Mechaniczny człowiek

Styczniowy koktajl

2012-02-06T21:22:00.000-06:00

O styczniowych lekturach będzie, zatem do rzeczy.

W pierwszej kolejności owoce sylwestrowych zakupów poprzedzających nocne „szaleństwo”. Styczeń rozpocząłem powieścią Enter, Night, autor Michael Rowe. Rzecz o wampirze.

Z wampirami mam problem. Nie wprost, krwiopijcy nie czyhają w ciemnych zakątkach. Fascynuje natomiast koncepcja drapieżnika, pozbawionego skrupułów mordercy, którego istotę egzystencji stanowi zaspokojenie łaknienia. Ludzkie uczucia, motywacje, pragnienia wyparowały w chwili przemiany. Wprost rzecz ujmując: mroczna istota (bez względu na banalny wydźwięk sformułowania). Niestety niezbyt często trafiam na teksty skonstruowane wokół ciemnej strony.
Z przeczytanych powieści wyłania się obraz istot zbliżonych do bohemy, ewentualnie środowiska cwanych biznesmenów, czasami gangsterów. Klasyczna dewaluacja pojęcia. Z mroku (no jakąż to reakcję wywołuję obecnie mrok? Uśmieszek i kpinę w najlepszym przypadku. Odkleiła się od mroku, nie wiadomo kiedy, groza) pozostały popłuczyny.
Powieści o wampirach wysyp, szczególnie skierowanych do nieco młodszych czytelniczek, jednak trudno wyłuskać kilka trafiających, w moim mniemaniu, w istotę tematu.
Enter, Night stanowi antidotum na łzawe historyjki o bladych amantach.

W prostocie siła, w zachowaniu schematu charakteryzującego konwencję. Sposób wykorzystania typowych elementów, poruszanie się w obrębie gatunku podkreśla klasę autora. Podkreśla, ponieważ trzeba nie lada odwagi oraz kunsztu, by chwycić za bary, wydawać by się mogło zgrane motywy i nie spartolić. W pierwszej kolejności wspominam Imię wiatru. Rothfuss znakomicie rozwinął, wykorzystywany przecież wielokrotnie w fantasy, motyw karczmy, stanowiącej w jego przypadku centrum opowieści, początek i koniec.
Rowe sięga po horror, klasyczny, dobrze znany, wydawać by się mogło międlony do nudności. Jednak opowieść, powieściowy debiut tak na marginesie, udowadnia, że klasyczne ujecie wciąż może być świeżym. Dlaczego klasyczne? Jest banalnie: mała miejscowość, para zagubionych bohaterów, las, tajemnica, wreszcie wampir. W zasadzie po co czytać? No właśnie czytać, bo to świetna książka jest, pomimo irytującego zakończenia.
Kilka słów o fabule.
Młoda wdowa, razem z córką i bratem męża, przeprowadza się do rodzinnej miejscowości. Kiepska sytuacja finansowa zmusza do zamieszkania w domu teściowej. Zamożna, trzęsąca okolicą, starsza kobieta zamienia życie trójki w koszmar. Syn marnotrawny, nieprzystosowany do życia homoseksualista (orientacja ma w powieści znaczenie), nie spełnił oczekiwań matki, zaś synowa odebrała ukochanego, starszego syna. Horrorem są już relacje pomiędzy domownikami, a to dopiero przygotowanie do właściwego koszmaru.
Rowe wyśmienicie kreśli obraz prowincji lat siedemdziesiątych minionego wieku. Wyciąga przywary zamkniętej społeczności, burząc stereotypowy obraz uroczego, kanadyjskiego miasteczka. O miejscu decydują mieszkańcy, ich słabości i sposób myślenia. Rowe przeprowadza wiwisekcję, przede wszystkim głównych bohaterów, chwilami nieco przesadzając, jakby celowo podkreślając niektóre postawy. Skaleczeni śmiercią bliskiego stoją w opozycji do jeszcze jednego przybysza: psychopaty odpowiadającego na niedookreślone wezwanie, głos zmuszający do powrotu do miejsca badań archeologicznych sprzed lat. Miasteczko wyrosło bowiem w miejscu misji Jezuitów z XVII wieku.
Pierwsza część powieści bazuje przede wszystkim na niedopowiedzianym zagrożeniu. Rowe wyśmienicie buduje atmosferę. W zasadzie fizyczna obecność wampira nie jest potrzebna by stworzyć nastrój. Czytelnik, w odróżnieniu od bohaterów, od początku wie, co się zbliża. Kilka elementów kuleje, zwłaszcza w drugiej połowie, jednak szczegółowe omówienie wymagałoby przybliżenia poszczególnych scen. O mały włos autor nie zarżnął utworu zakończeniem. Opisy pomyślane zapewne jako drastyczne, może nawet szokujące, ocierają się o żenującą śmieszność. Właściwie zarżnął ostatnią scenę. Sytuację ratuje nowelka załączona jako dokumenty w sprawie prowadzonej przez lokalną policję. Jest to historia początku i upadku misji. Ważne, by przeczytać ją na końcu, chociaż kusiło by zrobić to wcześniej. W książce znalazłem dodatkowo kilka intrygujących ciekawostek, zachęcających do poznania wybranych zagadnień z historii Kanady. Na przykład ciekawe spojrzenie na problem traktowania rdzennej ludności przez białych.
W sumie horrorów takich jak Enter, Night szukam. Książkę polecam.

Drugą sylwestrową zdobyczą jest A Bridge of Years Roberta Charlesa Wilsona, wznowienie powieści wydanej po raz pierwszy w 1991 roku. Historia o podróżach w czasie. Każdą książkę tego autora witam z zainteresowaniem, nawet entuzjazmem. Do tej pory się nie zawiodłem. Tak było również i tym razem.

Wilson znakomicie kreśli obraz świata. Kilkoma zdaniami potrafi osadzić miejsca zdarzeń w czasie i przestrzeni nadając specyficzną głębię mocującą w historii. Robi to z imponującą łatwością. Kilkoma zdaniami sugeruje jak wygląda przyszłość na różnych etapach rozwoju ludzkości. Nie potrzebuje rozbudowanych opisów, pobudza wyobraźnię pozwalając czytelnikowi wypełnić przestrzeń w oparciu o sugestię.
Akcja rozgrywa się głównie na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku oraz na początku lat sześćdziesiątych. Epoki łączy tunel pod niepozornym domem, typowym dla amerykańskiej prowincji, kończącym się w piwnicy kamienicy w Nowym Jorku. Dom wcześniej pełnił rolę węzła łączącego różne epoki lecz w wyniku burzliwych zdarzeń możliwe jest tylko jedno połączenie, wciąż otwarte. Serce akcji stanowią wysiłki bohaterów, zmierzające do zamknięcia przejścia oraz odnalezienia sprawcy kłopotów, w tej roli zabójca z przyszłości.
Stosunkowo prosta historia jest tłem rozważań tyczących wyboru drogi życiowej. Każda z kluczowych postaci w pewnym momencie musi zdecydować w którym kierunku podążyć. Nowy właściciel domu, początkowo nie wie o przejściu; sponiewierany przez zabójcę strażnik z przyszłości; kobieta z lat sześćdziesiątych; wreszcie sprawca zamieszania. W prostej historii nie ma prostych rozwiązań. Myślę, że nie ma również bohatera, którego postępowanie w całości można potępić. Dwie strony, każda w miarę racjonalnie uzasadniająca swoje postępowanie.
Odpowiada mi sposób prowadzenia opowieści, stonowana narracja, pomimo stosunkowo wartkiej akcji. Wilson zgrabnie zarysował klimat nowojorskiej kontrkultury, obserwowany z poziomu niespełnionych artystów i gawędziarzy, lat sześćdziesiątych, a dokładniej środowisko młodych zbuntowanych, bez których żadne z dziesięcioleci dwudziestego wieku nie potrafiło się obejść, a jak to z kontrkulturą bywa staje się częścią kultury, a następnie pożywką dla kolejnej kontrkultury, ewentualnie obumiera w konfrontacji z rzeczywistością. W powieści zarezerwowano należyte miejsce dla zaawansowanych technologii, choć trzeba zaznaczyć, że autor nie pochyla się nad drobiazgowym wyjaśnieniem ścieżki rozwoju nauki, nie wyjaśnia zasad działania oraz źródła pochodzenia, co wyśmienicie wtapia się w klimat książki. Jest jeszcze wątek romantyczny, zagmatwany tak, jak na historię o podróżach w czasie przystało.
Powieść wyśmienicie napisana, czas poświęcony na lekturę to dobra inwestycja. Czekam na nowości i kolejne wznowienia. Nie chcę zagłaskać kotka, zatem nie szukam książek Wilsona na siłę. Kilkumiesięczne odstępy w przygodzie z jego prozą pozwalają zaostrzyć apetyt.

Trzecia pozycja jest świeżutką bułeczką. Zapowiadaną na luty kupiłem pod koniec stycznia. Druga powieść, wedle obiegowych opinii, jest testem dla autora. Czekałem zatem na Hitchers Willa McIntosha, by przekonać się, czy da radę, szczególnie, że Soft Apocalypse, czyli debiut, uważam za powieść godną uwagi. Nie sposób uniknąć porównania. Soft Apocalypse automatycznie stała się punktem odniesienia. W trakcie lektury przez dłuższą chwilę nie mogłem się pozbierać, ponieważ Hitchers jest książką zupełnie inną aniżeli oczekiwałem. Nie zabrakło apokalipsy, choć w tym przypadku w nieco innym wydaniu i na mniejszą skalę.

W wyniku wprowadzenia do obiegu wąglika wymiera znaczna część mieszkańców Atlanty. Właściwie z bioterroryzmem książka ma niewiele więcej wspólnego, ponieważ autor posłużył się tymże jako pretekstem, by przywołać pośród żywych umarłych. Nie zabrakło przy tej okazji refleksji tyczącej kto może posunąć się do aktu niosącego śmierć oraz z jakich przyczyn.
Masowe opętania stają się utrapieniem, któremu nikt nie potrafi zapobiec. Żywi i umarli muszą rozwiązać swoje problemy.
McIntosh zastosował, w znacznie większej skali niż zazwyczaj, wielokrotnie wykorzystywany schemat. Powracają wyłącznie ci, którzy mają ku temu powód, w uproszczeniu niezałatwione sprawy.
Powieść horrorem nie jest. Autor położył nacisk przede wszystkim na relacje pomiędzy zmarłym, a osobą z którą powrót jest związany. Całość okraszono solidną dawką humoru. Główny bohater, autor pasków komiksowych w jednej z gazet, zostaje opętany przez dziadka. Dziadek był autorem pomysłu i głównych postaci przejętych po śmierci przez wnuka. Wnuk postąpił wbrew ostatniej woli zmarłego, co więcej odnosi znaczne większe sukcesy doprowadzając tym dziadka do furii. Konflikt, sprowadzony do prób przejęcia lub zapobieżenia utraty kontroli nad ciałem stanowi, oś akcji. W tle, a bardzo często na pierwszym planie, relacje z przyjaciółmi i rodziną. Rysownik wraz z kelnerką i wypaloną gwiazdą rocka, starają się odnaleźć sposób na skłonienie zmarłych by ponownie odeszli. Namieszał McIntosh konkretnie, zaś spisał z podziwu godną lekkością. Można doszukiwać się głębszych przesłań ale Hitchers odbieram przede wszystkim jako rozrywkę. Och, na zakończenie dodam jeszcze, że książkę okraszono paskami komiksowymi.

To już jest koniec. Przeczytałem jeszcze Faith, autor John Love. Nie mam jednak nerw i siły by pisać o tej książce, przynajmniej na razie.

Rzutem na taśmę, czyli ostatni dzień roku

2012-01-01T20:45:00.000-06:00

Największą sylwestrową niespodzianką okazał się, znaleziony w skrzynce pocztowej, styczniowy numer magazynu Locus. Wspominam o tym z dwóch powodów. Niezbyt dawno, pod koniec każdego miesiąca, poczta, reprezentowana zazwyczaj przez obrażoną na cały świat panią, popychającą służbowy wózeczek wyładowany przesyłkami, dostarczała numer z mijającego miesiąca. Dwa lub trzy razy Locus trafiał do mnie w pierwszych dniach następnego. Budyniowy uśmiech jest zatem w pełni uzasadniony. Po raz pierwszy wersja papierowa wyprzedziła elektroniczną. Uwzględniając perturbacje z przedłużeniem prenumeraty, mniej więcej w połowie roku, oraz wspomniane terminy doręczania, poprawa w ciągu ostatnich czterech miesięcy jest znaczna, szczególnie, że nie zmieniłem rodzaju przesyłki na droższą. Oczywiście kwestie związane z dystrybucją są drugorzędne, zwłaszcza od chwili wprowadzenie wersji elektronicznej (symboliczna dopłata do standardowej prenumeraty) dostępnej w pierwszych dniach miesiąca.
Zawartość jest więcej aniżeli satysfakcjonująca. Obszerny tekst, dokładniej zbiór refleksji i wspomnień, poświęcono zmarłej w listopadzie 2011 Anne McCaffrey. Jest to temat przewodni numeru. Na początku grudnia zmarł, (nota plus kolorowe ilustracje) Darrell K. Sweet, autor wielu prac zdobiących okładki (na przykład Oko świata, również w polskiej wersji).
Kolejną postacią stycznia jest Lois McMaster Bujold, lekturę odkładam jednak na później.

Wielkie nazwiska muszą poczekać. W pierwszej kolejności przeczytałem ostatnie strony, których bohaterem został Claude Lalumière. Autor nieznany mi jeszcze pół roku temu. We wrześniu wspominałem o dwóch tomikach : Objects of Worship oraz The Door to Lost Pages, wydanych nakładem oficyny CZP. Chwile spędzone z prozą Kanadyjczyka okazały się ciekawym doświadczeniem, chwilami niezwykłym, zaprawionym poczuciem zwiedzania oryginalnych rejonów literatury. The Door to Lost Pages, zbiór opowieści skupionych wokół niezwykłego antykwariatu, utkwił w pamięci na dobre. Dlatego entuzjastycznie powitałem tekst w Locus. Wywiad jest wyśmienitym dodatkiem do prozy. Autor odkrywa źródła inspiracji, a jednocześnie przybliża, między innymi, na tle osobistych doświadczeń, chwilami outsidera, specyfikę życia w Kanadzie, zwłaszcza w Quebecu. Nie zabrakło wyłożenia osobistego spojrzenia na literaturę i własną twórczość. Wspomina również o projekcie Lost Myths. Nie chcę podawać szczegółów, by nie odebrać przyjemności potencjalnym czytelnikom. Z niektórymi opiniami nie do końca się zgadzam, większość podzielam. Nie wszystkie teksty Lalumière'a trafiają do mnie. The Door to Lost Pages trafił. Czekam na więcej, przeświadczony, że Lalumière zapewni jeszcze, przynajmniej mi, solidną dawkę emocji.

Science Fiction of the 20th Century: An Illustrated History - Frank M. Robinson

2011-12-19T23:54:00.000-06:00

Dzisiaj trochę inaczej. Nie zamierzam rozpisywać się zbytnio, wystarczy bezwzględne minimum. Książka, chociaż właściwszym określeniem jest album, a najwłaściwszym hybryda.

Science Fiction Of The 20th Century: An Illustrated History. Frank M. Robinson, postać nietuzinkowa, o czym możecie przekonać się odwiedzając jego stronę, przygotował rys historyczny fantastyki bogato zdobiony wyjątkowymi ilustracjami. Stosunek treści do tekstu sprawia, że pozycji nie można określić, moim zdaniem, mianem klasycznego albumu. Dużo informacji, świetne ilustracje. Doskonałe wprowadzenie do tematu dla wszystkich. Opis nie odda zawartości, znacznie lepiej zadanie spełnią zdjęcia prezentujące wybrane plansze z ilustrowanej historii fantastyki dwudziestego wieku.

Dysponuję egzemplarzem w miękkiej oprawie. Często czytam i oglądam. Niestety okładka odkleja się od grzbietu. Dodam jeszcze, że kupiłem Science Fiction Of The 20th Century: An Illustrated History w tak zwanej taniej książce, za ułamek ceny z okładki.

Wydawnictwo: Barnes & Noble Books
Data wydania: 1999

Oprawa: miękka

Liczba stron: 256

Co tam, panie, w fantastyce?

2011-12-04T18:55:00.001-06:00

Odpoczynek ważna sprawa. Odpoczynek od sieciowych wędrówek oraz aktywności w ogóle, jeszcze ważniejsza, szczególnie potraktowany jako forma utrzymania pożądanego poziomu higieny i poprawy samopoczucia. W połączeniu z, ocierającym się o zdradę, odstawieniem fantastyki na boczny tor, skutkuje utratą rozeznania. Dryfowałem, niewierny, zwiedzając literackie dziedziny fantastyką nieskalane. Odpuściłem nawet odwiedzany co roku konwent. Dwa miesiące, z poważnym hakiem przed, a nie ogarniam oceanu blogowych wpisów i forumowych dyskusji. Nadrabiam powoli, chociaż nie wiem, czy uzupełnię. Przerwa, niezbyt długa, pozwoliła złapać oddech, odświeżyć spojrzenie na faworyzowany gatunek. W odróżnieniu od obecnie panującego trendu/mody lubię znowu (to wraca) przyklejać etykiety precyzujące co czytam, ha, najciekawiej gdy etykiety przypiąć się nie da, co też jest etykietą, z demonizowanym głównym nurtem w tle.

Sieć sobie, rynek sobie. Wizyta w stosownym dziale księgarni, nie sprawiła, bym odczuł, że coś mnie ominęło, zachłysnął wysypem tytułów, nowych autorów. Zdecydowanie zbyt krótko na podobne atrakcje, chociaż wystarczająco, by z werwą uzupełnić braki w biblioteczce. Zakończenie prawdziwego, ponieważ trwającego blisko, a może ponad, dekadę, rozbratu z fantastyką, sprzed kilku lat, kojarzę jako wędrówkę po dziewiczych terenach. Świetne doświadczenie. Z ogromną przyjemnością chłonąłem wszystko, nawet starwarsowe i warhammerowe książeczki, oczywiście do przesytu. Poziom tolerancji zdecydowanie wzrósł, proporcjonalnie do spadku wymagań. Nawet sieczka ma urok. Atrakcyjne zdawały się również tytuły, za sprawą których fantastykę odtrąciłem. Taki nowy, prywatny Złoty Wiek. Tylko ludzi nie znam osobiście, jedynie z blogowych i forumowych wpisów. Generalnie zmiana nastąpiła kolosalna. Internet, panie, fanziny wyparł, hardcorowa prawica chyba w odwrocie, zaś moi rówieśnicy (+/-) wyznaczają trendy, jeszcze ebooki, ale dosyć geriatrycznego ramolenia, znaczy zrzędzenia. Skąd to wypełzło nie wiem, przecież dobijam dopiero do. To nawet jeszcze nie czas na nową kobietę i czerwoną furę. Oglądaliście American Beauty?

i jeszcze:

Mam nadzieję, że aż takostro nie będzie :)))). Średnia życia się wydłuża, a wślad za tym zmienia wiek emerytalny. Obserwowałem pracę osób wpoważnym wieku, w różnych placówkach. Chory to system zmuszającyseniorów do wyjątkowo fatalnie opłacanego wysiłku. Potrzebęreformy rozumiem, mam tylko nadzieję, że za trzydzieści lat osobysześćdziesięciopięcioletnie i + będą w znacznie lepszej formieaniżeli dzisiaj. Szansa jest. Serialowego czterdziestolatka zawszeuważałem za pierdziela, zaś o kumplach w tym wieku tak powiedziećjuż nie mogę. Coraz dłuższy żywot statystycznego Kowalskiegokojarzę z twórczością P.F. Hamiltona, snującego wizjeprzyszłości, w przygodowych jakby nie było historiach. Wplataformę odnowy biologicznej, czy może kompletnej rekonstrukcjiorganizmu w powieść, jako oczywiste następstwo rozwoju nauki, aprzede wszystkim technologii przebudowy organizmu skutkującej wzasadzie nieśmiertelnością. O emerytach nie wspomina, bo nie mao kim.

Wracam do nowości w księgozbiorze, z takim zamiarem zacząłem klepać w klawiaturę, a tymczasem odbijam od tematu.

W pierwszej kolejności Geoff Ryman. Oficyna Small Beer Press wydała zbiór Paradise Tales, zawierający teksty z dwóch ostatnich dekad. Tomik uświadomił mi jak wielu wyjątkowych twórców wciąż czeka na odkrycie, oczywiście przeze mnie, ponieważ autor postacią nową nie jest. Podobnym objawieniem była proza Barzaka, choć w tym przypadku kolejność zdaję się być naruszona zważywszy, że autor The Love We Share Without Knowing debiutował znacznie później. Stawiam tomiki obok siebie ze względu na charakterystyczny nastrój i sposób prowadzenia opowieści.

Rymana sporo ostatnio. Pierwszym tekstem na który zwróciłem uwagę był wstrząsający O Happy Day zamieszczony w antologii Brave New Worlds (o której pisałem kilka miesięcy wcześniej). Opowiadania tego w Paradise Tales nie ma, podobnie jak zamieszczonego w wrześniowo-październikowym numerze Fantasy & Science Fiction What We Found. W listopadowym numerze Locus obszerny wywiad z Rymanem świetnie dopełniający lekturę prozy.

Tomik liczy niewiele ponad 300 stron lecz nie potrafię, w tym przypadku, przyjemności podzielić na dwie lub trzy dłuższe sesje. Każde opowiadanie jest odrębną konstrukcją, pochłonięcie kilku pod rząd zakrawa niemal na profanację, zatem nie pochłaniam, a czytam jeden tekst co kilka dni. Śmiałe, a jednocześnie stonowane, ironiczne, niepokojące, ciepłe, jednym słowem niepowtarzalne. Brakuje odwagi by nieporadnymi frazami komentować prozę Rymana.

Chuck Palahniuk Damned, czyli Potępieni. Palahniuk jaki jest każdy widzi. Bezceremonialnie wali między oczy punktując bezlitośnie amerykańskie kołtuństwo w różnych formach. Rozdziela ciosy na prawo i lewo, stojąc z boku, a może ponad. Jednocześnie popada w schemat, który sam stworzył w poprzednich utworach. Oczywiście jest inaczej. Wraz z nastoletnią bohaterką trafiamy do piekła, by poznawać potępioną krainę. Wędrówkę ubarwiają historie z życia dziewczyny. W sumie jednak Palahniuk poza chwilami niesmaczną, chociaż oczywiście należy przyjąć, że zabieg to celowy, otoczką oferuje niewiele nowego. Jednocześnie jestem przekonany, że to, o czym pisze, trzeba było powiedzieć i ciągle mówić, by nieco wybić samozachwytu z głów. Największym plusem jest zimny prysznic sprawiony zamożnej, lewej stronie społeczeństwa, tej wyzwolonej, otwartej, postępowej, przesączonej pozerstwem, podejmującej pozorne działania obliczone na wywołanie określonego efektu.

The Alloy of Law, Brandon Sanderson. Historia osadzona w świecie Z mgły zrodzonego, chociaż w innej epoce, aniżeli trylogia. Steampunkowa przygoda. Sanderson najwyraźniej rozpoczyna nowy cykl. Prosta, sprawnie skreślona i skonstruowana historia wykorzystująca pieczołowicie zbudowany świat. Poza światem książka z Mistborn nie ma zbyt wiele wspólnego. Bez wątpienia część pierwsza, o czym dobitnie świadczy otwarte zakończenie. Rozrywka i taki najwyraźniej był zamysł autora.

Do kompletu jeszcze trzy tytuły Night Shade Books i nowa powieść Stephensona. O tym jednak następnym razem.

Dla porządku dodam, że katuję starocie. W ramach powtórek pokonałem Katar Lema, napocząłem Solaris i jestem w połowie Syren z Tytana Vonneguta. Och, jeszcze Trojka skończona. Rzeczywiście Uczta Wyobraźni.

Southern Gods - John Hornor Jacobs

2011-10-04T21:03:00.001-05:00

Ramblin' John Hastur, bluesman. Dorzućmy zabitą dechami dziurę w Arkansas, wspomnijmy, że lata pięćdziesiąte, krew, groza, a otwiera się zestaw powszechnych wyobrażeń południowych obszarów Stanów Zjednoczonych, doprawionych lovecraftowskim mitem. Tak, to o tego Hastura chodzi.
Legend o bluesmenach, oj ciężkie jest życie bluesmana, przekazywanych w ramach tradycji z muzyką związanych, utrwalono dziesiątki. Jednym z najpopularniejszych motywów jest pakt ze złem, przywołując słowa klasyka, to oczywista oczywistość. Sprzedać duszę diabłu na rozstaju dróg. Oglądaliście zapewne film Crossroads skonstruowany wokół podobnej legendy. (Niemiecki dubbing to jest dopiero horror). Finałowe sceny pojedynku gitarowego wmaszerowały do klasyki kina i muzyki prosto z ekranu.

a tutaj oryginalne wykonanie Crossroad:

Jacobs wokół paktu buduje opowieść. Niby podobnie, niby to samo, a jednak inaczej. Jest zło, jest umowa, ale wyzuta ze sterylnej elegancji paktu z szatanem, proponowanej przez niektórych twórców. Nie ma miejsca na subtelne kuszenie, zwodzenie i podchody. Autor proponuje brutalną prostotę dla wtajemniczonych, z jasno określoną ceną. Tak lub nie. Nie o muzykę, doprowadzającą do obłędu, a jednocześnie intrygujący wabik, bezpośrednio chodzi, lecz podejmowane decyzje, negację naturalnych, ludzkich odruchów. Ubabrane, nieczyste poświęcenie innych pod względem emocjonalnym oraz fizyczne zbezczeszczenie, zbrukanie ciała.
Główny bohater przyjmuje zlecenie, w ramach którego ma odnaleźć przedstawiciela niewielkiej firmy fonograficznej oraz muzyka występującego jako Ramblin' John Hastur. Jacobs nawiązuje do praktyki rozpowszechniania nagrań w latach pięćdziesiątych, kiedy reprezentanci wytwórni odwiedzali właścicieli rozgłośni zachęcając do nadawania proponowanych utworów w zamian za, mniejsze lub większe, nieoficjalne, korzyści. Nagrania Hastura nadaje nieregularnie piracka rozgłośnia radiowa na różnych częstotliwościach. Fragmenty muzyki przyprawiają o dreszcz, zaś kompletne kompozycje doprowadzają do obłędu, popychając słuchaczy do aktów szaleństwa, zaś umarli powstają. Dostarcza Jacobs krwawych opisów.
Autor konfrontuje podstawy doktrynykatolickiej z rzeczywistością kreowaną w powieści. Miesza światywyobrażeń i wierzeń, tworząc obraz zakulisowej rozgrywki pomiędzysiłami przerastającymi ludzi. Wszystko sprowadza jednak do parteru,bez egzaltacji szczytnymi ideami. Znakomicie wychodzi ukazanieobcości celów i metod kłócących się z racjonalnym rozumemczłowieka (bez względu jak zdefiniujemy takowy). Jacobs początkowo dozuje napięcie, buduje atmosferę, a nawet pobudza czytelniczą ciekawość, by w drugiej połowie położyć nacisk na akcję. Następuje rozwarstwienie klimatu i przedstawianych wydarzeń. Kolejne rozbabrane zwłoki nie wzbudzają emocji.
Kilkakrotnie coś nie zagrało, obniżając nieco, generalnie pozytywny, odbiór, sprawnie pod względem językowym skreślonej opowieści. Zanim się zorientowałem skończyłem czytać, a niedziela minęła nie wiadomo kiedy, no i kilka płyt odkurzyłem.

.
Wydawnictwo: Night Shade Books
Data wydania: 2011

Oprawa: miękka

Liczba stron: 270

Cena: 14,99$

Na deser jeszcze

bo lubię

Amazing Stories - Reaktywacja

2011-09-29T22:14:00.000-05:00

Amazing Stories, pobieżną historię magazynu przybliżyłem kilka wpisów wcześniej, powraca na rynek. Informuje na swojej stronie internetowej Locus. W rozszerzeniu wiadomości link do nowego właściciela praw do tytułu.

Dysponentem został Steve Davidson prowadzący The Crotchety Old Fan, czyli Science Fiction for Old Farts. Szczegóły tutaj

Magazyn powróci w formie internetowej.
W tym celu Davidson zarejestrował domenę www.AmazingStoriesmag.com, z bezpłatnym, w założeniu, dostępem. Autor projektu zamierza, między innymi, przybliżyć zawartość pierwszego numeru z 1926 roku.

Projektowi kibicuję, czekam na rozwój wydarzeń. Ciekawe ile będzie pulpy w pulpie.

Filmowo

2011-09-25T17:03:00.000-05:00

Trzy stygmaty Palmera Eldritcha przypomniały mi film obrazujący podróż wywołaną środkami odurzającymi. The Trip, produkcja z 1967 roku, z Peterem Fondą (oj, dobry to aktor jest) w roli głównej. Próba odwzorowania na ekranie halucynacji, wywołanych w wyniku zażycia LSD, przywołuje wybrane sceny z książki, chociaż podobieństwo umowne, chodzi raczej o istotę przekazu, a nie dosłowne przeniesienie prozy Dicka na ekran. Zarówno film jak powieść śmiało można zaliczyć do powstałych na fali zainteresowania, połączonego z praktycznym zgłębianiem zagadnienia. Owoce, zdaniem niektórych, szalonych, a niewątpliwie interesujących lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Oglądając film warto pamiętać, że pochodzi sprzed ponad czterdziestu lat oraz uwzględnić implikacje płynące z tego faktu.

Produkcja The Trip skupiła ekipę, która ponownie spotkała się dwa lata później przy realizacji Easy Rider, no i to dopiero jest film kultowy. Zmianie uległy zadania, przykładowo scenariusz The Trip napisał Jack Nicholson, a w Easy Rider występuje w jednej z ról.

The Trip warto poświęcić nieco uwagi również ze względu na muzykę The Electric Flag, stanowiącą nieodłączną część widowiska. W efekcie obraz jest klasycznym przejawem psychodelii.

Pobieżny przegląd subiektywny

2011-09-04T19:06:00.000-05:00

Nadeszła pora by wreszcie podsumować letnie miesiące. Zobowiązania różnego rodzaju pochłaniają ostatnio piekielnie dużo uwagi, co w połączeniu z wypadami nad wodę pozostawia niewiele czasu na blogowe wpisy. Stosunkowo niedawno marudziłem, że nie chce mi się czytać, jednak stosik przeczytanych książek, na który właśnie patrzę, pozwala wysnuć wniosek, że dałem ponieść się chwili. Nie było źle, chociaż czytelnicze znużenie wpłynęło na dobór lektur. Pomimo drobnych problemów z układem chronologicznym, zebrałem tytuły, które kojarzę z ciepłymi miesiącami 2011 roku.

Pobieżny przegląd subiektywny

W pierwszej kolejności, wciąż trwająca, fascynacja fantastyką kanadyjską. Pominąłem autorów uznanych, których myślę, nie trzeba przedstawiać. Od pewnego czasu śledzę poczynania CZP, czyli ChiZine Publications. Wydawnictwo prezentuje literaturę częstokroć trudną do zaszeregowania pod względem przynależności gatunkowej. Wcześniej pisałem o Nexus: Ascension Boyczuka oraz Eutopii Nickle'a. Liczba publikacji przekracza moje zdolności wchłaniania, musiałem zatem wybierać.

Na pierwszy ogień proza C. Lalumière'a. Dwa niewielkie tomiki dostarczyły wielu wrażeń. Zbiór opowiadań Objects of Worship wprowadza w świat pogmatwanej wyobraźni i makabrycznego humoru autora. Już pierwsze dwa teksty: Object of Worship i The Ethical Treatment of Meat zapowiadały niebagatelną jazdę. Czytelnik otrzymuje w zbiorze dawkę często mrocznych, niepokojących i przemyślanych tekstów. Jednak to druga książeczka The Door to Lost Pages wciągnęła bez reszty. Lalumière prezentuje historie bohaterów powiązanych z księgarnią/antykwariatem oferującym tytuły, których próżno szukać u innych sprzedawców. Prace spisane w różnych językach, nawet w tych zapomnianych, tomiszcza prezentujące wiedzę o sprawach powszechnie uznanych za fikcję, magię itp. Trudno odnaleźć poszukiwane książki, a większym jeszcze wyzwaniem jest znalezienie drogi do Lost Pages. Praktycznie The Door to Lost Pages jest zbiorem opowiadań połączonych bohaterami, światem, z zarysowanym panteonem, a przede wszystkim tajemniczym miejscem. Autor na strzępy roznosi bohaterów w sferze emocjonalnej. Niezwykle intymne teksty, szczególnie rozdział trzeci, w którym bohater zostaje obnażony niemal w każdy możliwy sposób.

Chyba właśnie w prozie Lalumière'a odnalazłem, kanadyjski rys, a może charakterystyczny podpis autora pomiędzy wierszami.

Derryl Murphy w Napier's Bones w oryginalny sposób traktuję magię. Opiera sztukę na matematyce, co sugerować może tytuł, bowiem niebagatelną role w powieści odgrywają odkrycia Johna Napiera.

Osoby obdarzone talentem widzą i potrafią manipulować liczbami, często w powiązaniu z przedmiotami z różnych przyczyn przyciągającymi liczby. Autor serwuje wyprawę przez Kanadę, Stany i Wielką Brytanię. Utwór skonstruowany na wzór powieści sensacyjnych: tajemnica, ścigany bohater, u boku niewiasta, po drodze nieoczekiwani sprzymierzeńcy, całość zaprawiona humorem.

Kończę czytać Major Karnage G. Zajaca. Kluczem wydaje się być wiadro popcornu, a dokładniej pop kultura okresu kojarzonego ze Złotym Wiekiem fantastyki, no i trochę później. Wprawdzie do końca została jeszcze 1/3, ale mogę pokusić się o stwierdzenie, że Zajac ewidentnie bawi się konwencją. Wykorzystuje, często krytykowane, wzorce pionierskiej epoki fantastyki, chwilami rodem z pulp fiction. Wszystko z solidną dawką humoru. Jest tu również ślad Bestera, a precyzyjniej asfaltowa, szeroka droga skojarzeń z twórczością autora Człowieka do przeróbki. Muszę skończyć jak najszybciej.

W kolejce kilka obiecujących tytułów, kiedy jednak zostaną pokonane, tego nie wie nikt.

Druga grupa lektur to powtórki. To właśnie efekt czytelniczego znużenia. Wróciłem do książek, których niemal nie pamiętałem, a właściwie pamiętałem, że się podobały. Eksperyment nieco ryzykowny, ponieważ wcześniejsze powroty były rozczarowaniem. Tym razem czas poświęcony lekturze okazał się dobrą inwestycją. Próbuję zapanować nad chaosem wynikającym z pochłaniania wszystkiego, co wpadało w ręce. Nowości obok klasyki itp., z raczej miernym pozycjonowaniem.

Stare jest piękne Brina był hitem, przynajmniej dla mnie i moich kolegów, Nowej Fantastyki. Wyprawa bohatera do świata o nieco odmiennej fizyce rozpalała w 1990 roku umysły. Do powieści w odcinkach podchodziliśmy różnie. Niektórzy czytali w chwili ukazania się kolejnego numeru, inni (ha, inni, było nas raptem kilku, kombatantów:)))) czekali, aż dostępna będzie całość. Nie pamiętam jak było w moim przypadku. W każdym razie pięć miesięcy stanowiło nie lada test cierpliwości. Obecnie do powieści Brina podszedłem ze znacznie większym dystansem i nastawieniem malkontenta. Nie odnalazłem zapierającego dech w piersiach klimatu. Rozczarowuje prostota, nawet naiwność, fabuły, niemniej efekt zużycia wciąż pobudza wyobraźnię. Fantastyka przygodowa połowy lat osiemdziesiątych.

Trzy Stygmaty Palmera Eldritcha to pierwsza powieść Dicka, która mnie poruszyła. Dzisiaj jest podobnie. Zdecydowanie warto przeczytać po raz kolejny. Wcześniej zwracałem uwagę przede wszystkim na fantastyczny sztafaż. Obecnie uwagę przyciągnęły narkotyczne odloty. Psychodeliczna wyprawa, z naciskiem na złą stronę podróży. Przemieszanie rzeczywistości z halucynacjami zaprawione złudzeniem mistycyzmu. Czyli elementy dla twórczości Dicka charakterystyczne.

Pomnik Biggle'a kojarzę przede wszystkim z kieszonkowym wydaniem w ramach serii fantastyki Wydawnictwa Alfa. Wydaje się, że powieść jest odbiciem, czy raczej odpowiedzią na budowę ośrodków wypoczynkowych dla turystów z krajów rozwiniętych w ubogich państewkach, których jedynymi zasobami są piękne plaże, krystaliczna woda oceanów oraz sprzyjający wypoczynkowi klimat. Biggle przenosi problem na planetę zamieszkałą przez potomków kolonistów cofniętych przez stulecia w rozwoju cywilizacyjnym do etapu plemiennego. Rozbija się statek badawczy, którego właściciel postanawia pomoc tubylcom w obliczu zagrożeń płynących z odkrycia planety dla cywilizowanego świata. Rajska planeta zostaje uznana za idealne miejsce wypoczynku itd.

Delikatnie rzecz ujmując utwór stronniczy, choć niewątpliwe porusza istniejący problem. W sumie prosta, linearna opowieść z boleśnie przewidywalnym zakończeniem. Niemniej Pomnik posiada niezaprzeczalny urok charakteryzujący opowieści spod znaku kolonizacji.

Czas jest najprostszą rzeczą Clifforda D. Simaka. Kolejna powieść poznana dzięki Fantastyce (1984 rok). W pamięci zachowałem jedynie różową istotę. Świetna powieść, pod warunkiem oddzielenia bohatera od fabuły. Niestety opisywane wydarzenia nie wytrzymują próby czasu, być może odzwierciedlają stan np. procedur bezpieczeństwa korporacji na przełomie lat 50/60 minionego wieku, chociaż nie jestem przekonany. Nowatorskie podejście do kwestii podróży w kosmosie, kontaktu z obcymi, a przede wszystkim do bohatera. Moim zdaniem Czas jest najprostszą rzeczą stanowi forpocztę, wraz innymi utworami tego okresu, czy jeżeli ktoś woli, awangardę Nowej Fali i wszystko jasne.

The Wise Man's Fear, czyli drugi tom przygód królobójcy. Niemal tysiąc stron, utknąłem na 590 i nie mam siły dokończyć. Siedzę z drużyną bohatera w jakimś lesie i wysłuchuję pouczających historyjek uczestników wyprawy. Opowieści w opowieści, opowieść tworzące. Dydaktyczne zacięcie Rothfussa na dłuższą metę jest ciężkostrawne. Wplata szereg dykteryjek i opowiastek służących edukacji bohatera, ale również czytelnik winien skorzystać z krynicy mądrości, zaś uniwersalne prawdy przełożyć na realia codzienności. Pracował autor nad kontynuacją długo, chyba zbyt długo, ponieważ przedobrzył. Odchudzenie tekstu o 30 % zdecydowanie by pomogło. Dorośnie wreszcie chłopaczysko (bohater), czy nie?

Chronolity – Robert Charles Wilson. Zdziwiło mnie wznowienie pod szyldem ORB. Jednak to już dziesięć lat od chwili opublikowania The Chronoliths. Doskonale pamiętam w jakim punkcie znajdowałem się wówczas, czym się zajmowałem itd. Minęło błyskawicznie.

Od pierwszych stron wiedziałem, że to książka dla mnie. Czuję subtelną, osobistą więź z utworem, stanowiącą wypadkową stylu, opowiadanej historii, bohatera i wreszcie moich upodobań. Opowieść o podróżach w czasie z perspektywy bohatera do którego czasów podróż się odbywa. Ciekawe spojrzenie na paradoks związany z tego typu zjawiskiem. Wilson prowadzi narrację spokojnie, pomimo opisywania burzliwych wydarzeń, a jednocześnie w sposób sprawiający, że niechętnie odkładałem książkę z konieczności zrobienia przerwy. Więcej o książce tutaj

Na koniec The Way the Future Was – Frederik Pohl. Wspomnienia legendarnego twórcy i redaktora. Niesamowita opowieść o historii fantastyki niemal od początku dwudziestego wieku. Historia z perspektywy człowieka, który dotknął wszystkiego osobiście, współtworzył i uczestniczył w szeregu wydarzeń i przedsięwzięć bez których literatura sf bez wątpienia byłaby uboższa. Relacja tym bardziej wartościowa, że z pierwszej ręki, od środka, a skreślona z niezwykłą lekkością. Gorąco polecam.

… i to by było na tyle. Wprawdzie zacząłem jeszcze to i owo ale książki czekają na odpowiednią chwilę. Na przykład podejście do Lodu w trakcie upałów okazało się czytelniczą perwersją. Mróz, śnieg, lute, a tu, panie, skwar.

Filmowo

2011-08-14T21:17:00.005-05:00

Brykając w sieci natrafiłem na wzmianki o filmach, które obejrzałem jako małolat. Do tej pory czuję dreszcze wspominając grozę, a jednocześnie utwierdzam się w przekonaniu, że ograniczenia wiekowe dla młodych widzów są jak najbardziej wskazane. Filmy obejrzałem zbyt młodym szczenięciem będąc.

Zagadka nieśmiertelności ( The Hunger 1983; reż. Tony Scott) wywołała wieloletnia traumę. Oglądałem widowisko grozy w letnim kinie, opatulony w koc, na leżaku przytarganym z domku letniskowego. Wakacje w czasach, gdy puszczenie smarka samopas nie było wiązane z przerażeniem rodziców karmiących się wizjami zboczeńców grasujących w chaszczach. Właściciel, chociaż wówczas raczej ajent albo agent, woniejący promilami, kasując bilet rzucił: właź mały, se na cycki popatrzysz. No to se popatrzyłem, że mi bokiem wyszło. Cycki były, tylko, że nie kobiece krągłości wracały w snach przez kolejnych kilka tygodni.
Bałem się okropnie. Niewiele, a właściwie nic nie zrozumiałem, w każdym razie film przez wiele lat omijałem szerokim łukiem.

Powtórka, kilka dni temu, okazała się strzałem w dziesiątkę. Catherine Deneuve, David Bowie, Susan Sarandon. Maniera lat osiemdziesiątych, zaprawiona dekadencją, emanująca z ekranu o dziwo nie przeszkadza, a jest atutem filmu. Świetna realizacja. Pomimo upływu lat obraz wciąż trzyma klimat. Pierwszorzędne kreacje aktorskie.

Harry Angel (Angel Heart 1987; reż. Alan Parker).
Mroczne i przewrotne widowisko. Noir. Stany Zjednoczone, lata pięćdziesiąte, detektyw, tajemnica, krew, pot, groza i pułapka. Robert De Niro jako Louis Cyphre i Mickey Rourke, w roli detektywa, tworzą jeden z najciekawszych filmowych duetów jakie oglądałem. Według mnie Rourke osiągnął szczyt kreacji aktorskiej, na który więcej się nie wspiął.

Historycznie #1

2011-08-14T19:10:00.000-05:00

W Stanach Zjednoczonych pierwszy periodyk tematyczny, publikujący literaturę obecnie określaną mianem science fiction, wydano w 1926. Amazing Stories utworzone przez Hugo Gernsbacka wyznaczało nowy trend, a jednocześnie stanowiło odpowiedź na od lat rosnące oczekiwania czytelników. Amazing Stories nie tylko były pierwszym czasopismem nowego rodzaju, lecz jednocześnie zwieńczeniem okresu poszukiwania przez właściciela formuły wydawniczej dla opowiadań spełniających określone wymogi. W artykule wstępnym posłużył się terminem „Scientifction”, by określić nowy gatunek. Pojęciem tym określał rodzaj literatury charakteryzujący twórczość Verne’a, Wellsa i Poe, czyli parafrazując: urzekające historie z elementami naukowych faktów i proroczych wizji. Proponowany termin można powiązać z określeniem „Scientific Fiction” umieszczonym na okładce specjalnego wydania Science and Invention z 1923 roku, jednego z przedsięwzięć wydawniczych założyciela Amazing Stories.

Gernsback przybył do Stanów Zjednoczonych z Luksemburga, z zamiarem sprzedaży wynalazku własnego pomysłu. Projektu nie zdołał zrealizować. Założył firmę importującą części radiowe. Wsparcie sprzedaży miał zapewnić katalog, przekształcony w czasopismo Modern Electrics, przemianowane na Electrical Experimenter, by wreszcie przyjąć tytuł Science and Invention.

Można pokusić się o stwierdzenie, że Gernsback należał do pasjonatów łączących zamiłowanie do odkryć i nowinek technicznych z popularną literaturą. Praktycznym przejawem, oprócz magazynu, były opowiadania, które w nim publikował. Komercyjny sukces „Scientific Fiction Number” Science and Invention sprawił, że wydawca rozważał wypuszczenie na rynek czasopisma zawierającego wyłącznie tego typu historie. Projekt zrealizował trzy lata później, pomimo nasycenia rynku powszechnie dostępnymi, groszowymi magazynami, drukowanymi na tanim papierze z pulpy drzewnej, czyli legendarnymi pulp magazines. Opowiadania uznawane obecnie za fantastykę publikowano w podobnych czasopismach praktycznie od końca dziewiętnastego wieku. Przykładowo teksty E.A. Burroughsa (autora, między innymi, cyklu marsjańskiego rozpoczętego „Księżniczką Marsa” oraz twórcy Tarzana) należały do stałych, cieszących się uznaniem czytelników, pozycji Argosy All-Story Weekly.

Sprzedawane w cenie 25 centów za egzemplarz Amazing Stories błyskawicznie zyskały uznanie. Gernsback zachęcony powodzeniem rozważał przekształcenie pisma w dwutygodnik. Poprosił czytelników, by zagłosowali odpowiadając na pytanie, jak często magazyn ma się ukazywać: raz w miesiącu, czy co dwa tygodnie. Odpowiedziało ponad 33% (!) czytelników. Dwutygodnik zwyciężył przytłaczającą większością głosów. Jesienią 1927 zdecydował jednak wydać Amazing Stories Annual. Dwukrotnie droższe w porównaniu do miesięcznika. Roczne wydanie okazało się dużym sukcesem, wyprzedano nakład, zdecydował zatem o przekształceniu w kwartalnik, zachowując podwyższoną cenę.

W Amazing Stories publikowano obok starszych prac, np. Verne’a, teksty weteranów pulp fiction oraz nowych twórców. Początkowo dominowały historie prezentujące najnowsze osiągnięcia naukowe, z dużym naciskiem na popularyzację i edukację, ewentualnie przyszłe wynalazki, obleczone w proste, przygodowe fabuły. Jednak czytelnicy preferowali przede wszystkim opowiadania o odwrotnych proporcjach, stawiając na przygodę. Nie mogło zatem zabraknąć ratujących świat bohaterskich bohaterów, naukowców, złoczyńców, band piratów, obcych, planet, podróży kosmicznych, nie zapominając o niebagatelnej roli pięknych niewiast. Specjalnością stały się space opery w dziewiczej formie. To właśnie na stronach Amazing Stories gościł, między innymi, Buck Rogers.

Z upływem czasu magazyn pełnił coraz ważniejszą rolę, nie tylko na rynku, lecz również wśród fanów. Gernsback doskonale wyczuwał oczekiwania pierwszych geeków, czy jeżeli ktoś woli: nerdów, do których, przynajmniej w pewnym stopniu, się zaliczał. Wprowadzony w 1928 roku dział „Discussion” stanowił wstęp do powoli kształtującego się wówczas fandomu (zachęty do zakładania klubów w różnych miastach itp.).

Gernsback w związku z problemami finansowymi, utracił kontrolę nad magazynem. Pozostaje kwestią sporną, czy nie regulował terminowo należności, w tym honorariów autorskich, przecenił możliwości inwestycyjne, czy proces był wynikiem działań konkurencji. Kryzys światowy pracy nie ułatwiał. W maju 1929 roku przedsiębiorstwo Experimenter Publishing zbankrutowało, zaś nazwisko założyciela, zniknęło z Amazing Stories.

Nowym redaktorem naczelnym został T. O’Conor Sloan, niemal osiemdziesięciolatek. Nie wierzył w możliwość podróży kosmicznych, co, wziąwszy pod uwagę profil pisma, wydaje się grzechem śmiertelnym. Prowadził magazyn w sposób niezwykle nierówny. Zaliczył szereg wpadek, gubił teksty, wraz z postępującym wiekiem zwiększał objętość artykułów wstępnych bez merytorycznego uzasadnienia. Pośród niewątpliwych sukcesów należy wymienić w pierwszej kolejności publikacje utworów Frederika Pohla i Johna W. Campbella, wówczas nastolatków.

W krytycznym momencie (1938 rok) nakład Amazing Stories, niegdyś kilkudziesięciotysięczny, a początkowo około 100 tys., osiągnął 18 tysięcy, zaś kwartalnik zniknął z rynku. Jednak wcześniej, w 1929, Sloan musiał stawić czoło bezpośredniej konkurencji: błyskawicznie powracającemu na scenę Hugo Gernsbackowi.

W czerwcowym numerze Amazing Stories nie można odnaleźć nazwiska założyciela, chociaż w praktyce był ostatnim przez niego zredagowanym. Warto o tym wspomnieć, zważywszy, że w tym samym miesiącu do sprzedaży trafia: Science Wonder Stories – najnowsza inicjatywa wydawnicza Gernsbacka. Wypuszcza jeszcze Air Wonder Stories i Science Wonder Quarterly.

W odniesieniu do nowych pism nie używa terminu „scientifiction”, utożsamianego z Amazing Stories, lecz „science fiction”. Określenie „science” nie wpłynęło korzystnie na sprzedaż. W efekcie połączył tytuły tworząc Wonder Stories.

W związku z problemami ze sprzedażą, Wonder Stories przechodziło szereg zmian: formatu, ceny, papieru. Sytuacji nie poprawiały trudności z realizacją zobowiązań finansowych, poczynając od wypłat dla autorów, a kończąc na wynagrodzeniach pracowników. Gernsback próbował wprowadzić rodzaj prenumeraty, czytelnik miał wysłać wyrwaną z pisma kartę, by w następnym miesiącu otrzymać Wonder Stories wraz z rachunkiem. Celem było uniezależnienie się od dystrybutorów, oskarżanych o nazbyt duże zwroty i sprzedaż pozbawionych okładek egzemplarzy za ułamek ceny. Pomysł nie wzbudził zbyt dużego zainteresowania.

Kolejna inicjatywa: The Science Fiction League, również miała, z perspektywy Gernsbacka, wpłynąć na wzrost sprzedaży poprzez organizację i zrzeszenie czytelników. Właściwie był to pomysł komercyjny, chociaż pierwsi członkowie wiązali z organizacją większe nadzieje. Dwie postacie przykuwają szczególną uwagę: Frederik Pohl i Donald A. Wollheim.

Przykładem stosunków panujących pomiędzy Gernsbackiem, a pisarzami świadczyć może przykład Wollheima, którego debiutancki tekst opublikowano właśnie w Wonder Stories. Autorowi nie wystarczała satysfakcja płynąca z publikacji. Oczekiwał wynagrodzenia, którego nie mógł wyegzekwować. W efekcie wraz z grupą przyjaciół założył konkurencyjne względem ligi International Scientific Association.

Ostatecznie Gernsback zrezygnował. W kwietniu 1936 roku ukazał się ostatni numer. Sprzedał Wonder Stories, które kilka miesięcy później powróciły pod tytułem Thrilling Wonder Stories. Magazyn zniknął z rynku w połowie lat pięćdziesiątych.

Hugo Gernsback był pierwszy. Przez nieco ponad dekadę, tę najważniejszą i niełatwą, stworzył warunki rozwoju literatury, bez względu na wady i krytykę – nawet jeżeli tylko pośrednią – publikowanych tekstów, płynącą ze strony następców, oraz zainicjował ruch fanów. Wyrazem uznania jest przyznawana co roku w trakcie Worldconu nagroda jego imienia, czyli Hugo.

Zainteresowanie czytelników towarzyszące pierwszemu pismu Gernsbacka, w szczególności przełożone na liczbę sprzedawanych egzemplarzy, zwróciło uwagę innych, znacznie większych wydawców.

William Clayton prowadził linię magazynów zawierającą trzynaście tytułów określanych jako pulp fiction. Wysokie nakłady Amazing Stories obiecywały stosunkowo łatwy zarobek, szczególnie, że wymagany wkład nie stanowił zbyt dużego obciążenia dla wydawcy kilkunastu innych pozycji. Stanowiłyby zaledwie dodatek, a jednocześnie pozwalały lepiej wykorzystać zasoby (oszczędności na papierze i druku). Nowe tytuły mieli obsługiwać redaktorzy zatrudnieni w innych pismach.

W ten sposób utworzono Astounding Stories of Super-Science, debiutujące w styczniu 1930 roku. Pomysłodawcą tytułu był zatrudniany przez Claytona redaktor Harry Bates, który objął magazyn.

Pomysł Batesa polegał na drukowaniu tekstów wpisanych w ramy pulp science fiction, czyli dużo akcji, minimum nauki. Redakcja tekstów wymagała wiele pracy, ponieważ starał się dostosować utwory zorientowane na pulp fiction do science fiction i odwrotnie. Wypracowywał nową formułę.

W odróżnieniu od Gernsbacka więcej płacono autorom. Optymizm związany z niskimi kosztami nie znalazł potwierdzenia w praktyce. Astounding Stories of Super-Science nie spełniły finansowych oczekiwań wydawcy, zmuszonego, w obliczu bankructwa, do sprzedaży.

Nowy nabywca, Street & Smith, należał do najstarszych i najlepiej sytuowanych wydawców pulp fiction. Kolejnym redaktorem został F. Orlin Tremaine.

Zwiększono objętość, utrzymano atrakcyjną cenę, 20 centów przy 25 centach konkurencji. Tremaine pozyskał cieszących się uznaniem czytelników autorów. Doc Smith, John W. Campbell (publikujący również jako Don A. Stuart), Stanley G. Weinbaum zyskali największą popularność. Pośród autorów znalazł się również poprzedni redaktor naczelny, czyli Harry Bates. Jeden z jego tekstów opublikowanych w Astounding Stories, „Farewell to the Master” (1940 r.), zainteresował producentów filmowych. Zaskoczony wydawca sprzedał prawa za 150 $, kwotę, którą sam zaproponował. Autor otrzymał połowę, czyli 75 dolarów. Cena nawet wówczas, delikatnie rzecz ujmując, nie była wygórowana. Obecnie klasyk: „Dzień, w którym zatrzymała się ziemia”, trafił na ekrany w 1951 roku.

Tremaine, pomimo popularności tekstów z naciskiem na przygodę, regularnie publikował artykuły naukowe.

Hugo Gernsback uosabia pionierską działalność. Drugi etap kojarzony jest przede wszystkim Johnem W. Campbellem, szczególnie w okresie kiedy zajmował stanowisko redaktora naczelnego Astounding Stories.

Campbell wywodził się ze środowiska fanów. Wcześniej jego opowiadania pojawiały się w Astounding, ale po objęciu stanowiska skupił się na pracy redakcyjnej. Stał się symbolem zmian, nie tylko w magazynie, lecz w całej przestrzeni łączonej z literaturą science fiction. Wymagania stawiane autorom, wpłynęły na istotną zmianę jakości tekstów. Oczekiwał spójnych logicznie, zrozumiałych opowiadań budowanych wokół wiarygodnych bohaterów. Prosił, by pisano o przyszłości jak dla czytelników w przyszłości żyjących, rezygnując z nachalnych opisów, objaśnień mechanizmów i reguł działania świata i wynalazków. Szukał w tekstach impulsów pobudzających wyobraźnię, swobodnych wzmianek o niezwykłych rzeczach funkcjonujących w kreowanym świecie jako niemal powszednie elementy. Prawdopodobne zdarzenia w prawdopodobnym świecie. Przykładał wagę do racjonalnych zachowań bohaterów podejmujących decyzję w oparciu o posiadaną wiedzę. Bohater, zazwyczaj technokrata, a przynajmniej człowiek wykształcony, zajmujący należne miejsce w społeczności, miał często uzasadniać działania dobrem wyższym grupy.

Wciąż poszukiwał nowych nazwisk i tekstów. Rynek pulp fiction chłonął olbrzymie ilości opowiadań w niesamowitym tempie, wiele tytułów ukazywało się dwa razy w miesiącu. Redaktorzy miewali zatem problemy z pozyskiwaniem odpowiednich materiałów. Zadanie trudne, ale możliwe do zrealizowania. Młodzi twórcy znużeni powtarzalnością banalnych fabuł starali się tworzyć historie, jakie najchętniej by czytali, a jednocześnie oczekiwali stosownego wynagrodzenia. Wprawdzie magazyny ogłaszały, praktycznie nieustające, konkursy, lecz nagrody finansowe, po przeliczeniu słów, często były niższe aniżeli regularne stawki. Filozofia sukcesu sprowadzała się do odnalezienia złotego środka pomiędzy nową jakością tekstów, którym nie zawsze można było przypiąć etykietę science fiction w ówczesnym pojęcia rozumieniu, a wynagrodzeniem. Dobrym przykładem jest poszukujący wydawcy Robert A. Heinlein. Zwrócił się do Campbella, ponieważ oprócz Astounding prowadził Unknown, magazyn należący do tego samego wydawcy, o nieco innym profilu tematycznym. W efekcie zadebiutował na łamach Astounding „Life-Line”.

Kiedy Campbell odkrył utalentowanego, lecz niedoświadczonego autora, poświęcał wiele czasu na pracę nad tekstami i intensywną korespondencję. Skupił wokół magazynu grupę twórców uznanych później za klasyków gatunku: Asimova, Simaka, Hubbarda, Vonneguta, Van Vogta, del Reya, Bestera i oczywiście Heinleina.

Początek działalności Campbella na stanowisku naczelnego Astounding Stories uważany jest przez niektórych za równoznaczny z rozpoczęciem Złotego Wieku fantastyki.

W tym samym czasie nie brakowało czasopism twardo obstających przy starszej formule. Planet Stories, funkcjonujące do połowy lat pięćdziesiątych, adresowano, w odróżnieniu od Astounding, przede wszystkim do nastoletnich odbiorców, preferujących kosmiczne przygody prawdziwych twardzieli.

Pulp magazines, obok słuchowisk radiowych, wypełniały przestrzeń zdominowaną obecnie w znacznej mierze przez telewizję, a przede wszystkim seriale i telenowele. Nie przypadkiem liczące setki odcinków tasiemce nazywane są operami mydlanymi (soap opera). Nazwa w prostej linii pochodzi z epoki przedtelewizyjnej. Niektóre teksty publikowane w Amazing Stories oraz w mnożących się klonach, szczególnie Planet Stories, nazywano w latach czterdziestych space operami, zaś pozycjonowano pomiędzy soap operami, a horse operami – prostymi historyjkami o Dzikim Zachodzie, których poziom literacki, delikatnie rzecz ujmując, pozostawiał wiele do życzenia. Właśnie początki, groszowe magazyny, niski poziom literacki tekstów, wpłynęły na negatywne postrzeganie fantastyki przez lata. O zawartości, a raczej zamierzonym oddziaływaniu na czytelnika, świadczą wyraziste tytuły obfitujące w dosadne przymiotniki: niesamowite, zdumiewające, przerażające itp. Proponowane historie obnażały tajemnice, nie pozostawiając miejsca na interpretacje. Miały wprawić odbiorcę w osłupienie, przerażenie, zadziwić. Zaspokajały łaknienie w możliwie najprostszy sposób.

Astounding Stories w latach trzydziestych i czterdziestych dominowały na rynku. Zainicjowane przez Campbella zmiany miały przynieść rezultaty na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych. Science fiction ewoluowała, wynikiem miały być lepsze teksty: opowieści o ludziach, a nie wynalazkach i odkryciach mających od tej pory stanowić tło, ale również narodziny realnej konkurencji: The Magazine of Fantasy & Science Fiction oraz Galaxy. Z rynku zniknie tytuł Astounding Science Fiction przemianowany na Analog.

O tym następnym razem.

* * *

Powyższy tekst jest pracą odtwórczą. Nadmiar przypisów raczej nie wpłynąłby korzystnie na tekst. Ograniczę się do podania wybranych źródeł:

1. James Edward, and Mendlesohn Farah, eds. The Cambridge Companion to Science Fiction (Cambridge: Cambridge University Press, 2003).
2. Robinson Frank M. Science Fiction of the 20th Century (New York: Barnes & Noble Books, 1999).
3. Patterson William H. Robert A. Heinlein: In Dialogue with His Century, Volume I: 1907-1948 Learning Curve (New York: TOR, 2010).
4. Hartwell David G., and Kathryn Cramer, eds. The Space Opera Renaissance (New York: TOR, 2006).
5. Gunn James [red.], Droga do science fiction 3: Od Heinleina do dzisiaj. (Alfa, 1987).
6. The Way the Future Blogs – Frderik Pohl (blog).
7. Wolfe, Gary K. Evaporating Genres: Essays on Fantstic Literature (Middletown: Wesleyan University Press, 2011).
8. Wybrane numery Amazing Stories.

.
Tekst ukazał się w Katedrze
.

Filmowo

2011-07-16T09:30:00.000-05:00

Nie chce mi się (czytać), zatem tydzień upływa przede wszystkim na filmowych powtórkach. Przekopałem filmowy zbiór, by w końcu wybrać kilka staroci ( ponieważ lubię wyłącznie filmy, które wcześniej widziałem - że tak nawiążę do klasyka). Wypadło na nogi Jane Fondy, przerośnięte warzywa przyszłości, spragnionego obcego, a wreszcie wredne ciężarówki, och i zapomniałbym o przygodach chłopaka z sąsiedztwa.

Obejrzałem do końca. Twardym trzeba być.

Nie chce mi się

2011-07-10T21:45:00.004-05:00

Nie chce mi się, nie chce mi się jak cholera. Siedzę niepomiernie zirytowany (...bo tak) w niedzielny wieczór, usiłując wyłuskać z domowej biblioteki coś świeżego, bezpretensjonalnego, pozwalającego wyłączyć rozum. Patrzę na kilka rozpoczętych książek straszących zakładkami, bezczelnie przypominającymi, że nie dokończyłem, jeszcze kilkadziesiąt, a nawet kilkaset stron do mety.
Tylko, że nie chce mi się, nie chce mi się jak cholera. Mam po dziurki w nosie, przynajmniej chwilowo, fantastyki, a raczej generalnie literatury okrzykniętej ambitną, często pretensjonalnej, nadętej niczym przed puszczeniem bąka, rozbebeszonych wywnętrzeń, „wielkich” nazwisk. Nie mam dzisiaj na takie atrakcje siły.
Potrzebuję rozrywki prostej niczym budowa cepa, papki przyćmiewającej umysł, buły z parówą na szybko. Początek, środek i koniec. Z punktu A do Z, przez resztę alfabetu po drodze. W barwnym świecie, bez udziwnień, eksperymentów, egzystencjalnych wywnętrzeń. Szukam produktu w kolorowej okładce, barwnego niczym komiks (tak,tak, komiks komiksowi nie jest równy) wtłaczający kolorowe kadry bezpośrednio do mózgu. Chcę zapomnieć i nie myśleć co przyniesie kolejny dzień. Wali mnie to z góry na dół. Jutro będę się martwić. Właśnie takiej rozrywki szukam – wyłączającej szare komórki. Z pewnością coś znajdę. Jestem „targetem” szukającym produktu. Serial albo papka osadzona w jednym z powielanych światów, może jeszcze coś innego. Pożywka, niekoniecznie zielona.
Na wszystko jest czas i miejsce – ot, banał.
Najmniej potrzebuję złotych myśli mądrali, rzeczonych „onych”, wiedzących najlepiej, co jest dobre, a co złe, jak interpretować, co czytać, a co wywalić przez okno. Sam "onym" mądralą oczywiście bywam.
Nie chce mi się, nie chce mi się jak cholera.

Czasami (tu soczyście) człowiek musi...

The Curious Case of the Clockwork Man - Mark Hodder

2011-07-07T20:50:00.002-05:00

Chwilę temu Fabryka Słów ogłosiła wykupienie praw do publikacji w Polsce cyklu Marka Hoddera, otwieranego przez The Strange Affair of Spring Heeled Jack, czyli o przygodach Richarda F. Burtona, w alternatywnej wersji dziewiętnastowiecznego Londynu.

Tom drugi: The Curious Case of the Clockwork Man, stanowi bezpośrednią kontynuację przypadków agenta króla. Autor w zwięzłych słowach nawiązuje do głównego wątku pierwszej odsłony, co więcej stara się, nieco na siłę, wydarzenia powiązać. Jeżeli zatem nie czytaliście The Strange Affair of Spring Heeled Jack śmiało możecie sięgnąć po osobliwy przypadek mechanicznego człowieka. Oczywiście pod warunkiem, że nie zamierzacie później czytać części pierwszej.

Będzie krótko:

Hodder korzysta z receptury zastosowanej wcześniej. Folguje wyobraźni, kreując w oparciu o historyczne wydarzenie mniejszej wagi, awanturniczą historię, zabarwioną steampunkowymi elementami. Punktem wyjściowym tym razem jest kwestia dziedziczenia olbrzymiego majątku, w zadziwiający sposób powiązana z próbą kradzieży niezwykłych diamentów. Cała zaś awantura tyczy bezpieczeństwa imperium. Nie może być wszak inaczej, skoro obserwujemy poczynania agenta króla wspieranego przez, mniej lub bardziej odurzonego, poetę.

W części pierwszej autor z lubością przedstawiał naukę i technikę, a dokładniej wizje rozwoju tychże, ewoluujące w zupełnie innym kierunku aniżeli w świecie rzeczywistym. W The Curious Case of the Clockwork Man elementy te funkcjonują jako utrwalone, pewne części składowe świata. Tak jest i już. Hodder bierze tym razem na celownik, wydawać by się mogło, całkowite zaprzeczenie nauki, a mianowicie spirytyzm. Wpisując tym samym w fikcyjną rzeczywistość kolejny element, rozwinięty i skrojony na miarę steampunkowej przygody. Szaleją po placach i ulicach Londynu wzbudzające niepokoje zjawy.

Autor zdecydowanie spuszcza z tonu. Ofiar śmiertelnych jakby mniej, bohater kobiety traktuje z należytym szacunkiem itd. Zdecydowanie korzystniej wypada Swinburne (poeta). Tym razem znacznie lepiej wpasowany w powierzoną rolę. Duże wrażenie ponownie wywiera swoboda z jaką Hodder porusza się wśród historycznych zawiłości, szelmowsko wypaczanych, a zarazem zgrabnie wplatanych w powieść.

Wydawca zapowiada publikację trzeciej części: Expedition to the Mountains of the Moon. Zapewne tym razem autor potraktuje nie tylko naukę i technikę jako stałą świata lecz również spirytyzm, natomiast sercem historii będzie wyprawa, naturalne środowisko Burtona.

Cykl rozwijany jest jako przygodowo-awanturniczy, w założeniu nawiązujący do tego typu dziewiętnastowiecznej literatury. Nieporozumieniem byłoby chyba traktowanie utworów Hoddera jako czegoś więcej, aniżeli czysta, chwilami zwariowana rozrywka.

Wciąż przeszkadza, charakterystyczne dla tomu pierwszego, przeładowanie gadżetami, worem steampunkowych (celowo nadużywam) rupieci i wszelkimi powierzchownymi cechami, ozdobnikami powszechnie uznawanymi za typowe znamiona nurtu.

Za dużo cukru w cukrze.

.

Wydawnictwo: PYR
Data wydania: 2011

Oprawa: miękka

Liczba stron: 359

Cena: 16,00$

Eutopia: A Novel of Terrible Optimism - David Nickle

2011-07-01T20:03:00.000-05:00

Papier przyjmie wszystko. Próby stworzenia idealnych społeczności znacznie częściej mają miejsce na kartach powieści lub rozpraw filozoficznych, aniżeli w rzeczywistości. Przyczyna wydaje się banalna: człowiek jest z natury krnąbrny. Zawsze gdzieś pod wierzchnią warstwą światłych i postępowych założeń myśliciela, kryje się przekonanie o wyższości autora nad przeciętnymi przedstawicielami gatunku. Twórca systemu, idei, społeczności itd., itp. wie lepiej. Przede wszystkim jak inni powinni żyć. Jednak owi inni zazwyczaj mają nieco odmienne wyobrażenie i cele aniżeli oświecony. Stąd w praktyce prosta droga do konfliktu. Rzecz jasna charyzmatyczne jednostki są w stanie przekonać do swych racji, pociągnąć naiwnych desperatów, niepoprawnych marzycieli, egzaltowanych społeczników. Rozpoczyna się wówczas Budowa. Próby wdrażania przepięknych ideałów doświadczyliśmy na własnych skórach, a przynajmniej nasi rodzice poznali realny smak jedynie słusznej idei.

W wielu przypadkach, bez względu na położenie geograficzne, przeraża makabryczna konsekwencja we wdrażaniu zamysłu w życie. Idealne społeczeństwo, perfekcyjny człowiek. Za doskonałe narzędzie w pierwszej połowie XX wieku uważano eugenikę, naukę, zdaniem niektórych pseudonaukę, opartą, w najprostszych słowach, na selektywnym rozmnażaniu. Dobór jednostek o pożądanych cechach z jednej strony, zaś z drugiej sterylizacja osób takich cech pozbawionych. Czysta rasa w Niemczech, higiena rasowa w Szwecji, obostrzenia w zawieraniu małżeństw przez osoby obciążone i sterylizacja w Stanach Zjednoczonych. Przykłady można mnożyć.

Idealna społeczność, konstruowana z uwzględnieniem zasad eugeniki, stanowi podstawę fabuły powieści Davida Nickle’a pt. Eutopia: A Novel of Terrible Optimism.

Autor kreśli obraz Stanów Zjednoczonych 1911 roku, czasów w których agenci, powołanego zaledwie rok wcześniej w Nowym Jorku, Eugenics Records Office (instytucja funkcjonowała w rzeczywistości) przemierzają kraj katalogując przypadki chorób psychicznych, deformacji oraz kryminalnych występków, celem wypracowania metod ulepszenia człowieka i społeczeństwa. Poligon doświadczalny stanowi miasteczko Eliada, osada położona pośród gór i lasów północnego Idaho. Odizolowaną mieścinę wybrał na miejsce eksperymentu przemysłowiec, owładnięty wizją utopijnej, modelowej wspólnoty tworzonej przez doskonałych przedstawicieli gatunku. Nie każdy może zatem znaleźć miejsce w Eliadzie. Niepożądanymi gośćmi są przykładowo potomkowie pierwszych osadników, na poły zdziczali ludzie, zamieszkujący ostępy wokół osady. Opowieść prowadzi autor przeplatając przypadki ciemnoskórego lekarza, historią chłopaka pochodzącego z miasteczka, którego mieszkańcy wymarli na skutek tajemniczej choroby.

Nickle sprawnie konstruuje obraz początku XX wieku. Otrzymujemy widokówki z epoki, fikcyjny, lecz przekonujący zapis miejsc i wydarzeń utrzymany w konwencji mrocznej opowieści. Oświetla autor wybrany fragment życia społecznego niezwykle silnie zakorzeniony w historii, wycinek rozpalającej umysły myśli społecznej. Sięga po elementy dla eugeniki charakterystyczne, nie szczędząc opisów, pozwalając owładniętemu poczuciem misji rzeźnikowi wprowadzać zamysł w życie. Wszystko to na tle wzorowej, uporządkowanej wspólnoty opartej na racjonalnych zasadach współżycia. Eutopia, dobre miejsce, świat użytecznych.

W pierwszych chwilach, w trakcie otwierających scen, miałem jednak ochotę porzucić lekturę. Sceny z udziałem doktora Waggonera, Murzyna, uprowadzonego przez Klu Klux Klan, sugerowały poprowadzenie opowieści w kierunku poprawnej, chwytającej za serce, historyjki o prześladowaniach kolorowych. Kolejne strony uświadamiają jednak zasadność wyboru człowieka o ciemnej karnacji jako jednego z głównych bohaterów. W ten sposób autor mógł uchwycić obraz zabitej dechami prowincji, a przede wszystkim mentalności mieszkańców. Ograniczona akceptacja kontra bezmyślna agresja. To jeden z budujących nastrój elementów tła.

Pobrzmiewa w utworze coś, co można chyba określić mianem amerykańskiej tradycji horroru. O miejscowości na odludziu wspomniałem, ostępach również, chociaż w tym przypadku należy przywołać jeszcze grozę ukrytą wśród lasów, dodatkowo opętani, oraz makabryczne zabiegi/eksperymenty. Przede wszystkim jednak tajemnica skrywana w budynku kwarantanny miejscowego szpitala. Właśnie tam, przetrzymywana jest, pod nadzorem uczonego zarządzającego placówką, enigmatyczna istota znana jako Mister Juke. Wszystko to stanowi punkt wyjściowy fabuły.

Nickle spaja horror z opowieścią o budowaniu utopii. Wskazuje płynną granicę pomiędzy ideałem, a koszmarem osób wykluczonych, wyrzuconych poza wspólnotę. Jest to historia o kształtowaniu, w różnych aspektach pojęcia: rasowym, mentalnym, społecznym, religijnym. Rywalizacji i konfrontacji, nie tylko człowieka z człowiekiem, słabości, niestabilności i podatności na wpływy umysłów, akceptujących religijne wizje zsyłane przez drapieżników, żerujących dzięki ludzkim lękom, potrzebie wiary, wykorzystującym obietnicę odkupienia jako przynętę. Ociera się Nickle o Lovecrafta i celtyckie legendy, w których doszukiwać się można pierwowzoru lęku oraz fascynacji halucynacjami zsyłanymi przez leśne istoty.

Muszę przyznać, że zdecydowanie bardziej wciąga aspekt społeczny powieści. Nie wzbudza niepokoju, groza w wydaniu Nickle’a, zaś horror zanika pod koniec utworu w gmatwaninie wydarzeń, pomimo wprowadzenia elementów teoretycznie gwarantujących sukces w tym względzie.

Lektura Eutopii okazała się nieoczekiwanie przygodą innego rodzaju. Otóż w Eliada wciąż istnieje, wprawdzie nie w Idaho, a w Illinois, nieopodal granicy z Wisconsin. Nazwa również nieco inna, chociaż korzenie podobne. Kolejne strony mnożyły skojarzenia z historią miejscowości Zion, położonej nad brzegiem jeziora Michigan, a założonej przez, wywodzącego się z Edynburga, duchownego Johna Alexandra Dowie, nieodparcie przywodzącego na myśl przemysłowca z powieści. Postać stworzona przez Nickle’a ma niezwykle wiele wspólnego z duchownym – osobą owładniętą poczuciem misji stworzenia doskonałej społeczności, odizolowanej od zagrożeń zewnętrznych. Dowie tworzył azyl dla wybranych, szukających schronienia przed bezprawiem i grzechami amerykańskiego społeczeństwa, gwarantując wybawienie poprzez wiarę w ramach kościoła, któremu przewodził jako założyciel. W Eutopii wprawdzie kościół zastępuje eugenika, niemniej jest to siła napędowa porównywalna z religią. W powieści autor również znalazł miejsce dla wiary, niemniej w nieco innym ujęciu. Stanowi ona niejako podstawę konstrukcji horroru.

Czytając miałem wrażenie, że zdołałem odnaleźć ślady inspiracji Nickle’a, chociaż nie mam pojęcia, czy jest to trop właściwy, być może wyłącznie skojarzenie czytelnika. W każdym razie wyśmienita zabawa. Zgadza się w przybliżeniu czas, w jakim rzecz ma miejsce. Dowie zakłada osadę w 1900 roku, zaś akcja powieści rozgrywa się w przybliżeniu dziesięć lat po przybyciu Harpera (przemysłowca) do Eliady. Obaj panowie w Chicago poszukują poparcia dla głoszonych idei, zahaczając o Wystawę światową w 1893 roku. Rodowody nazw miasteczek należy wyprowadzić z Biblii, wszak Eliada był jednym z synów Dawida, zaś Zion, to Syjon.

Przewaga duchownego ze Szkocji nad Harperem nie podlega dyskusji. Wszak fikcyjny bohater może dokonywać czynów niebywałych. Jakiej jednak potężnej pasji, wewnętrznego ognia, wiary w słuszność postępowania, zaprawionej mimo wszystko egocentryzmem, potrzeba, by podążać za utopijnym marzeniem. Poświęcić energię i majątek w pogoni za nieosiągalnym.

Zion istnieje do dziś, chociaż historia powstania miejscowości jest obecnie raczej ciekawostką. Pamięć o założycielu podtrzymuje przede wszystkim Zion Historical Society.

David Nickle napisał interesującą powieść, w której odnalazłem więcej, aniżeli początkowo oczekiwałem. Autor zwrócił uwagę na pomijany przez lata system rasowego profilowania, praktykowany niemal na całym świecie, o czym poszczególne państwa najchętniej by zapomniały. Blakną mroczne wizje fikcji literackiej w konfrontacji z wydarzeniami, a przede wszystkim praktykami opisywanymi w coraz liczniejszych pracach. Zainteresowani tematem zapewne odnotowali publikację Higieniści. Z dziejów eugeniki. Poraża ogrom zjawiska świetnie przedstawiony przez Macieja Zarembę Bielawskiego, z omówieniem poszczególnych przypadków skrzywdzonych osób. Nie brakuje rozdziałów opisujących zjawisko w kraju nad Wisłą.

W przedmowie do wydania polskiego Bielawski pisze: „nauka obiecuje czyścić nasze geny z cech niepożądanych, tym razem nie przez państwo – tylko przez rodziców oraz, prawdopodobnie, przez towarzystwa ubezpieczeniowe.” Cóż, temat fantastyce nieobcy. Pierwszym, najsilniejszym skojarzeniem jest Gattaca film z 1997 roku. Obraz świata, w którym naturalne zapłodnienie stanowi wyjątek, dominuje natomiast metoda in vitro, poprzedzona programowaniem genomu dziecka, czyli eliminowaniem cech niepożądanych. W połączeniu z obowiązującą linią polityczno-społeczną prezentowaną w filmie, powiązanie z eugeniką wydaje się co najmniej uzasadnione.

Nie wiem, czy Eutopia: A Novel of Terrible Optimism dostarczy innym czytelnikom tylu wrażeń. Dla mnie jest to jedna z książek pobudzających do sięgnięcia dalej, poza sprawnie opowiedzianą historię.

.
Tekst ukazał się w Katedrze
.

Wydawnictwo: ChiZine Publications

Data wydania: Kwiecień 2011

Oprawa: miękka

Liczba stron: 332

Cena: 15.95$

Prenumerata

2011-06-26T18:11:00.001-05:00

Ponieważ wygasła moja prenumerata Fantasy & Science Fiction otrzymałem od wydawcy list z ofertą przedłużenia. Pismo stało się pretekstem by uporządkować domowe zasoby „...lub czasopism”, szczególnie prenumerowanych.

Nie przykładałem wcześniej wagi do faktu, że większość otrzymuję w formie elektronicznej. Przyczyn wyboru nośnika innego niż papier jest kilka. W przypadku publikacji amerykańskich o cyfrowej formie decyduje wyjątkowo niechlujny sposób wydania. Prym wiedzie, niestety, Asimov's science Fiction i Analog. Kiepskiej jakości papier, mały, zagęszczony druk. Niekorzystne wrażenie potęguje, a właściwie rozpoczyna, cieniusieńki papier okładek. W efekcie czytelnik otrzymuje pomarszczone, wymięte egzemplarze, z widocznymi śladami klejenia. Właśnie wyjąłem spomiędzy ściśle wypełniających półkę pozycji, działających niczym prasa, Analog Science Fiction and Fact, numer z lutego 2010. Rok „dogniatania” wiele nie pomógł, prezentuje się niewiele lepiej niż w chwili zakupu. W tych przypadkach elektroniczna subskrypcja stanowiła logiczne następstwo, szczególnie w przypadku osoby o niskim progu tolerancji bylejakości, chociaż opłacone cierpieniem płynącym z braku fizycznego posiadania.

Na tle wspomnianych czasopism stosunkowo dobrze wypada F&SF, poza paskudnym zwyczajem przyklejania etykiety z danymi adresowymi odbiorcy na pierwszej stronie – zostają ślady po kleju, dla odmiany nie oferują wersji elektronicznej, poza składankami. Kiedy dotarły do mnie pierwsze numery polskiej edycji, z przyjemnością stwierdziłem, że pod względem edytorskim przerastają wydanie angielskojęzyczne.

Lightpeed i Clarkesworld to tytuły publikowane wyłącznie w formie elektronicznej. Numer bieżący oraz archiwalne Clarkesworld dostępne są nieodpłatnie na stronie pisma. Amazon oferuje wersję na czytnik w cenie 2.99$ za numer, podobnie jak wszystkie inne tytuły, z którymi miałem styczność.

Wersje Amzon obarczone są jedną poważną wadą. Mianowicie, w odróżnieniu od książek, nie można otworzyć ich w komputerowej wersji czytnika. Kindle nie zawsze mi wystarcza. Przez pewien czas np. Clarkesworld przesyłany był jak książki, mogłem zatem korzystać z komputera. Od dwóch numerów funkcjonuje jak inne subskrypcje, chociaż zważywszy dostęp na stronie, nie jest to w tym przypadku problem. Niewątpliwą zaletą oferty Amazon jest czternastodniowy okres próbny.

Bezwzględnym mistrzem w dziedzinie formatów jest moim zdaniem Locus. Symboliczna dopłata do klasycznej prenumeraty skutkuje dostępem do wersji elektronicznej (login i hasło przesyłany na email) w popularnych formatach: .pdf, .epub, .mobi. Żeby było ciekawiej możliwe jest pobranie wszystkich. Zanim zatem wydanie papierowe listonosz zostawi w skrzynce, można cieszyć się lekturą praktycznie od dnia, w którym informację o nowym numerze umieszczono na stronie pisma.

Zastanawiam się tylko, po co te wszystkie tytuły. Zanim przeczytam, dostępne są już nowe numery. Oczywiście mógłbym, na wzór czasopism polskich (dawno i nieprawda), prowadzić archiwum, ale nie jest mi to potrzebne. Nie chcę i nie muszę bawić się w łowcę opowiadań. Dołączając książki, wciąż rośnie lista zaległości, chociaż nie wiem, czy to dobre określenie. Dobór interesujących tekstów chyba ponownie pozostawię zaufanym firmom. Za kilka dni do sprzedaży trafi The Year's Best Science Fiction: Twenty-Eighth Annual Collection. Podane na tacy, z komentarzem oraz danymi tyczącymi rynku i sprzedaży.

Zostawię tylko F&SF no i oczywiście Nową Fantastykę (papierową), prosto ze stojaka pomiędzy śledziami, a warzywami, oraz Czas Fantastyki (elektroniczny), chociaż e-kiosk reader jest do bani.

… i to by było na tyle.

Nebula Awards za 2010 przyznane

2011-05-22T18:06:00.002-05:00

Nie jest chyba zaskoczeniem, że nagroda w kategorii powieść trafiła do Connie Willis za Blackout / All Clear. Wyróżnienie otrzymała zatem firma znana i uznana.

W ramach projektu zamieściłem zbiór refleksji na temat Blackout. Niestety nie przeczytałem zakończenia, czyli All Clear, co nie oznacza, że nie próbowałem. Winą obarczam, prócz własnego lenistwa, wydawcę. Tom drugi wydano kilka miesięcy po pierwszym. Moim zdaniem przerwa zbyt długa, ponieważ w tak zwanym międzyczasie straciłem zapał, a raczej zainteresowanie. Tym bardziej, że Blackout nie zachwycił. Niepomiernie irytuje czekanie. Oczywiście mogłem wstrzymać się z lekturą do chwili opublikowania kontynuacji. Zakładam jednak, że nie jest dziwną chęć przeczytania książki bezpośrednio po wypuszczeniu na rynek. Żal duży, ponieważ zakończenie tomu pierwszego to wątki przerwane w połowie. Kiedy sięgnąłem po All Clear nie mogłem odnaleźć klimatu, szczególnie, że pod koniec pierwszej części byłem zirytowany losami miotających się bohaterów. Początek tomu drugiego namieszał w głowie, myliłem postacie. Rzucono czytelnika bezpośrednio w wir wydarzeń gwałtownie wcześniej przerwanych. Wiem, być może nie należę do zbyt bystrych.

All Clear i Blackout to nierozerwalne części. Nie warto rozpoczynać lektury, jeżeli na półce nie ma obu tomów.

Wydawca zapewne liczył na nagrodę, której przyznanie stałoby pod dużym znakiem zapytania w przypadku opublikowania poszczególnych części w rocznych odstępach, co w Stanach Zjednoczonych jest powszechnie praktykowane. Odstąpiono zatem od niepisanej reguły. Jak mniemam przeciwko wydaniu w jednym tomie przemawiały względy finansowe, konkretnie ograniczone wpływy ze sprzedaży. W księgarniach pojawiły się dwa „hardcovery” (twarde oprawy), co pozwoliło sprzedać produkt niemal za podwójną cenę. Daleki jestem od krytykowania podobnych praktyk, szczególnie w przypadku powieści tak obszernych jak nagrodzona. Wkurza tylko konieczność czekania, potęgowana gwałtownym przerwaniem, bo nie zakończeniem, tomu pierwszego, czyli wracam do punktu wyjścia.

Tegoroczne nominacje podkreślają mizerię minionego roku. Może nazbyt mocne określenie. W każdym razie rok trudno zaliczyć do wyjątkowych, raczej przeciętnych. Szczególnie porównując z wcześniejszym.

Nie znalazłem pozycji na miarę powieści VanderMeera, Bacigalupiego, Barzaka, czy Mieville'a.

Ciekawie wypada Okorafor, również Koval, chociaż Shades of Milk and Honey jest raczej obiecująca zapowiedzią przyszłych dokonań.

Nie dokończyłem The Hundred Thousand Kingdoms. Przerwałem około pięćdziesiątej strony. Nie mogę ocenić. Niemniej historia młodej niewiasty, kandydatki do tronu, nie wciągnęła. Składam to częściowo na karb znużenia fantasy. Być może wrócę do lektury, może nie. Zależy od nastroju.

Echo McDevitta poparzyło paluchy.

Próbowałem ugryźć The Native Star Hobson. Niestety odpadłem. 1876 rok, magia, Nowy Jork itd. Blurb zapowiada klimaty w stylu Jonathan Strange & Mr. Norrell, otóż tak nie jest. Nie dla mnie.

… i to by było na tyle.

Soft Apocalypse - Will McIntosh

2011-04-26T23:07:00.000-05:00

Po raz pierwszy zwróciłem uwagę na twórczość McIntosha w 2010 roku, po ogłoszeniu zdobywców Hugo. W Polsce zwycięskie opowiadanie, Bridesicle, opublikowano w antologii Kroki w nieznane (2010 r.) pod tytułem Mrożona panna młoda. Do tej pory w dorobku autora, obfitującego w krótkie formy, brakowało powieści. Lukę wypełnia wydana w kwietniu, nakładem Night Shade Books, Soft Apocalypse.

Apokalipsa McIntosha jest procesem długotrwałym. Nie ma gwałtownego konfliktu, czy kataklizmu wywracającego świat spodem do góry. Przeciwnie, obserwujemy stopniowy proces, odwrotny do rozwoju gospodarczego, pogłębiającą się zapaść, stanowiącą niejako rozwinięcie, konsekwencję, obecnej (współczesnej czytelnikowi) recesji. To projekcja rzeczywistości, w której mechanizmy gospodarcze zawiodły, a właściwie zawodzą, na całej linii, zaś wyczekiwane odbicie nie następuje.

Wyprawa po, chylących się ku upadkowi, Stanach Zjednoczonych rozpoczyna się w 2023 roku, kiedy wraz z grupą bezdomnych wędrujemy drogami lub poboczem autostrady. Przedziwna to zbieranina, mieszanina osobowości o przeróżnych umiejętnościach, zróżnicowana pod względem wykształcenia. Funkcjonują w oparciu o precyzyjnie ustalone zasady dotyczące podziału zadań i skromnych dóbr, przypominające reguły obowiązujące w komunie lub plemieniu.

W świecie 40% bezrobocia bardzo dobrze widoczna jest linia podziału, granica praktycznie nie do przekroczenia, pomiędzy zatrudnionymi, a wegetującymi z dnia na dzień osobami bez stałego zajęcia. Rzeczywistość brutalnie weryfikuje marzenia. Nie ma miejsca na bujanie w obłokach. Wykształcenie humanistyczne nie zapewnia pracy, nie zabezpiecza minimum środków niezbędnych do utrzymania na podstawowym poziomie. W cenie są umiejętności praktyczne, a nie wydumane bajania.

Wędrowne plemię nie należy do pożądanych gości w sąsiedztwie. Grupa wywołuje agresywne reakcje maskujące strach, obawę przed losem, który może stać się udziałem lepiej sytuowanych w niedalekiej przyszłości.

To dopiero początek. Lepiej nie będzie. Chwilowa poprawa losu głównego bohatera, ciągnącego za sobą grupę, jest jedynie krótką przerwą, chwilą na złapanie oddechu przed jazdą w dół. Nie pomoże rozpaczliwe chwytanie strzępów normalności w pogoni za złudzeniem stabilizacji.

Pogarszająca się sytuacja ekonomiczna wyzwala skrajne postawy. Można zrozumieć wymuszone instynktem przetrwania działania bohaterów. Trudno jednak zaakceptować wątpliwe moralnie akcje, podejmowane przez Science Alliance, grupę anarchizujących naukowców, ukierunkowanych na przeprowadzenie reform, teoretycznie zmierzających do poprawy sytuacji, zaś w praktyce będących realizacją partykularnych interesów.

McIntosh przeprowadza realistyczną symulację degradacji struktur społecznoekonomicznych. Atutem powieści bez wątpienia jest prezentacja mechanizmu, nieodwracalnego procesu. To tak, jakby autor wypełniał lukę pomiędzy światem nam współczesnym, a Drogą. Utwór McCarthy'ego był pierwszym skojarzeniem w trakcie lektury. Wszak autor Drogi nie wyjaśnia, nie tłumaczy. Natomiast McIntosh skupia się właśnie na odpowiedzi na pytanie: jak do tego doszło? Można rzecz jasna zastanawiać się nad zasadnością porównania, szczególnie, że siła przekazu Drogi jest bez porównania większa, niemniej w trakcie lektury czułem, że McIntosh wypełnia niezagospodarowaną przestrzeń.

Odwołań do innych utworów, przynajmniej moim zdaniem, w Soft Apocalypse jest znacznie więcej. Niewątpliwe furtką prowadzącą do ciągu skojarzeń jest Doctor Happy, preparat dokonujący zmian w mózgu, polegających na wyeliminowaniu skłonności do agresji. Przemienia poddanych „kuracji” w zobojętniałe na negatywne bodźce, wiecznie szczęśliwe, bez względu na okoliczności, warzywa. Ciekawie prezentuje się kwestia dobrowolnego przyjęcia specyfiku w zderzeniu z przymusowym podaniem osobom ceniącym nade wszystko wolny wybór oraz zachowanie niezmienionego „ja”.

Soft Apocalypse jest utworem nierównym. Nie mam wątpliwości, że powieść powstała w oparciu o wcześniejsze opowiadania. Zresztą, autor wprost wysyła sygnał w postaci tytułów rozdziałów. Jeżeli prześledzić wcześniejszy dorobek McIntosha, okaże się, że przynajmniej trzy rozdziały są włączonymi do powieści opowiadaniami. Więcej, stanowią serce historii, wokół którego powstała dłuższa opowieść. Spoiwem jest niewątpliwe świat przedstawiony, ale pod warunkiem przyjęcia z góry założenia, że autor prezentuje, wcześniej wspomnianą, degradację, zaś kraj, w którym rzecz ma miejsce, w kolejnych odsłonach jest nieco inny. Rzeczywistymi ogniwami, prócz perypetii bohatera, są kobiety, jego przyjaciółki i kochanki. W ten sposób McIntosh ukazuje paletę osobowości i postaw w konfrontacji z otaczającym światem.

Do pewnego stopnia można, w oparciu o książkę, obserwować rozwój autora na przestrzeni lat (2005-2011). Początkowo lekturze towarzyszy wrażenie ślizgania się na powierzchni, niemożność przebicia zewnętrznej otoczki. Uczucie nieobecne w drugiej, znacznie lepszej, połowie.

Wydawca zapowiada kolejną powieść McIntosha w 2012 roku. Soft Apocalypse traktuję zatem jako przedsmak, przygrywkę przed książką, która, mam nadzieję, nie będzie składanką.

Wydawnictwo: Night Shade Books
Data wydania: 2011
Oprawa: miękka
Stron: 256
Cena: 14.99$

Brave New Worlds: Dystopian Stories - John Joseph Adams

2011-04-08T21:51:00.007-05:00

W najprostszych słowach dystopię można określić jako niepokojącą wizję przyszłości zakorzenioną w czasach współczesnych. Zazwyczaj punktem wyjściowym jest zaobserwowany przez autora mechanizm lub zespół prawidłowości, mogących przekształcić się w system represyjny względem jednostki. Przedmiot rozważań stanowi zatem ograniczenie wolności, uzasadniane mitycznym dobrem wyższym, definiowanym najczęściej przez władze. Za klasyczny przykład należy uznać Nowy wspaniały świat. Wprost do utworu Huxleya nawiązał, specjalizujący się w tworzeniu tematycznych zbiorów opowiadań, John Joseph Adams. Brave New Worlds to antologia której temat przewodni stanowią dystopie właśnie.

W jednym tomie zebrano ponad trzydzieści tekstów, ukazujących różne formy życia społecznego, wypaczone w wyniku absurdalnego rozwinięcia teoretycznie szlachetnych i światłych idei. Adams, obok pozornie sielankowych obrazów, umieścił mroczne wizje prezentujące wycinki opresyjnych systemów. Prace twórców powszechnie uznawanych za klasyków fantastyki, sąsiadują z utworami autorów jeszcze niezbyt znanych. Sposób doboru, a następnie rozmieszczenie opowiadań, stanowi jedną z największych zalet zbioru. Adams odnalazł punkty zbieżne, pozwalające płynnie przechodzić do kolejnych tekstów, a jednocześnie wyjątkowo sprawnie buduje nastrój. Temat drugiego opowiadania jest logicznym następstwem pierwszego, trzecie wypływa z drugiego, czwarte z trzeciego itd. Elementy układanki stanowią doskonale korespondujące ze sobą prace powstałe w różnych okresach, bowiem redaktor za cel obrał przekrojową prezentację zagadnienia. Antologię otwiera The Lottery Shirley Jackson z 1948, po niej następuje Red Card S.L. Gilbow z 2007 roku. Punkt zbieżny: obraz pozornie spokojnej, prowincjonalnej miejscowości. Ostatnia praca Civilization Vylar Kaftan, pomijając temat przewodni antologii, nie ma nic wspólnego z pierwszą, jednak dobór tekstów „pomiędzy”, sprawia, że wydaje się być następstwem pierwszej. Ponadto układ tekstu uwypukla elementy charakterystyczne dla dystopii, ze szczególnym uwzględnieniem utworu Huxleya.

Adams, przemyślanym rozmieszczeniem opowiadań, podkreśla najciekawsze aspekty prac, które w innych okolicznościach być może nie wydawałby się tak interesujące.

W pierwszej kolejności poznajemy społeczności oparte na praktycznych, zdroworozsądkowych zasadach. Normalne życie, nawet sielankę dnia codziennego. W każdym jednak przypadku płaszczyk pozorów skrywa skazę, nadająca uśmiechniętym twarzom karykaturalny wyraz. Na przykład w Red Card obywatele losują karty uprawniające do zlikwidowania innej osoby w dowolnie wybranych okolicznościach. Obraz zwykłego przedmieścia i ludzi spotykanych codziennie na ulicach. Modelowym przykładem jest The Ones Who Walk Away from Omelas Le Guin. Cenę idealnego życia, a jednocześnie ukryty głęboko w lochach sekret, mieszkańcy poznają w dzieciństwie. Akceptacja stanowi indywidualną decyzję.

Porusza Evidence of Love in a Case of Abandoment M. Rickert, historia opowiadana z perspektywy nastolatki oceniającej postępowanie matki. Wypaczenie klasycznego modelu roli kobiety w rodzinie, sprowadzonej do poziomu automatu rozrodczego. Odmowa prawa do ambicji i pragnień innych, aniżeli zgodnych z przyjętym wzorcem. Zmienia się profil wychowania dziewcząt poddawanych praniu mózgów. Kobiety pamiętające stary porządek, a które nie chcą pogodzić się z nowym modelem życia, likwidowane są w publicznych egzekucjach transmitowanych przez media. Ponownie pozornie logicznie zorganizowane społeczeństwo, uznające za dobro wyższe wartości rodzinne, a przede wszystkim prokreację.

W antologii zamieszczono również opowiadania stanowiące wariacje na temat metod zapładniania, warunkowania pod kątem realizacji obowiązków względem społeczności, czy wreszcie przyporządkowanie jednostki do określonej grupy. Nad tekstami zalega cień Ośrodka Rozrodu i Warunkowania oraz rytualnej orgii-porgii opisanych w Nowym wspaniałym świecie.

Przykładowo w The Funeral Kate Wilhelm obserwujemy, w postapokaliptycznym sztafażu, metody wychowawcze przypominające szkolenie i indoktrynacje typowe dla faszystowskich lub komunistycznych obozów młodzieżowych. Profilowanie osobowości, ograniczenie emocjonalnych reakcji do bezwzględnego minimum prowadzące do ukształtowania społeczności jednakowych ludzi, żyjących zgodnie z wymogami klasy zawodowej.

Ten With a Falg J.P. Hainsa to klasyczne opowiadanie, dystopia i science fiction w jednym. Każdy obywatel zostaje zaklasyfikowany do grupy społecznej zgodnie z indywidualnymi predyspozycjami. Status otrzymują dzieci jeszcze przed narodzeniem, w wyniku szczegółowej analizy danych genetycznych. Tekst nieodparcie przywodzi na myśl Limes inferior Zajdla. Można awansować lub spadać w hierarchii. Władza manipuluje postępowaniem ludzi prowokując zachowania prowadzące do pożądanych skutków.

Powala brutalnością przekazu O Happy Day G. Ryman. Tym razem podział ze względu na płeć. Kobiety uznając mężczyzn za źródło przemocy, przejmują władzę. Prowadzą totalną eksterminację samców. Rzecz rozgrywa się na bocznicy kolejowej na którą trafiają transporty z zagazowanymi mężczyznami. Rozładunek jest obowiązkiem grupy homoseksualistów (klimaty zgodne z powszechnym wyobrażeniem stosunków seksualnych w ciężkich więzieniach), ledwie tolerowanej przez strażniczki. W zamian za pracę otrzymują żywność oraz przedłużenie życia o kolejny dzień. Nie wiem, czy to dobry tekst, z pewnością wstrząsający.

Kolejną grupę stanowią opowiadania tyczące inwigilacji, totalnej kontroli. W pierwszej kolejności wypada wspomnieć The Things that Make Me Weak and Strange Get Engineered Away Doctorowa. Jednak najbardziej porusza Independence Day S. Langan. System obserwuje otępiałych obywateli, którzy nie potrafią, nie chcą pamiętać o nieprzyjemnych wydarzeniach. Autorka podkreśla zgodę, przynajmniej częściową, na podporządkowanie się obowiązującym regułom, płynącą z wygody i przerzucenia odpowiedzialności za własne życie na niedookreślony system. Regularna, zautomatyzowana spowiedź skutkuje otrzymaniem dawki środka odurzającego, dla wielu sens życia. Karą za wykroczenia jest wzmożona inwigilacja, forma społecznego piętna. Tysiące, praktycznie niepoliczalnych, kanałów telewizyjnych pozwalają obserwować siebie, sąsiadów, przyjaciół. Nieustający Big Brother. Historia z punktu widzenia dziewczyny zastanawiającej się, czy donieść na ojca.

Omawianie wszystkich opowiadań mija się z celem. Wspomniałem wcześniej o zamykającej zbiór Civilization Valyr Kaftan. Utwór ciekawy ze względu na formę. Konstrukcją przypomina gry paragrafowe oferujące opcje skutkujące różnym przebiegiem wydarzeń. Można czytać na różne sposoby. Ciekawy zabieg, chociaż rzecz jasna podporządkowany nieco tendencyjnym założeniom przyjętym przez autorkę.

Właściwie utwór Huxleya wypada potraktować jako przewodnik po antologii Adamsa. Być może to nieco nietypowe podejście, niemniej każde zagadnienie, nawet te jedynie zarysowane w Nowym wspaniałym świecie, stanowią pretekst do zdecydowanie dalej idących rozważań. Powtórka z klasyki wskazana.

Opisałem tylko przykłady, które uznałem za charakterystyczne dla Brave New Worlds. Jeżeli dodać prace: Dicka; Bacigalupiego;Vonneguta; Silverberga; Robinsona; Ellisona; Carda, czy komiks Gaimana i Talbota oraz teksty wielu innych, obraz staje się pełniejszy. Redaktor znalazł również miejsce dla poprawności politycznej, marketingu, korporacyjnego piekiełka itd. Tom zamyka lista proponowanych lektur powiązanych z tematem antologii.

Oczywiście można zastanawiać się nad zasadnością przypięcia etykiety dystopii niektórym pracom, podobnie jak rozważać szanse zaistnienia wybranych wizji w rzeczywistości. W tym ostatnim przypadku warto zawiesić na chwilę zasady racjonalnego rozumowania, by sprawdzić w jakich kierunkach podąża wyobraźnia autorów.

Wprawdzie pod względem konstrukcji wiele utworów zdaje się być odbitych, niczym od matrycy dla dystopii charakterystycznej, to treść z nawiązką rekompensuje powtarzalność formy.

Podsumowując: Brave New Worlds uważam za najlepszą i najważniejszą książkę jaka ukazała się w pierwszym kwartale 2011 roku, spośród przeze mnie przeczytanych oczywiście. No i okładka świetnie odzwierciedla charakter tomu.

Lektura obowiązkowa.

.
Wydawnictwo: Night Shade Books
Data wydania: 2011
Oprawa: miękka
Stron: 489
Cena: 15.99$

Nexus: Ascension - Robert Boyczuk

2011-03-20T22:57:00.000-05:00

Nexus: Ascension to pierwsza powieść Roberta Boyczuka. Utwór został wydany nakładem wydawnictwa Chizine Publication, z siedzibą w Kanadzie, które wcześniej opublikowało zbiór jego opowiadań grozy.

Sięgnąłem po Nexus: Ascension w ramach poszukiwań prozy publikowanej poza molochami dominującymi na rynku. Eksperyment nieco ryzykowny, ponieważ śmiało można przyjąć, że autorzy zwracający się do małych wydawnictw, o ograniczonych możliwościach dystrybucji, przesyłają również teksty do powszechnie znanych domów wydawniczych. Warto jednak zaryzykować, szczególnie po prześledzeniu perypetii np. Bacigalupiego, którego prace regularnie odrzucano.

Długą drogę przebyła, napisana wiele lat temu, powieść Boyczuka. Wciąż dostępna jest w internecie: ManyBooks. Zanim książka trafiła do szerszego grona odbiorców pojawiła się w formie limitowanego wydania w twardej oprawie.

Boyczuk prezentuje historię załogi statku wracającego na rodzinną planetę po trzydziestoletniej misji. Wybudzona u kresu podróży ekipa musi stawić czoła makabrycznej rzeczywistości: mieszkańcy planety padli ofiarami niezwykle szybko rozprzestrzeniającej się epidemii.

Zapasy żywności i paliwa wykluczają możliwość wyprawy do najbliższego, zamieszkanego świata. Jedyną opcją pozostaje lądowanie.

Wprowadzenie sugeruje możliwość poprowadzenia akcji w oparciu o wzorzec, w ramach którego śmiałkowie walczą z hordami zmutowanych ofiar, przemierzając miasta, sioła, tudzież podziemia w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie „jak do tego doszło”, przez cały czas starając się odnaleźć złoty środek rozwiązujący problem.

Boyczuk wybrał inną drogę prowadząc fabułę na kilku, przenikających się płaszczyznach. Podstawę stanowią relacje pomiędzy ocalałymi członkami ekspedycji. Oczywiście osią akcji jest próba ustalenia źródła epidemii oraz odnalezienia antidotum, czyli nic nowego. Zasadnicza różnica sprowadza się jednak do sposobu prezentacji problemu oraz podjętych kroków przez załogę. To niejako pierwszy etap, wprowadzenie do relacji politycznych i dyplomatycznych w ramach znacznie szerszej społeczności, bowiem galaktycznej. W ten sposób autor przekracza granice jednego układu odkrywając złożony system, skrojony na miarę imperium.

W poszczególnych scenach trudno jednak doszukać się przestrzennego rozmachu. Autor zamyka wydarzenia na ograniczonych obszarach, zawężając arenę wydarzeń. Nie wiem, czy konfrontacja galaktyki ze stosunkowo niewielkimi obszarami dostępnymi dla bohaterów jest zabiegiem celowym. Jeżeli tak, to nieudanym. Nie mogłem oprzeć się wrażeniu nieustannej, ograniczającej ruchy, ciasnoty. Wydarzenia w przestrzeni kosmicznej, na planecie, czy wreszcie w zamkniętych pomieszczeniach, opisywane są w podobny sposób. Nie sposób wczuć się w wędrówkę po lodowych pustkowiach, czy konfrontację statków. Wszystko to stoi w dziwnej sprzeczności z dłużyznami opisów oraz nadmiernym przeciąganiem wydarzeń.

Boyczuk doświadcza bohaterów zarówno fizycznie jak psychicznie. Sfera wzajemnych oddziaływań postaci prezentowana jest na pierwszym planie. Każdy z ocalałych w odmienny sposób przyjmuje i zmaga się z unicestwieniem populacji planety, powiązanym z prywatnymi tragediami powracających. Autor wpisał bohaterów w ściśle określone wzorce, odzwierciedlające stereotypowe modele zachowań. Wiedząc, że bohaterami targają silne emocje, odbieram ich jednak jako z emocji wypranych. Kolejna sprzeczność, zawiódł warsztat.

Wydaje się, że autor precyzyjnie zaplanował fabułę, poszczególne sceny oraz technologiczne zróżnicowanie kultur. Trzy elementy prezentują się niezwykle ciekawie, zaś sposób rozprzestrzeniania się epidemii, mechanizm działania, można określić jako błyskotliwy, podobnie intrygę. Niestety zawodzi wypełnienie szkieletu tekstem.

Wprawdzie autor zręcznie zwodzi czytelnika podsuwając szereg tropów sugerujących kolejne możliwości rozwiązania zagadki epidemii, o różnym stopniu prawdopodobieństwa. Niejednokrotnie absurdalne sugestie, wywołujące nieprzychylne myśli o autorze, okazują się fałszywymi tropami, porzuconymi nieco później, w wyniku braku logicznego uzasadnienia. To jednak zbyt mało by porwać czytelnika.

Ot, konfuzja. W powieści tyle dobrego, co złego. Mimo niedociągnięć warto obserwować kolejne przedsięwzięcia literackie, pracującego nad nową powieścią, Boyczuka.

Na deser Robert Boyczuk czyta wybrane fragmenty Nexus: Ascension oraz nowego utworu:

.
Wydawnictwo: CZP
Data wydania: 2010
Oprawa: miękka
Stron: 382
Cena: 15.95$

Patrick Rothfuss #1

2011-03-16T23:03:00.000-05:00

The Wise Man's Fear od kilku dniu jest na pierwszym miejscu listy Best Sellers New York Times. Tydzień temu miałem przyjemność uczestniczyć w spotkaniu autorskim z Patrickiem Rothfussem, które odbyło się w jednej z księgarni należącej do, borykającej się z problemami finansowymi, sieci Borders, na przedmieściach Chicago.

Wydarzenie stanowiło część trasy promującej drugi tom Kronik królobójcy. Tom pierwszy opublikowano w 2007 roku, zatem długo czekaliśmy na kontynuację przygód Kvothe. Czekałem, ponieważ Imię Wiatru uważam za bardzo dobrą, klasyczną fantasy, a wbrew pozorom niełatwo znaleźć tego typu pozycje w księgarniach. Kiedy otrzymałem informację o wizycie pisarza w okolicy (korzystam z automatycznych powiadomień w ramach serwisu Library Thing, do którego link można znaleźć obok), w pierwszej kolejności sprawdziłem w kilku źródłach, czy nie jest to pomyłka. Przyczyną były/są wspomniane problemy finansowe Borders, owocujące reorganizacją, w ramach której sieć likwiduje placówki.

Na miejsce dotarłem pół godziny przed planowanym rozpoczęciem. Niepomierne zdziwienie wywołał fakt, że wyprzedził mnie, gęstniejący z minuty na minutę, tłum. Ha, jak zapewnili organizatorzy, przybyło ponad trzysta osób, w odróżnieniu od podobnego spotkania kilka lat temu, odbywającego się w ramach promocji pierwszego tomu. Wówczas zawitało zaledwie kilku amatorów twórczości Rothfussa.

Publiczność

Już pierwsze chwile udowodniły, że autor przywykł do występów przed większym audytorium. Główny punkt programu stanowiła sesja pytań i odpowiedzi. Pytania, jak pytania, mniej lub bardziej banalne (np.: jakiej porady udzieliłbyś początkującym?). Autor barwił odpowiedzi scenkami z życia prywatnego (nie przekraczając rzecz jasna granicy), nie brakowało żartów itp. Specyficzne poczucie humoru oraz swobodna konwencja legły u podstaw prośby by nie filmować spotkania (dziwne rzeczy trafiają np. na YouTube). Oczywiście obowiązkowo dociekano czy zmieści się w trzech tomach. Podobno się zmieści, przynajmniej twardo obstaje przy takiej wersji.

Warto wspomnieć o planach na przyszłość. Rothfuss rozpoczął prace nad powieścią, którą określił mianem urban legend. Miejsce akcji: Madison, Wisconsin (stan w którym mieszka, a rozsławiony za sprawą filmu Love Actually, czyli Po prostu miłość ;)).

W trakcie spotkania poinformowano również o pierwszym miejscu na liście New York Times, chociaż informacja na stronie pisma pojawiła się dopiero kilka dni później. Wysokość sprzedaży najwyraźniej zaskoczyła wydawcę, autora chyba również, ponieważ od dnia premiery (początek marca) drugi tom czterokrotnie dodrukowywano.

Rothfuss bawił publiczność godzinę, po czym nastąpiła bardzo długa sesja podpisywania książek. Występował również chętnie w roli niedźwiedzia, pozując do zdjęć.

Na żółtej karteczce jest moje imię. Pełne skupienie.

Specjalność sesji: miny

Wypada w najbliższym czasie przeczytać The Wise Man's Fear i cierpliwie czekać na zakończenie przygód królobójcy.

Echo - Jack McDevitt

2011-03-12T22:12:00.000-06:00

Alex Benedict, handlarz antykami i detektyw jednocześnie, w najnowszej odsłonie przygód autorstwa Jacka McDevitta bierze się za bary z kolejną tajemnicą. Próbując rozwikłać zagadkę kamiennej tablicy z inskrypcją, której nie potrafią odcyfrować wybitni znawcy tematu, bohater podąża tropem poszukiwaczy nieznanych cywilizacji. Wprawdzie akcja rozgrywa się w odległej przyszłości, bowiem kilka tysięcy lat licząc od czasów czytelnikowi współczesnych, jednak ludzie poznali zaledwie jedną obcą rasę. Wciąż trwają rozważania, czy jesteśmy w kosmosie sami. Wielu wątpi w istnienie innych cywilizacji, zaś dotychczasowe odkrycie traktowane jest jako wyjątek potwierdzający regułę.

Powieść już na wstępie obiecuje klasyczną przygodę, niesie zapach starej szkoły fantastyki. Rubieże galaktyki, niezbadane planety, samotni odkrywcy itd. Właśnie na bezpretensjonalną przygodę w klasycznym stylu liczyłem. Niestety Echo oczekiwań nie spełniło.

Zawiodło wszystko: intryga, bohaterowie, świat przedstawiony, wreszcie język.

Teoretycznie odległa przyszłość, w praktyce świat za oknem. Wystarczy zastąpić pojazdy kosmiczne taksówkami lub własnymi środkami transportu i sprawa załatwiona. Bohaterem przygody może być antykwariusz z sąsiedztwa, zaś tablica od lat spoczywać w ogródku pani babci sąsiadki. Gdzie przyszłość, zadziwienie płynące z rozwoju technologicznego, zmiany mentalności, itp.? Kilka tysięcy lat, zaś podstawową różnicą jest w zasadzie skrócenie czasu podróży i wydłużenie średniej życia plus worek gadżetów.

Perypetie Alexa i jego asystentki (narratorki) jawią się niczym seria nieco chaotycznych działań, które chwilami trudno uzasadnić, zwłaszcza w odniesieniu do głównej linii fabularnej. Nieudolne zakończenie, a szczególnie sposób rozwiązania zagadki tablicy, podkreśla jedynie rozczarowanie związane z lekturą. W początkowych fragmentach kilkakrotnie pojawia się sugestia, że obcy, jeżeli istnieją, mogą być czystym złem, zagrożeniem dla ludzkości. Poczułem przez chwilę smak „Ukrytego wymiaru” czy inwazji obcych z „Świtu nocy” Hamiltona. O naiwności czytelnicza!

Wystarczającym rozczarowaniem była lektura, bym męczył się dłużej pisząc o książce. Echo to moją druga po Polaris próba przebicia się przez przygody Alexa Benedicta. Dwa tytuły, a przeczytałem tę samą opowieść zabarwioną jedynie kosmetycznymi zmianami.

Dosyć, wysiadam.

Wydawnictwo: ACE Books
Data wydania: 2010
Oprawa: twarda
Stron: 384
Cena: 24.95$

Projekt NEBULA 2010

2011-02-22T15:56:00.005-06:00

SFWA ogłosiło nominacje do Nebula Awards za 2010 rok. W kategorii powieść nominowano:

The Native Star, M.K. Hobson
The Hundred Thousand Kingdoms, N.K. Jemisin
Shades of Milk and Honey, Mary Robinette Kowal
Echo, Jack McDevitt
Who Fears Death, Nnedi Okorafor
Blackout/All Clear, Connie Willis

Pora rozpoczęć drugą odsłonę Projektu Nebula. W 2010 roku przeczytałem trzy z nominowanych utworów, właściwie 2.5, ponieważ powieść Connie Willis to dwa tomy, a poznałem tylko Blackout.
Rozstrzygnięcie nastąpi w drugiej połowie maja w Waszyngtonie.
Przesyłka z książkami w drodze. Jest tylko jeden problem, trzy tytuły pominąłem w minionym roku w pełni świadomie. No cóż, twardym trzeba być.

O nagrodzie pisałem tutaj.

W kategorii Novella nominowano, między innymi, The Alchemist Paolo Bacigalupiego.

Pełna lista nominacji na stronie SFWA

Dwa w jednym

2011-02-21T23:10:00.004-06:00

The Alchemist and the Executioness pierwotnie przewidziano jako projekt dla Audiable.com, portalu specjalizującego się, między innymi, w sprzedaży książek w wersji dźwiękowej. Zadanie napisania noweli powierzono T.S. Buckellowi, który zaprosił do współpracy P. Bacigalupiego. Projekt nietypowy dla obu panów, ponieważ wcześniej nie skupiali się na fantasy jako podstawie twórczości. W efekcie powstały dwie opowieści wydane jako jeden audiobook. Wydawnictwo Subterranean Press nadało utworom formę klasyczną, wydając nowele w dwóch tomikach.

Elementem wiążącym niezależne historie jest świat. Przemyślnie skonstruowany, z precyzyjnie ustalonymi regułami, pozwalającymi uniknąć niespójności, wyznacza granice w ramach których autorzy mogą operować. Kluczową rolę pełni powszechnie dostępna magia. Praktykowanie sztuki magicznej wywołuje nieodwracalne skutki dla otoczenia. Każde zaklęcie przyczynia się do rozrostu śmiertelnie niebezpiecznych roślin, krzewów o trujących cierniach. Porastające olbrzymie połacie, odporne na wszelkiego rodzaju substancje oraz działania ludzi (np. karczowanie), tworzą nieprzebytą gęstwinę. W wyniku nadmiernego stosowania magii krzewiaste lasy wdzierają się na pola i ulice odcinając od świata miasta i osady. Formę obrony przed zagładą stanowi wprowadzenie kary śmierci za praktykowanie sztuki magicznej bez stosownego zezwolenia.

Koncepcja w prosty, nawet zbyt prosty, sposób nawiązuje do nieodpowiedzialnych poczynań ludzi skutkujących zagładą ekologiczną. Temat nienowy, szczególnie dla Bacigalupiego, specjalizującego się w podobnej tematyce, zaś tym razem próbującego sił w innej konwencji.

Bacigalupi prezentuje historię alchemika owładniętego obsesją opracowania metody, a dokładniej preparatu, umożliwiającą likwidację ciernistego gąszczu. Głównym przesłaniem jest przedstawienie odpowiedzialności wynalazcy/uczonego (skreślić dowolne) za dzieło oraz jego praktyczne zastosowanie. Czynnikiem nie bez znaczenia są dwulicowi przedstawiciele władz, dążący do podporządkowania sobie, obdarzonego ponadprzeciętnym umysłem, człowieka. Odczuwalnym jest, że Bacigalupi stawia pierwsze kroki w fantasy. Opowieść bez problemu można przenieść w realia np. Nakręcanej dziewczyny, zaś alchemię zastąpić badaniami genetycznymi.

Lekki zgrzyt wywołuje jeden z przedstawionych w noweli wynalazków, kolidujący, do pewnego stopnia, z przedstawionym światem, a odpowiadający zaawansowanym technologicznie urządzeniom.

Bacigalupi wielokrotnie udowadniał zdolność tworzenia wiarygodnych bohaterów. Tak jest również w The Alchemist. Bohater właśnie, jego motywacje, czyny, a wreszcie dokonywane wybory, stanowią najmocniejszą stronę opowieści.

The Alchemist nie jest dziełem wybitnym, autor przekonuje jednak, że nie schodzi poniżej określonego poziomu, zaś czas poświęcony na lekturę nie jest stracony.

The Executioness to historia opowiedziana z perspektywy kobiety w średnim wieku, pracującej u rzeźnika, córki kata. Nietrudno się domyślić, że bohaterka przejmuje interes po ojcu. W tak zwanym międzyczasie dochodzi do najazdu, w wyniku którego rodzina niewiasty zostaje uprowadzona. Rzecz jasna rusza w pościg.

Generalnie sposób stworzenia i przedstawienia postaci nie przekonuje. Kuleje niemal wszystko, od motywacji, może z wyłączeniem głównej przyczyny zmuszającej do wyprawy, przez ukazanie narodzin legendy, przechodząc wreszcie do patetycznych fraz.

Rozpacz, skrajna desperacja, nienawiść, chęć zemsty, wypadają nad wyraz blado. Buckell przedstawia raczej szkic, pomysł, a nie pełnowartościową opowieść. Dobija główna koncepcja sprowadzona do wprowadzania w życie hasła: kobiety na barykady. Heroina wiedzie do boju zastępy żądnych zemsty niewiast, traktując desperację jako oręż pozwalający pokonać zbrojnych mężów. The Executioness to mój pierwszy kontakt z prozą Buckella, niestety niezbyt udany.

Pomysł eksplorowania wspólnego świata wydaje się atrakcyjny. Pozwala na specyficzną zabawę, bo nie pojedynek, autorom. Niestety zawodzi realizacja, a różnica poziomów prezentowanych prac jest odczuwalna. Warto zaznaczyć, że każdy z panów przygotował przedmowę do utworu kolegi po piórze. Dzięki temu można poznać założenia i okoliczności powstania krótkich historii.

Subterranean Press wydaje nowele w bardzo atrakcyjnej formie. Niewielkie tomiki w twardych, płóciennych oprawach, z kolorową obwolutą, opatrzone ilustracjami, prezentują się wyśmienicie. Czysta przyjemność z trzymania w ręku eleganckiej książeczki. Przejrzysty druk, większa od przeciętnej czcionka ułatwiają lekturę.

Zachwyt studzi nieco cena: 20 $ za jedną pozycję. Niestety zawartość sprawia, że następnym razem zastanowię się dwa razy, zanim zamówię, ponieważ w księgarniach praktycznie są nieosiągalne, wydane w ten sposób opowieści.

.
The Alchemist
Wydawnictwo: Subterranean Press
Data wydania: 2011
Oprawa: twarda
Stron: 96
Cena: 20,00$

The Executioness

Wydawnictwo: Subterranean Press

Data wydania: 2011

Oprawa: twarda

Stron: 102

Cena: 20,00$

2010 Recommended Reading List

2011-02-19T10:41:00.001-06:00

Luty!

Magazyn Locus prezentuje podsumowanie roku przedstawiając zestawienie danych dotyczących opublikowanych książek i opowiadań, wyników sprzedaży etc. Bardzo dużo informacji dla osób analizujących rynek, chociaż nie tylko.

W pierwszej kolejności zwracam uwagę na zestawienie interesujące wszystkich: wydawców, sprzedawców, autorów i czytelników oczywiście.

2010 Recommended Reading List to dla wielu rodzaj busoli pozwalającej sprawniej nawigować pośród setek książek. Pomijam szczegóły techniczne skutkujące zamieszczeniem tytułu na liście. Zestawienie umożliwia porównanie osobistych preferencji z opinią reaktorów współodpowiedzialnych za Locus. Skupiam się głównie na kategoriach: powieść science fiction, powieść fantasy, pierwsza powieść. Tytuły zbiorów i antologii jasno określają zawartość, zatem łatwo stwierdzić, czy jestem zainteresowany lekturą. Z wielu pozycji ujętych w zestawieniu świadomie zrezygnowałem, raczej mało prawdopodobne bym po nie sięgnął w przyszłości. Kilka zapowiadających się obiecująco przeoczyłem (szczególnie w grupie Novellas)

W ramach trzech wymienionych wcześniej kategorii Locus poleca 56 tytułów (lub 57, w zależności jak potraktować książki Connie Willis). W domowej bibliotece zgromadziłem kilkanaście. Przeczytałem siedem, a opinie przedstawiłem na blogu:

Hull Zero Three - Greg Bear

Sleepless - Charlie Huston

Blackout/All Clear - Connie Willis

---

The Half-Made World -Felix Gilman

Kraken - China Miéville

Who Fears Death - Nnedi Okorafor

---

Shades of Milk and Honey - Mary Robinette Kowal

Jestem w trakcie lektury The House of Discarded Dreams E. Sedii. Jeżeli wreszcie pozbędę się paskudnego choróbska, wlekącego się niemal od początku miesiąca, może uda mi się złożyć kilka zdań na temat zimowych lektur.

Capricon XXXI

2011-02-13T01:39:00.006-06:00

Zwierzęciem konwentowym nie jestem, chociaż bywam. Ograniczam się do uczestnictwa w wybranych wydarzeniach. Przede wszystkim są to spotkania autorskie.

Organizatorzy trzydziestego pierwszego Capriconu (10-13 luty 2011, Wheeling, IL) zaprosili jako gościa honorowego Johna Scalziego. Doskonała okazja by spotkać autora, między innymi, Wojny starego człowieka i umieszczonych w Krokach w nieznane 2010 Bożych napędów.

Sympatyczny człowiek, pełen energii, z dystansem do siebie. Nie jestem w stanie przytoczyć nawet kilku anegdot z życia osobistego, by nie spalić. Dodatkowo przekaz nie byłby pełny, ponieważ niebagatelną rolę odgrywała mimika i gestykulacja. Scalzi poprowadził spotkanie w taki sposób, że zanim się zorientowałem minęło 90 minut, a ja nie zrobiłem nawet jednego zdjęcia. Zaatakowałem zatem kiedy podpisywał książki (to znaczy grzecznie zapytałem, czy mogę zrobić kilka ujęć, na co J.S. chętnie przystał – nic na siłę).

John Scalzi

Od pewnego czasu obserwuję dyskusję Getto nie istnieje? (Drugi Obieg Fantastyki) zatem wybrałem się na panel Mainstreaming of SF (Are we finally escaping the „ghetto” of SF?)

Phyllis Eisenstein; Richard Chwedyk; Gene Wolfe

Wnioski po obu stronach oceanu bardzo podobne, oczywiście po wyeliminowaniu lokalnych naleciałości.

Raczej trudno wnieść do wymiany opinii coś nowego. W zasadzie każda kolejna wypowiedź jest/będzie powielaniem/przemielaniem wcześniej wyrażonych poglądów.

Wypada sklecić przynajmniej kilka zdań na temat przebiegu dyskusji. Nie robiłem notatek, zatem sparafrazuję jedynie Phyllis Eisenstein: Getto to stan umysłu. Jesteśmy w nim (zakładając, że faktycznie istnieje), bo nam to (wbrew pozorom) odpowiada. Lubimy być inni, wyjątkowi (czego następstwem jest założenie, że jesteśmy w pewnym stopniu lepsi od tych spoza kręgu, bo wtajemniczeni).

Całkiem zgrabne podsumowanie zjawiska, a i części fanów jednocześnie.

Na konwencie byłem zaledwie kilka godzin. Nie bawią mnie już fandomowe dyskusje. Wyszedłem np. z panelu Differences in Fan Cultures in the U.S. and Abroad. Dyskusja sprowadzała się do omawiania różnic pomiędzy Teksasem a Kalifornią (totalny hardcore), z małymi wycieczkami do Australii i Wielkiej Brytanii, zahaczając o Kanadę. Właściwie nic dziwnego. Skupiono się na kulturze anglosaskiej, pomijając inne obszary, zgodnie z zainteresowaniami obecnych. Utwierdziłem się jedynie w przekonaniu, że przeciętny pochłaniacz fantastyki w US nie jest zbytnio zainteresowany, co zapewne wypływa, przynajmniej częściowo, z bardzo ograniczonego dostępu do fantastyki nieanglosaskiej, co dzieje się w innych częściach świata. Opowiadać niezainteresowanym o fandomie w Polsce uznałem za bezcelowe, tym bardziej, że wypadłem z obiegu. W sumie liczyłem na internacjonalistycznego ducha, ale gdzieś się zawieruszył.

Do ciekawszych zaliczam spotkanie Succeeding as a Professional Writer. Temat nie dotyczy mnie bezpośrednio, niemniej skusiłem się ze względu na znaczące różnice organizacji rynku w USA i w Polsce. Porady na temat wyboru agenta, pierwszych kroków na rynku itp. Zważywszy na liczbę osób zgromadzonych na sali (i deklarujących zamiłowanie do klepania w klawiaturę) śmiało można stwierdzić, że kandydatów na pisarzy jeszcze długo nie zabraknie.

Oczywiście, jak to zwykle bywa, interesujące punkty programu często się pokrywały, zaś chwilami trafiałem na okienka w czasie których nie miałem ochoty na żadną z propozycji.

Taki to był sobotni wypad.

Home Fires - Gene Wolfe

2011-02-03T16:52:00.000-06:00

Autor Home Fires należy do grona twórców konsekwentnie wykraczających poza ramy konwencji. Gatunek, czy jego gałęzie, zdaje się w przypadku autora Piątej głowy Cerbera jedynie narzędziem służącym przedstawieniu konkretnej historii. Nie dziwi zatem kiedy opuszcza przestrzeń ograniczoną wyznacznikami uznanymi za charakterystyczne dla wybranego nurtu. Bardzo dobrze sytuację obrazuje opublikowana w 2008 roku powieść An Evil Guest, jaskrawy przykład utworu ledwie mieszczącego się w gatunku, o konwencjach nie wspominając. W przypadku Home Fires Wolfe ubiera wprawdzie opowieść w szaty science fiction, lecz traktuje gatunek niczym skrzynkę z narzędziami dobierając elementy niezbędne w danej chwili. Cóż z tego, że akcja rozgrywa się w przyszłości, w okresie walki z obcymi o nadające się do zamieszkania planety, skoro na pierwszy plan wysunięto relacje pomiędzy bohaterami. W tym wypadku fantastyka pozwala sięgnąć nieco głębiej by wyostrzyć postawy i motywacje postaci.

Wątek przewodni stanowi związek głównego bohatera, doświadczonego prawnika o stabilnej sytuacji materialnej z kobietą, żołnierzem. Problemem wyjściowym jest różnica wieku partnerów, niegdyś rówieśników, oraz próba odbudowania związku. Chelle wraca na Ziemię po dwóch, czy trzech latach, pokiereszowana fizycznie i emocjonalnie,wciąż młoda, zaś Skip nieubłaganie zbliża się do pięćdziesiątki. W założeniu romantyczna wyprawa luksusowym statkiem wycieczkowym ma ułatwić ponowne zbliżenie. Oczywiście pozornie prosta sytuacja ewoluuje w festiwal zaskakujących wydarzeń.

W konstrukcji świata, a przede wszystkim fabuły trudno nie dostrzec odwołań do innych twórców. Wszak, oprócz pary kochanków, w centrum wydarzeń znajduje się kobieta z przeszczepioną pamięcią, pojawia się klub samobójców, szpiedzy i zamachy, zaś problemy z określeniem własnej tożsamości zdają się z Dicka żywcem wyrwane. Oczywiście nie scena po scenie, a raczej w warstwie psychologicznej bohaterów. Co więcej, w fabułę wpleciono elementy charakterystyczne dla prozy A. Christie. Dziwna to mieszanka, chwilami niestety trudna do przyswojenia.

Wolfe posługuje się przede wszystkim dialogiem, stawiając czytelnika często przed trudnym zadaniem wyłuskania z wypowiadanych, przez bohaterów poszczególnych scen, kwestii, wniosków pozwalających odkryć faktyczny przebieg wydarzeń. Każdy przybiera odpowiednią w konkretnej sytuacji pozę, budując wizerunek częstokroć sprzeczny z rzeczywistością. Wprost rzecz ujmując bohaterowie kłamią na potęgę, zaś czytelnik bazując na dialogach musi poszukiwać prawdy. Lawiruje Wolfe mniej lub bardziej zręcznie. Niestety chwilami posuwa się odrobinę za daleko, co skutkuje zniecierpliwieniem. Dobrnięcie do zakończenia zdaje się nagrodą dla wytrwałych, zaś ukoronowaniem lektury jest złożenie elementów, często pozornie bezsensownych, w logiczną całość.

Nie przypadkiem wspomniałem An Evil Guest. Obie powieści do pewnego stopnia wydają się podobne. Poszczególne sceny buduje autor może nieco pobieżnie w sferze scenografii i rekwizytów, natomiast przykłada wiele uwagi do wystąpień bohaterów. Konstrukcja taka nieodparcie przywodzi na myśl scenę kameralnego teatru, na której, w ascetycznym otoczeniu, rozgrywają się wydarzenia decydujące o atmosferze utworu, zaś kreacje aktorskie bezpośrednio wpływają na jakość przedstawienia. Właśnie jako składankę scen, nie wszystkich udanych, odbieram obie powieści.

Gene Wolfe to Gene Wolfe. Nic nie jest do końca tym czym się początkowo wydaje. Amatorzy jego twórczości powinni być usatysfakcjonowani, zaś przeciwnicy śmiało mogą okopać się na wcześniej zajętych pozycjach.

Wydawnictwo: TOR

Data wydania: 2011

Oprawa: twarda

Stron: 304

Cena: 24,99$

Fantastyczny styczeń (i nie tylko). Zbiór refleksji różnych.

2011-02-01T20:24:00.000-06:00

Nowy rok rozpocząłem jeszcze w 2010, nieco absurdalne niemniej prawdziwe. Wspominałem wcześniej o Brave New Worlds, antologii pod redakcją J.J. Adamsa wydanej nakładem Night Shade Books. Kończę czytać, wkrótce zamierzam napisać więcej, w każdym razie już teraz mogę stwierdzić, że jest to pozycja z grupy „musisz mieć”. Zdecydowanie najlepsza, anglojęzyczna antologia tematyczna jaką przeczytałem w ciągu ostatnich lat. Mam na myśli dobór tekstów oraz układ opowiadań w zbiorze. Świetna robota.

Do tej samej kategorii, czyli pozycji obowiązkowych, zaliczam Kroki w nieznane 2010. Książka wciąż na liście życzeń. Wspominam o propozycji wydawnictwa Solaris ponieważ zawiera dwa teksty, które w minionym roku dołączyłem do księgozbioru. Relacja ceny do zawartości wydaje się bardzo korzystna zważywszy na fakt, że teksty Scalziego i Chianga wydało Subterranean Press, cena 20$ za każdy tytuł (pomijam stosunek zarobków do cen, temat na inną bajkę. SP jest wydawcą oferującym książki nieco lepiej wydane od konkurencji ale znacznie droższe, chociaż do edytorskiej szaty Uczty Wyobraźni daleka droga).

Wśród wyczekiwanych premier styczniowych znajduje się Home Fires. Gene Wolfe to Gene Wolfe, wymyka się jednoznacznym klasyfikacjom. Podobnie jak An Evil Guest trudno wcisnąć Home Fires w ramy konkretnej konwencji. Teoretycznie czysta science fiction, w praktyce znacznie więcej. W najnowszej powieści odnajduję specyficzny klimat charakterystyczny dla prozy tego autora. Ocenę pozostawiam na później, jestem w połowie.

Zwróciłem uwagę na kilka nowości. Wpis tyczący Cowboy Angels zamieściłem chwilę temu.

Intryguje powieść J.M. McDermotta Never Knew Another. Interesująca okładka. Autora wciąż można uznawać za nową postać na fantastycznym firmamencie. Kompletnie nie wiem czego oczekiwać, bazuje na zaufaniu, wprawdzie ograniczonym, ale jednak do Night Shade Books. Mam nadzieję, że nie będzie to potknięcie w nieustającej przygodzie poszukiwania ciekawych utworów, ze szczególnym naciskiem na twórczość autorów dopiero wkraczających lub od niedawna kroczących ciernistą drogą twórcy.

God's War – Kameron Hurley. Jestem pełen jak najgorszych przeczuć. Ponownie publikacja Night Shade Books. Uwiodła rekomendacja VanderMeera. Postąpiłem wbrew przeczuciu. Koszmarna okładka. Generalnie nie kupuję w ciemno książek, nauczony doświadczeniem, przyozdobionych wizerunkiem walecznej/dziarskiej/mrocznej niewiasty. Tym razem na okładce twardszy od skały niewiast. Złe przeczucia pogłębił zwiastun. Mimo wszystko liczę na pozytywne zaskoczenie, pomimo dreszczy na widok okładki. Zgodnie z zapowiedziami ma być to przeciwieństwo tego czego unikam. Poczytamy, zobaczymy.

Nieprzypadkowo wspominam o ilustracjach zdobiących pierwsze strony. Bardzo często w połączeniu z blurbem i lekturą losowo wybranych stron, stanowi decydujący o zakupie element. Mechanizm dotyczy utworów autorów o których nie wiem zbyt wiele. Rozumiem, że blurb to ZŁO, a po szacie oceniać nie wypada. Mimo wszystko oceniam sposób wydania uwzględniając tak zwane ogólne wrażenie. Jak do tej pory intuicja zawodzi sporadycznie, czyli wpisuję się w konkretną grupę wyłoniona w wyniku badań marketingowych i statystyk, nawet jeżeli ciężko czasami przyznać, że jestem targetem.

The Scar-Crow Men – Mark Chadbourn. Kontynuacja jednej z pierwszych książek o których pisałem na blogu. Tym razem propozycja wydawnictwa PYR, którego znaczną część działalności stanowi wprowadzanie na amerykański rynek wyspiarzy. Podobnie wydanych przez PYR tytułów nie brakuje, zaś wybór konkretnej pozycji był czystym przypadkiem. Być może inne książki z tego źródła są równie dobrymi czytadłami. Drugi tom cyklu, zatem oczekuję kontynuacji, a przede wszystkim rozrywki. 1593 rok, Londyn w kleszczach czarnej śmierci, ktoś morduje szpiegów w mieście. Kolejnym celem jest Willy Swyft (bohater tomu pierwszego).

Pośród nowości stosunkowo duże zainteresowanie wzbudza powieść Among Others (TOR) Jo Walton. Nie jestem przekonany, chociaż z drugiej strony ciekawy, może w lutym. Coraz więcej zamieszania i pochlebnych recenzji. Wprawdzie omijam recenzje przed lekturą, w tym wypadku zrobiłem wyjątek. Wszystko wskazuje, że utwór wpisuje się w ramy tak zwanego realizmu magicznego. Zanim sięgnę, o ile to nastąpi, po Among Others, zamierzam przeczytać opublikowany jesienią 2010 utwór Ekateriny Sedii The House of Discarded Dreams (Prime).

Jest to kolejna z rozpoczętych pozycji w styczniu. Wprawdzie dosyć trudno wczuć się w klimat. Główną bohaterką jest młodziutkie, ciemnoskóre dziewczę, a w tym względzie nadaję raczej na odmiennej częstotliwości, niemniej Sedia w ciekawy sposób pisze o kwestiach dotyczących życia na obczyźnie, wyobcowania. Sporadycznie rzucane, niejako przy okazji, proste zdania wyśmienicie oddają istotę rzeczy. Wyzwala autorka ciąg myśli skutkujący odłożeniem książki. Zaskakujące doznanie, wypływające z doświadczeń. Przeczytałem zaledwie czterdzieści stron, a już mam osobisty stosunek do utworu, chociaż o dziwo nieszczególnie interesuję się losami bohaterki. To dopiero początek, a sugerując się blurbem prawdziwa jazda dopiero się rozpocznie. Mam tylko nadzieję, że nie zaniknie, to specyficzne „coś” czyniące książkę dla mnie niezwykłą.

Jest już dostępna nowa powieść J. Abercrombiego. Amatorzy mocnych wrażeń zapewne otrzymają dawkę odpowiednich doznań. Być może wkrótce więcej na ten temat.

Wśród przecenionych zdobyczy pierwsze miejsce przyznaję Zoe's Tale, twarda oprawa (15% ceny z okładki). Zacisnąłem zęby na widok pierwszego wydania Anathem Stephesona (poniżej 20%).

Polska fantastyka w styczniu to trzeci tom trylogii Podrzuckiego, dwa tomy Zadry Piskorskiego, Trzeci Świat Guzka, a Królikarnia w czytaniu. Zachęcony styczniowymi lekturami zamierzam zdecydowanie więcej czasu poświęcić twórczości rodaków, chociaż na blogu o wrażeniach pisać nie będę (założenie takie).

Czasami człowiek musi.

Cowboy Angels - Paul McAuley

2011-01-22T20:02:00.000-06:00

Styczeń nieoczekiwanie upływa pod znakiem historii związanych ze światami równoległymi. Tak się bowiem złożyło, że sięgnąłem wreszcie po Trzeci Świat Guzka i Zadrę Piskorskiego. Wrażenia pozytywne, podobało się jak najbardziej. Wprawdzie w przypadku M. G. nie zachowałem porządku chronologicznego, niemniej Królikarnię zamierzam przeczytać w najbliższym czasie, chociaż oczywiście nie wiadomo czy zdołam plan zrealizować. Ledwie skończyłem Trzeci Świat gdy na horyzoncie objawiła się powieść Paula McAuleya Cowboy Angels tematycznie idealnie związana z wcześniejszymi lekturami. Nie ukrywam, że czekałem na tę pozycję od chwili ukończenia Gardens of the Sun, chociaż parcie nie było na tyle silne by książkę sprowadzić z Wielkiej Brytanii.

McAuley prezentuje opowieść osadzoną w okresie tak zwanej zimnej wojny. Zagrożenie komunizmem stanowi główną przyczynę działania służb specjalnych usiłujących za wszelką cenę powstrzymać czerwonego luda. Komuniści otrzymali rolę występującego w tle straszaka, zaś główna rozgrywka toczy się wewnątrz amerykańskich tajnych służb, których działania, a raczej knowania, posłużyły jako podstawa w trakcie konstrukcji fabuły.

Starcie frakcji, służby w służbach, spisek, zerwani ze smyczy, niepokorni agenci, zagrożenie nuklearne itd. Wszyscy gonią króliczka według zasady: chcemy „to” mieć, ponieważ oni chcą „to” mieć, nawet jeżeli nie wiemy co „to” jest (przynajmniej przez znaczną część powieści), a jak już wiemy to jeszcze bardziej chcemy.

Bohaterowie, tytułowi cowboys angels, to elitarna grupa agentów oddelegowana do równoległych światów celem rozpoznania i gromadzenia informacji, a następnie prowadzenia operacji. Działania w terenie sprowadzają się przede wszystkim do militarnego i technologicznego wsparcia niekomunistycznych rządów amerykańskich w odkrytych rzeczywistościach oraz kierowania życiem politycznym. Jest to możliwe dzięki okryciu technologii umożliwiającej konstruowanie bram pozwalających na przemieszczanie się pomiędzy światami.

Konflikt w służbach eksploduje wraz z wyborem nowego prezydenta. Dominacja i podporządkowanie równoległych rzeczywistości przestaje być obowiązującą linią polityczną. Portale stanowią teraz istotny element w dyplomacji i stosunkach handlowych. Część starej gwardii nie chce pogodzić się z takim stanem rzeczy. Zderzenie frakcji, oparte na odmiennym definiowaniu wolności oraz pojmowaniu dobra wspólnego przez zainteresowane strony, trąci banałem.

Niestety akcja, pomimo teoretycznie gwałtownego przebiegu (pościgi, eksplozje, zabójstwa), nie wciąga. Zamiast napięcia dominuje znużenie, a po pewnym czasie myśl o konieczności przeczytania kolejnej strony usypia. Thriller autorowi nie wyszedł, zabrakło emocji.

Właściwie najsilniejszą stroną powieści jest teoretyczne uzasadnienie fenomenu światów równoległych. McAuley dokładnie wyjaśnia jak powstawały, co jest przyczyną różnic w historii, w jaki sposób wydarzenia w jednym świecie wpływają na inne rzeczywistości, jak wygląda interakcja z odpowiednikiem bohatera po drugiej stronie lustra i tak dalej. W tych przypadkach natura naukowca autora zdaje się brać górę.

Czytając Cowboy Angels niejednokrotnie zastanawiałem się jak bardzo podobnymi ścieżkami podąża wyobraźnia twórców. Uczucie bez wątpienia potęgowane krótkim przedziałami czasu pomiędzy lekturą książek bazujących na zbliżonych założeniach. Zasady funkcjonowania światów równoległych w przypadku McAuleya i Piskorskiego są praktycznie identyczne. Wystarczy odrzucić sztafaż epoki Bonapartego w powieści Piskorskiego, pozbawić zimnowojennej otoczki utwór McAuleya, by otrzymać esencję niemalże jednaką dla obu powieści.

Chwała amerykańskiemu wydawcy, że nie zachował porządku chronologicznego publikując w pierwszej kolejności nowsze utwory McAuleya, które bardzo cenię, to jest The Quiet War i Gardens of the Sun. Nie wiem czy po Cowboy Angels dałbym się przekonać, by sięgnąć po kolejne książki.

Wydawnictwo: PYR

Data wydania: 2011, pierwsze wydanie Golancz 2007

Oprawa: miękka

Stron: 363

Cena: 16,00$

2010 Philip K. Dick Award Nominees

2011-01-18T14:16:00.000-06:00

Ogłoszono nominacje do Nagrody im. Philipa K. Dicka za 2010 rok. Przeczytałem tylko jeden z nominowanych utworów The Strange Affair of Spring Heeled Jack. Nieco niżej możecie poznać moją opinię na temat książki.
Szczegółowa lista nominacji znajduje się tutaj

Odbijany

2011-01-08T16:41:00.000-06:00

Czasami z różnych przyczyn przerywam lekturę. Dominują dwa powody: banalny, nie podoba mi się, ewentualnie trafiam na książkę którą zaczynam z marszu, gdy tylko wpadnie w ręce, odkładając na bok dotychczasową czytankę. Drugi przypadek skutkuje odsunięciem niedokończonego tytułu na coraz dalsze później ponieważ nowych pozycji w bibliotece wciąż przybywa. Generalnie jeżeli nie przeczytam książki bezpośrednio po zakupie, trafia na długą listę tytułów oczekując w kolejce, czyli nie wiadomo kiedy się przydarzy. Oszukuję siebie zapewnieniami, że poiwnienem, że na pewno, następna w kolejności itd.

Czytam dla przyjemności, przynajmniej fantastykę, pozwalam zatem ponieść się chwili popadając w czytelniczy chaos

Wyliczankę czas zacząć. W pierwszej kolejności cykle.

The Way of Kings - Brandon Sanderson. Nawet nie zacząłem, zatem nie powinienem wspominać pierwszego tomu nowego cyklu. Odbijam się jednak od tej pozycji przynajmniej raz w miesiącu. Przytłaczają rozmiary. Potężne tomisko, tysiąc stron. Nie jestem do końca przekonany, czy chcę rozpoczynać niekończący się cykl fantasy. Trochę szkoda czasu. Nie wykluczam jednak lektury, szczególnie, że poprzednie książki Sandersona przeczytałem z przyjemnością.

Gardens of the Moon - Steven Erikson. Drugie podejście, z mocnym postanowieniem przeczytania do końca, zakończone niepowodzeniem. Specjalnie zamówiłem wydanie większe od kieszonkowego, w miękkiej oprawie, ze względu na rozmiar czcionki. Tu nastąpiło rozczarowanie za sprawą haniebnie drobnego druku. Pierwszy tom Malazańskiej Księgi Poległych nie przypadł mi do gustu. Poszatkowane, pokrojone, rozpoczęte od środka w dodatku nie mogę wyczuć stylu autora, złapać rytmu. Gigantyczny cykl fantasy okazał się nie dla mnie.

By Heresies Distressed - David Weber. Trzeci tom cyklu Schronienie kupiłem z rozpędu. Przeczytałem pierwsze dwie części i nie do końca rozumiem dlaczego przytargałem do domu trzecią, odruch chyba. Rafa Armagedonu jest względnie strawna, chociaż autor bez najmniejszych skrupułów przenosi wydarzenia historyczne do wykreowanego świata, jedynie nieznacznie zmodyfikowane zgodnie z wymogami utworu. Drugi tom wyczerpuje klasyczne znamiona kolejnej części cyklu, trochę się dzieje, coś kończy, coś zaczyna. Zacząłem czytać tom trzeci i powtórka z dwójki. Przerwałem, czwartej odsłony nie kupiłem i nie zamierzam. Szkoda czasu.

In the Garden of Iden - Kage Baker. Firma Dr Zeus Inc. Wysyła agentów w przeszłość by gromadzili i zabezpieczali dzieła sztuki. Jest to rzecz jasna przedsięwzięcie finansowe generujące imponujące zyski. Podróże w czasie możliwe są praktycznie tylko w jedną stronę, do przeszłości.

Początek cyklu The Company, pierwsza powieść Kage Baker. Skusiły mnie dobre opinie o serii i twórczości autorki ogólnie. Niestety opublikowany w latach siedemdziesiątych utwór nie spełnił oczekiwań. Być może nowatorski, zabawny itd. w chwili wydania niestety nie jest takim obecnie.

A Thousand Words for Stranger - Julie E. Czerneda. Pierwszy tom The Trade Pact Universe. Międzygwiezdna gonitwa, klany, pakty, miłość, zazdrość, zdrada, konflikty interesów. Podane w leciutkiej formie łączącej styl znany z Harlequinów z galaktycznym rozmachem Gwiezdnych Wojen.

Dysponuję wydaniem z okazji dziesiątej rocznicy produktu na rynku, czyli dałem się złapać.

Galileo's Dream - Kim Stanley Robinson. Utknąłem na 230 stronie w styczniu 2010 i nie mogę zebrać sił by dokończyć. Brnie autor z mozołem. Nieco interesujących fragmentów, szczególnie tyczących życia Galileusza. Ciekawe ukazanie sposobu dokonywania odkryć przez uczonego (tajemniczy podpowiadacze, jak na powieść sf przystało).

Akcja toczy się na dwóch płaszczyznach. Pierwsza to czasy współczesne Galileuszowi zaś drugą są wyprawy w odległą przyszłość. Niestety fragmenty opisujące wydarzenia na księżycach Jowisza kompletnie nie pasują do części historycznej. Autor zarżnął pomysł, szkoda. Co chwila dochodziłem do ściany nie potrafiąc wczuć się w klimat. Rozczarowanie tym bardziej bolesne, że długo czekałem na Galileo's Dream.

Small Miracles - Edward M. Lerner. Niedaleka przyszłość. Nanotechnologia powoli znajduje praktyczne zastosowanie. Przedstawiciel firmy zainteresowanej sprzedażą specjalnych kombinezonów ochronnych naszpikowanych nanobotami prezentuje możliwości produktu uczestnicząc w policyjnych akcjach.

Książkę odłożyłem ponieważ zacząłem czytać inną pozycję. Niezbyt odpowiada mi styl oraz sposób przedstawienia tematu. Nie wykluczam jednak kolejnego podejścia.

All Clear - Connie Willis. Kontynuacja Blackout, czyli historia o podróżach w czasie i II wojnie światowej. Lektura bez znajomości pierwszego tomu byłaby nieporozumienie. Po raz kolejny przekonałem się na własnej skórze, że warto poczekać do chwili kiedy dostępna jest całość. Blackout wydano w zimie 2010, zaś na kontynuację czekałem do jesieni. Zapewne pochłonąłbym All Clear zaraz po pierwszym tomie. Niestety wystarczyło kilka miesięcy by zapał wyparował. Myślę, że przeczytam, jednak ze względu na wysoki stopień zagmatwania fabuły konieczna będzie, przynajmniej pobieżna, powtórka z Blackout.

House of Windows - John Langan. Zakładka od dłuższego czasu tkwi na 85 stronie ale wciąż uważam, że książka jest „w czytaniu”. Historia trudnych relacji ojca z synem, profesora literatury z żołnierzem. Interesujący obraz współczesnych Stanów Zjednoczonych, z domieszką niesamowitego klimatu, nawet grozy. Langan jest mistrzem opisów, potrafi stworzyć subtelny, niepowtarzalny klimat, zbudować atmosferę. Jestem pewien, że przeczytam do końca. Problemem jest sposób wydania, a dokładniej maniera z jaką Night Shade Books publikuje książki. Mam na myśli odstępy pomiędzy wersami, słowami, literami, a wreszcie rodzaj czcionki. Efektem, potęgowanym wąskim nagłówkiem i stopką, są trudne do przebrnięcia strony. Tekst zlewa się tworząc, szczególnie w przypadku Langana, monolit liter, zadrukowane strony bez punktu zaczepienia, wytchnienia dla oka.

The Habitation of the Blessed - Catherine M. Valente. Wyprawa do mitycznego królestwa Ksiedza Jana (Prezbitera). Przywołanie tej postaci wyzwala ciąg skojarzeń, do pewnego stopnia ukierunkowujących, zatem obszerny komentarz wydaje się zbyteczny.

Pewien zakonnik trafia do legendarnej krainy, gdzie odnajduje drzewo owocujące książkami. Każdy tom zawiera inną historię. Czytelnik poznaje zatem fragmenty przeplatających się opowieści. Lektura do pewnego stopnia nużąca. Bardzo duży nacisk na formę. Wciąż „w czytaniu" i jeszcze potrwa.

Light - M. John Harrison. Sięgnąłem po Światło pod koniec roku. Zamierzałem poznać książkę, by śledzić dyskusję zapowiedzianą na tym forum. Zacząłem, nawet wciągnęło. Niestety na horyzoncie pojawił się Wawrzyniec Podrzucki, a konkretnie trylogia Yggdrasil. Światło niedokończone.

Julian Comstock: A Story of 22nd-Century America - Robert Charles Wilson. W tym przypadku nie rozumiem siebie. Książka wyśmienita, a odłożona jesienią na bok. Historia osadzona w przyszłości, ponad sto lat po epoce Rozkwitu, zakończonej w wyniku wyczerpania zasobów. Ameryka cofa się w rozwoju. Na kartach powieści Wilson przedstawia świat zbliżony do Dzikiego Zachodu oraz wojny secesyjnej. Autor wyśmienicie ukazuje zarówno świat jak mentalność mieszkańców. Mnóstwo doskonałych fragmentów przybliżających realia utworu, że wspomnę tylko wyprawę bohaterów do kina. Zamierzam dokończyć.

Koniec podsumowania roku na „nie”.

Piramidka, obowiązkowo (podpatrzone)

Wehikuł czasu

2010-12-27T13:27:00.001-06:00

Miał być przegląd lektur porzuconych, pozycji których z różnych przyczyn nie przeczytałem do końca. Nie będzie, może innym razem. W każdym razie korzystając z wolnego czasu dokonałem przeglądu zgromadzonych książek próbując, nieskutecznie, ułożyć listę lektur na najbliższe tygodnie. Nawet nie myślę o miesiącach, wiem, że układanka rozleci się gdy w ręce wpadnie nowy tytuł. Czekam na kilka pozycji z którymi wiążę nadzieję na dobrze spędzony czas.

Właśnie jedna z nowości jest przyczyną wpisu.

Wydawnictwo Night Shade Books zapowiedziało wydanie antologii Brave New Worlds. Tomik firmuje John Joseph Adams, zaś motywem przewodnim jest dystopia. Temat w połączeniu z intrygującym doborem autorów pobudził apetyt. Na stronie wydawnictwa znalazłem informację, że książka trafi do sprzedaży w styczniu 2011. Przełączyłem się zatem w tryb wyczekiwania.

Tymczasem wydawca przygotował niespodziankę. Odwiedzając księgarnię tydzień, może dziesięć dni, przed świętami na półce znalazłem Brave New Worlds właśnie. Trudno było nie zauważyć chociażby ze względu na, większą niż zwykle, liczbę egzemplarzy wyłożonych w dziale nowości.

W zasadzie nic nadzwyczajnego. Nie dziwi, że wydawnictwo starało się zdążyć na szczyt świątecznej gorączki zakupów. Lekkie rozbawienie wywołała rzecz następująca: © 2011. Sprawdziłem dzisiaj ponownie zapowiedzi Night Shade Books. Wciąż widnieje styczeń 2011. Pomijam przyczyny, w każdym razie sytuacja nieodparcie kojarzy się z odstawianą każdego roku błazenadą producentów i dystrybutorów samochodów, wprowadzających do sprzedaży w październiku pojazdy oznaczone dopiero zbliżającym się rocznikiem.

Ciekawostka taka.

The Strange Affair of Spring Heeled Jack - Mark Hodder

2010-12-21T23:49:00.000-06:00

Czasami sięgając po książkę mam nadzieję powrócić do chwil kiedy jako dzieciak przeżywałem z wypiekami na twarzy awanturnicze przygody bohaterów Verne'a lub towarzyszyłem Watsonowi wspierającemu Holmesa w trakcie rozwiązywania kryminalnych zagadek. Do dziś pamiętam umorusany jogurtem egzemplarz z przygodami autorstwa Doyle'a. Wielokrotnie przeczytany zbiorek stanowił furtkę do dziewiętnastowiecznego Londynu, pełnego tajemnic i magnetycznego uroku. Podobne emocje wywoływały perypetie angielskiego dżentelmena P. Fogga starającego się objechać świat w osiemdziesiąt dni.

Wspominając dawno przeczytane książki nie wypada pominąć historii naukowca, badającego na sobie specyfik przemieniający uczonego w potwora, pióra Stevensona, zamykający w pewien sposób listę lektur. W tym przypadku dochodzi jeszcze komiks drukowany na żółtym papierze wyśmienicie ilustrujący kluczowe wydarzenia utworu. Niestety przepadł wraz z całym zbiorem, kiedy uznałem, że z komiksów wyrosłem. Ot, baran.

Oczywiście to tylko przykłady, flagowe okręty szczenięcych fascynacji, o których wspominam nie bez powodu. Nadarzyła się bowiem okazja powrotu do awanturniczego klimatu Londynu dziewiętnastego wieku za sprawą debiutu powieściowego Marka Hoddera The Strange Affair of Spring Heeled Jack.

Sir Richard Francis Burton

Kiedy natrafiłem na książkę Hoddera nie mogłem się oprzeć i dołączyłem ją do księgozbioru. Na decyzję dodatkowo wpłynęły okładka i blurb, a konkretnie imię i nazwisko jednej z najciekawszych postaci dziewiętnastego wieku: Sir Richard Francis Burton. Podróżnik, między innymi jeden z głównych organizatorów wyprawy w poszukiwaniu źródeł Nilu firmowanej przez Królewskie Towarzystwo Geograficzne, poliglota i tłumacz, przełożył z języka arabskiego The Arabian Nights, czyli Baśnie tysiąca i jednej nocy oraz Kamasutrę, a wreszcie żołnierz i dyplomata. Chyba najciekawszym epizodem w życiu Burtona, świadczącym o niebywałej fantazji, była wyprawa do Mekki i Medyny w przebraniu pielgrzyma.

Hodder powierzył Burtonowi rolę głównego bohatera. Nie był pierwszy. Wcześniej podobnie postąpił Filip Jose Farmer w wyróżnionej Nagrodą Hugo powieści Gdzie wasze ciała porzucone.

Londyn w utworze Hoddera jest nieco innym miastem niż to znane z przekazów historycznych. Innym ponieważ czas niby ten sam lecz wydarzenia potoczyły się inaczej. W 1861 królowa Wiktoria nie żyje, zaś na tronie od dwudziestu lat zasiada jej mąż Albert. W nieco innym kierunku zmierza również nauka. Postęp technologiczny jest ściśle związany nie tylko z rozwojem technicznym lecz z eugeniką, której w świecie Hoddera bliżej do genetyki. Para i eugenika stanowią siłę napędową rozwoju, zaś ulice pełne są groteskowych stworzeń, wyhodowanych z myślą o realizacji konkretnych zadań oraz parowych maszyn wykorzystywanych w życiu codziennym. Co ciekawe Hodder zdołał oddać w tym względzie charakter epoki. Urządzenia funkcjonują w oparciu o dziewiętnastowieczny stan wiedzy, skonstruowane dostępnymi w epoce narzędziami, co więcej wypływają z mentalności, sposobu myślenia i potrzeb ludzi współczesnych Burtonowi. Bawi się wyobrażeniem o tym w jakim kierunku postępowałby zmiany gdyby na pewnym etapie wprowadzić czynnik zakłócający przebieg wydarzeń znanych z historycznych zapisów. Nie wykracza poza granice rozwoju nauki w przedstawianym okresie. W efekcie pomysły i ich realizacja przypominają chwilami poczynania Frankensteina.

Przyznaję, że odpowiada mi sposób ukazania Londynu w The Strange Affair of Spring Heeled Jack. Autor stara się przedstawić oryginalny a jednocześnie w miarę realny obraz miasta. Nie ogranicza się wyłącznie do prezentacji efektownych gadżetów i kostiumów lecz sięga głębiej, czerpie z bogactwa zróżnicowania społecznego i różnorodnych idei. Wplata w fabułę spory dotyczące sposobu życia, moralności, poglądy głoszone przez libertynów itd. Nadaje miastu specyficzną barwę.

Chwilami jednak brakuje umiaru, co prawdopodobnie wypływa z chęci nasycenia Londynu odmiennymi od udokumentowanych historycznie wynalazkami. Z drugie strony realizuje ciekawy pomysł wprowadzenia do świata przedstawionego wynalazków opracowanych lecz z różnych przyczyn porzuconych, które w Londynie Hoddera znajdują praktyczne zastosowanie.

Słów kilka o fabule.

Wątek przewodni stanowi dochodzenie prowadzone przez Burtona, na zlecenie premiera i króla, którego przedmiot stanowi zagadka ludzi wilków porywających pomocników kominiarzy. Sprawa w pierwszej chwili wydaje się absurdalna, jednak rozwiązanie jest zarówno zabawne jak makabryczne. Spring Heeled Jack początkowo objęty jest odrębnym śledztwem. W każdym razie napadający na młode kobiety Jack stosunkowo szybko wysuwa się na pierwszy plan. Demoniczna postać terroryzuje Londyn i okolice. Co dziwne napaści powtarzają się w nieregularnych odstępach czasu od wielu lat.

Spring Heeled Jack

Hodder wprost odwołuje się do jednej z dziewiętnastowiecznych legend, a właściwie przedstawia własną interpretację zdarzeń. Warto wspomnieć, że ataki na kobiety miały miejsce w rzeczywistości. Niektórzy utożsamiali Jacka z Kubą Rozpruwaczem, zaś inni uważali, że to prowadzący rozrywkowy styl życia Henry Beresford, o którym również wspomina Hodder chociaż w nieco innym kontekście. (Spring Heeled Jack do dzisiaj pobudza wyobraźnię, o czym świadczą między innymi liczne strony internetowe).

Burton po nieoczekiwanym, a o gwałtownym przebiegu, spotkaniu z Jackiem wytrwale dąży do wyjaśnienia tajemnicy.

Przez większość powieści czytelnik obserwuje wydarzenia z punktu widzenia Burtona. Jednak pod koniec autor oddaje głos ściganej postaci. W ten sposób poznajemy prawdziwą historię Jacka.

W zasadzie o przebiegu wydarzeń nie można napisać więcej bez obawy zdradzenia kluczowych elementów utworu.

Konfrontacja agenta króla z niesamowitym przeciwnikiem obfituje w gwałtowne zwroty akcji, pościgi itd. Warto dodać, że tajemnica ma drugie dno, a odkrycie całej prawdy wymaga nadzwyczajnego wysiłku, sprytu i pomocy wielu osób.

Burtona wspiera grono zaufanych towarzyszy. Niestety bohaterowie nie są najmocniejszą stroną powieści. Główna postać wypada w porównaniu z innymi stosunkowo dobrze. Wprawdzie niektóre zachowania sprawiają wrażenie nienaturalnych, niemniej Burton, któremu śmiało można przypiąć łatę męskiej, protekcjonalnej, szowinistycznej świni, jawi się jako najlepiej przemyślana postać. Niestety kompanowi agenta, młodemu poecie o nazwisku Swinburne autor powierza zadania nieprzystające do kreowanego wizerunku.

Przez utwór przewija się jeszcze kilka istotnych, ze względu na przebieg wydarzeń, osób. Ciekawie prezentuje się grupa czarnych charakterów skupiona wokół Darwina.

Największe zastrzeżenia dotyczą motywów, przyczyny dla której Spring Heeled Jack podejmuje działania. Muszę przyznać, że przytoczone argumenty nie przekonują kompletnie. Można byłoby przymknąć oczy gdyby brakiem logiki obarczona była tylko siła sprawcza popychająca bohatera do działania. Niestety argumenty uzasadniające kolejne poczynania Jacka nie pasują do tego kim postać faktycznie jest.

Po stronie wad zapisuję część dialogów oraz niezbyt udaną konstrukcję niektórych scen.

Mimo wszystko Mark Hodder serwuje interesującą powieść. Najciekawszym aspektem jest mieszanka fikcji z rzeczywistością. Autor żongluje faktami i datami, wykazując znajomość tematu godną historyka. Sprawnie, bez zadęcia, a często z poczuciem humoru, zrealizowana koncepcja skłania do powtórki z historii zapewniając jednocześnie solidną dawkę rozrywki.

Wydawnictwo: PYR

Data wydania: 2010

Oprawa: miękka

Stron: 373

Cena: 16,00$

The Horns of Ruin - Tim Akers

2010-12-12T09:57:00.000-06:00

The Horns of Ruin to druga powieść w dorobku Tima Akersa. Tym razem książka ukazała się nakładem wydawnictwa PYR. W odróżnieniu od Heart of Veridion utwór wydano w formacie większym aniżeli kieszonkowy. Wspominam o tym, ponieważ w moim odczuciu debiut powieściowy przemknął bez echa, do czego bez wątpienia przyczynił się sposób wydania przez Solaris Books, wydawnictwa powstałego z inicjatywy Black Library Publishing (BLP specjalizuje się w publikowaniu utworów osadzonych w uniwersum gier spod znaku Games Workshop). W każdym razie pierwsza powieść Akersa nie była zbyt widoczna na księgarskich półkach. Heart of Veridon to dobrze napisana przygodowa opowieść, okraszona solidną dawką akcji, z odrobiną patosu, w świecie dziwnych mechanizmów i pary. The Horns of Ruin również zawiera wymienione elementy, jednak w każdej sferze jest bardziej. Więcej akcji, patosu, religii, mechanizmów i pary.

Powieść od pierwszych stron nieodparcie kojarzy się z grą komputerową lub scenariuszem RPG przetworzonym zgodnie z wymogami samodzielnej opowieści.

W monumentalnym mieście rządzonym przez ostatniego z trzech nieśmiertelnych braci bogów dochodzi do szeregu niepokojących wydarzeń godzących w dobro zakonu martwego boga Morgana, patrona wojowników, hołdującego zasadzie braterstwa, wiernie strzegącego tradycji oręża. Seria porwań i morderstw jasno wskazuje, że komuś bardzo zależy na przyspieszeniu upadku niezbyt dobrze prosperującego zgromadzenia.

Eva Forge ostatni paladyn zakonu tropi sprawców, jak na wyznawcę Morgana przystało, często sięgając po broń. Musi odpowiedzieć na pytanie, czy za tajemniczymi zdarzeniami stoją wyznawcy Amona boga uczonych i bibliotekarzy, który zdradził braci i zabił Morgana, za co srogo został ukarany przez trzeciego z braci, uzdrowiciela, a może inna, nieznana siła.

Bezkompromisowa Eva zmusza do współpracy opornych przedstawicieli policji i wyznawców innych kultów. Bez względu na okoliczności Forge brnie do przodu odkrywając kolejne elementy układanki. Fałsz i zdrada zmuszają bohaterkę do zweryfikowania poglądów i wyzbycia się uprzedzeń.

Trudno rozwodzić się nad charakterem czy dylematami Forge. To model postaci jaki znam z gier. Przypomina mi paladyna w grze Lineage II, chociaż w innych produkcjach bez problemu można odnaleźć wojowników wspieranych w walce błogosławieństwami zsyłanymi przez bóstwo. Błogosławieństwa właśnie, a dokładniej sposób przedstawienia, sprowadzają na ziemię, czytelnika rzecz jasna. Stanowią zgrzyt, element niepasujący do całości. Każda inwokacja prowadzi do określonego wzmocnienia: szybkości, refleksu, odporności itd. Niemal widziałem ikony na ekranie monitora przyporządkowane poszczególnym błogosławieństwom.

Wbrew pozorom Akers stworzył ciekawą postać w ramach przyjętych założeń. Porywcza, skłonna do uniesień i wygłaszania patetycznych fraz, a ponieważ historię opowiada Forge patosem przesiąknięta jest cała opowieść, niewiasta nie przebiera w środkach, trzyma się ścieżki profesji. Efektem jest niemal nieustająca akcja.

Wypada jeszcze wspomnieć o świecie w którym rzecz cała się rozgrywa. Akers konstruuje arenę wydarzeń podobnie jak główną bohaterkę, zgodnie z przyjętą konwencją, boleśnie konsekwentnie. W powieści odnajduję wszystkie elementy powszechnie uważane za typowe dla steampunk. Dużo stali, szkła, parowych maszyn, trybów itd. itp. Do tego magia, kultyści i ożywieni.

Nie jest to utwór ambitny. Niemniej Akers prezentuje sprawnie napisaną powieść, szczęśliwie niezbyt obszerną, dzięki czemu niedociągnięcia, może za wyjątkiem inwokacji, które uważam za główną wadę The Horns of Ruin, nie zniechęcają do ukończenia lektury. W sam raz na wieczór, w porywach dwa. Generalnie niezła rozrywka. No i oczywiście ciąg dalszy nastąpi.

Wydawnictwo: PYR

Data wydania: listopad 2010

Oprawa: miękka

Stron: 269

Cena: 16,00$

Fantastyczna podróż muzyczna # 3 - Tricky Pixie & S.J. Tucker

2010-12-04T23:40:00.000-06:00

Nieodłączną część konwentu WindyCon, organizowanego jesienią w okolicach Chicago, stanowi muzyka. Organizatorzy zaprosili w tym roku grupę Tricky Pixie jako Music Guest of Honor. Przyznaję, że zazwyczaj dosyć lekceważąco traktuję konwentowy blok muzyczny. Ponieważ w piątkowe popołudnie nie przewidziano interesujących, moim zdaniem, spotkań, zostałem w sali w której dokonano otwarcia imprezy. Czekałem na pierwszy koncert zaintrygowany licznymi instrumentami przygotowanymi na scenie. Wkrótce wystąpiła S.J. Tucker w towarzystwie Betsy Tinney. Wokal, gitara i wiolonczela. Część kompozycji pochodziła z najnowszej płyty S.J. Tucker Mischief Nie będę rozwodził się nad występem. Proponuję posłuchać, chociaż sama muzyka nie do końca oddaje charakter koncertu.


Betsy Tinney & S.J. Tucker

Główną muzyczną atrakcją konwentu był oczywiście koncert Tricky Pixie, który odbył się w sobotni wieczór. Zachęcony występem niewiast udałem się do sali koncertowej.

Tricky Pixie

Grupa będzie gościem honorowym Worldconu w 2011 roku

Myślę, że amatorów twórczości Catherynne M. Valente zainteresuje płyta S.J. Tucker For the Girl in the Garden. Muzyka do Opowieści sieroty

S.J. Tucker

Hull Zero Three - Greg Bear

2010-11-28T18:37:00.000-06:00

W 1958 roku opublikowano debiutancką powieść Briana Aldissa Non Stop. Przeczytana wiele lat temu książka utkwiła w pamięci na tyle mocno, że chyba zawsze będzie pierwszym skojarzeniem pojawiającym się w związku z motywem arki w fantastyce. Wspominam utwór Aldissa w związku Hull Zero Three. Greag Bear w najnowszej powieści, utrzymanej w konwencji hard SF, przedstawia wydarzenia związane z podróżą ziemskiego statku kolonizacyjnego. Motywem przewodnim są wypadki na pokładzie przed dotarciem do celu.

Główny bohater zostaje wybudzony w związku ze zbliżającym się końcem podróży. Wyrwany ze świata sennych marzeń o nowej planecie, przyszłym domu, ukochanej kobiecie, zostaje gwałtownie wciągnięty w wir wydarzeń. Oszołomiony, zmarznięty i głodny musi natychmiast podjąć walkę o przetrwanie. Rozpoczyna się szalona gonitwa po zdewastowanych korytarzach uszkodzonego statku. Można zapłacić najwyższą cenę za nieprzemyślany krok lub chwilę nieuwagi. Genetycznie zmodyfikowane formy życia pełnią rolę bezlitosnych zabójców. Działają jak dobrze zaprogramowane maszyny.

Bear prowadzi narrację w pierwszej osobie, zmuszając do uważnego wyszukiwania rozrzuconych na drodze wskazówek. Bohater na podstawie szczątkowych informacji, wyłowionych z pozornego chaosu, stara się odpowiedzieć na podstawowe pytanie: co złego się wydarzyło? Nie pamięta nawet jak się nazywa, wie jedno: jest Nauczycielem.
Odpowiedzi na powtarzane niczym mantra pytania skrywa Hull 03, jeden z trzech kadłubów statku wczepionego w gigantycznych rozmiarów lodową bryłę, kształtem zbliżoną do kuli, potraktowaną jako olbrzymi zapas paliwa.

Muszę przyznać, że pierwsze strony dostarczają ciekawych wrażeń. Bear zmusza niemalże by odbiorca odczuwał jak bohater. Niestety w pewnym momencie zaleta przeradza się w wadę. Wieczna ucieczka, w połączeniu z doprawdy skąpymi informacjami, zaczyna irytować. Przez pewien czas mechanizm pozwala budować atmosferę lecz po kilkudziesięciu stronach trudno oprzeć się wrażeniu, że autor wpadł w pułapkę. Nie ujawnia zbyt wielu informacji na temat Nauczyciela, co zapewne jest celowym zabiegiem, a jednocześnie nie dopuszcza czytelnika do tajemnicy. Bear stara się przedstawić postać jako pustą kartę zapisywaną zgodnie z formuła zawartą w matrycy pozwalającej na powielanie informacji w kolejnych egzemplarzach. Trudno odnaleźć cechy osobowe, poznać myśli inne aniżeli te związane z przeżyciem. Nie wiadomo tak naprawdę jakim człowiekiem jest Nauczyciel i czego dokładnie ma nauczać. Przyparty do muru odnajduje rozwiązania, nie zdając sobie wcześniej sprawy, że zna odpowiedzi. Autor za bardzo rozbudowuje wspomniany fragment wywołując poczucie przesytu i zniecierpliwienia, nadmiernie eksploatując ciekawy pomysł. Podobny schemat zastosowano w przypadku towarzyszących bohaterowi postaci. Autor nie znalazł złotego środka, balansu pomiędzy tajemnicą związaną z bohaterem, a prezentacją otoczenia, bowiem określenie świat w odniesieniu do Hull Zero Three wydaje się niestosowne.

Muszę przyznać, że fabuła nieco rozczarowuje. Bear skonstruował utwór w oparciu o powszechnie znane motywy. Celowo wspomniałem na początku Non Stop Aldissa. Statek w przestrzeni kosmicznej jako arena makabrycznych wydarzeń to wielokrotnie wykorzystywany pomysł, chociaż oczywiście z różnym skutkiem. Dziełem idealnym, moim zdaniem, utrzymanym w takiej konwencji jest film Event Horizon – Ukryty Wymiar z 1997 roku.
Bear korzysta ze wzorca całkiem sprawnie, modyfikując schemat zgodnie z własnymi potrzebami. Trudno jednak nie wspomnieć o wyprodukowanym w ubiegłym roku filmie Pandorum, również bazującym na motywie arki. W fabułę wpleciono nieszczęśliwe zdarzenie w trakcie misji, a wreszcie walkę o przetrwanie. Czytając Hull Zero Three wielokrotnie trafiałem na sceny niemal identyczne z przedstawionymi w filmie.

Bear rozgrywa finał spokojnie, bez fajerwerków, stawiając na wyjaśnienia będące logicznym następstwem wydarzeń. W pełni satysfakcjonuje rozwiązanie zagadki.

Hull Zero Three nie rozczarowuje lecz również nie zachwyca. Utwór obfituje w interesujące pomysły wplecione w niezbyt fortunnie skonstruowaną fabułę.

Na zakończenie warto wspomnieć o promocji książki przygotowanej przez wydawnictwo Orbit Books wraz z firmą Starbucks. Pełna wersja powieści w wersji elektronicznej dostępna jest bezpłatnie w kawiarniach sieci poprzez Starbucks Digital Network. Wystarczy przynieść laptopa, palmtopa, ewentualnie wybrane modele telefonów komórkowych. Promocja trwa do 07.12.2010.

Klip promujący książkę:

-

Wydawnictwo: Orbit Books

Data wydania: listopad 2010

Oprawa: twarda

Stron: 307

Cena: 19.99$

Gun, with Occasional Music - Jonathan Lethem

2010-11-22T20:21:00.000-06:00

Przygodę z twórczością Jonathana Lethema rozpocząłem od opublikowanej w 1994 roku powieści Gun, with Occasional Music. Książka ukazała się w Polsce (1998 r.) pod tytułem Pistolet z pozytywką. Wprawdzie czytałem wcześniej opowiadanie How We Got In Town and Out Again zamieszczone w antologii Wastelands niemniej preferuję dłuższe formy, zatem debiut powieściowy mieszkającego w Nowym Jorku pisarza, to w moim przypadku wyprawa na dziewicze tereny.

Wybór lektury nie był przypadkowy. Gun, with Occasional Music uhonorowano między innymi nagrodą magazynu Locus. Utwór reklamowany jest jako połączenie stylu Chandlera z wizją Dicka. Oczekiwałem wiele...

Prywatny detektyw, przepraszam inkwizytor, Conrad Metcalf próbuje rozwiązać zagadkę śmierci dobrze sytuowanego lekarza, byłego klienta. Zdaniem przedstawicieli Urzędu Inkwizytora banalna sprawa nie wymaga zbyt dużego wysiłku. Winnym okrzyknięto człowieka szantażującego ofiarę. Szantażysta prosi o pomoc Metcalfa twierdząc, że jest niewinny. Od tego momentu rozpoczyna się właściwe śledztwo, co zdecydowanie nie odpowiada rządowym inkwizytorom. Najwyraźniej ktoś bardzo chce doprowadzić do szybkiego zamknięcia sprawy. Rządowi brutale z jednej strony, z drugiej gangsterzy, próbują zniechęcić natręta. Zadawanie pytań nie jest dobrze widziane.

Całość osadzono w niedalekiej przyszłości, w świecie w którym narkotyki regulujące emocje i korygujące pamięć dostępne są bezpłatnie, publiczne wciągnięcie kreski białego proszku jest w pełni akceptowanym zachowaniem, zwierzęta w wyniku terapii ewolucyjnej stanowią część społeczeństwa, zaś pieniądze i inne przedmioty, w tym pistolety, w trakcie używania generują stosowną muzykę. Policja monitoruje obywateli prowadząc rejestr punktów karmy, które to punkty przedstawiciele prawa stosunkowo swobodnie mogą odbierać. Zero oznacza resocjalizację poprzez zamrożenie na pewien czas zależny od kalibru przewinienia.

Utwór zaprawiono potężną dawką absurdalnego humoru. Nie mogłem wyzbyć się wrażenia, że zamiarem autora jest by czytelnik, podobnie jak bohater, odbierał fikcyjną rzeczywistość jakby pod wpływem środków odurzających, uczestnicząc tym samym w baśni dla dorosłych.

Poznajemy świat z pozycji narratora, czyli Metcalfa. Autor konsekwentnie serwuje wyłącznie te wycinki rzeczywistości w których prywatny inkwizytor funkcjonuje. Niemniej pozornie mało istotne szczegóły ujawniane w wyniku prowadzonej sprawy, pozwalają złożyć, z często irracjonalnych elementów, mechanizm służący stopniowemu ubezwłasnowolnianiu obywateli.
Lethem zastosował ciekawy zabieg. W części pierwszej poznajemy reguły, zaś w drugiej otrzymujemy świat będący następstwem konsekwentnego stosowania zasad.

Muszę przyznać, że nie mogłem wczuć się w klimat Gun, with Occasional Music. Jakbym odbierał na nieco innej częstotliwości niż nadaje autor. Przez cały czas odnosiłem wrażenie ślizgania się po powierzchni, bez możliwości przebicia zewnętrznej powłoki i przedostania do środka. Metcalf, postać zarówno interesująca jak odrażająca, to twór dla mnie obcy, co w przypadku narracji prowadzonej w pierwszej osobie niepomiernie irytuje. Trudno uzasadnić często chaotyczne działania.
Na domiar złego nie odpowiada mi poczucie humoru autora.
Gun, with Occasional Music odbieram jako szkic, nie zaś gotową powieść.

Wydawnictwo: Harvest Book

Data wydania: 2003, pierwsze wydanie 1994

Oprawa: miękka

Stron: 271

Cena: 14,00$

Książkowy blog miesiąca

2010-11-18T19:10:00.000-06:00

Blog Mechaniczny człowiek zwyciężył w konkursie ogłoszonym przez Esensję. Duma pierś rozpiera.

How to Make Friends with Demons - Graham Joyce

2010-11-10T21:15:00.000-06:00

Demon istnieją. William Heaney, pozornie zwyczajny facet w wieku wciąż średnim, widuje mroczne cienie codziennie. Obserwują i czekają aż coś się wydarzy.

Pierwsze wrażenie może być zwodnicze. How to Make Friends with Demons horrorem nie jest. Trudno odnaleźć w utworze grozę, chociaż wszystkie elementy powszechnie uznane za cechy charakterystyczne nurtu można wskazać bez problemu. Jest to zabieg celowy, efekt przyjętych przez autora założeń.

Jak przyznaje Joyce w wywiadzie opublikowanym w magazynie Locus w kwietniu 2009 roku, starał się przedstawić demony jako mgliste kształty towarzyszące ludziom w chwilach cierpienia, niepokoju, poczucia winy. Do pewnego stopnia stanowią manifestację negatywnych emocji oraz stanów ducha, dlatego nie towarzyszą nam przez cały czas. Nie są groźne, nie wpływają na postępowanie, po prostu są. To swego rodzaju punkt wyjściowy, podstawowa na której Joyce konstruuje utwór, zręcznie wkomponowana w losy głównego bohatera i fabułę.

Heaney pracuje dla organizacji młodzieżowej, chociaż nie z młodzieżą, której w miejscu pracy nie widuje. Traktując zajęcie jako zło konieczne, z niezwykłą energią wspiera przytułek prowadzony przez przyjaciółkę. Pomoc to doprawdy niezwykła, bowiem wraz z dwójką kompanów, z nieformalnego klubu porzuconych tego same dnia mężczyzn, zdobywają fundusze fałszując, a następnie sprzedając kolekcjonerskie egzemplarze książek. Przedsięwzięcie przynosi imponujące dochody umożliwiając funkcjonowanie niezależnego od organizacji rządowych ośrodka. To policzek dla urzędników.

W zabarwionej nietypowym poczuciem humoru, często pełnym ironii, powieści Joyce porusza szereg kwestii istotnych, niejednokrotnie ocierając się o politykę. Najlepszym przykładem jest wątek weterana wojny w Iraku ukazujący absurdalne przepisy dotyczące traktowania powracających do ojczyzny ludzi, a co ważniejsze jak stosowanie w praktyce norm prawa przekłada się na codzienne życie. Rządowy szwindel.

Od pierwszych stron oszustwo występuje w różnych konfiguracjach, zaś fałszerstwo obok demonów jawi się jako myśl przewodnia utworu.

Obrywają wydawcy i środowisko literackie hołubiący fałszywego poetę, utwory „od ręki” pisze ktoś inny, którego podstawowymi atutami są pochodzenie i orientacja seksualna.

Wątek poety, którym jest jeden z przedstawicieli klubu porzuconych mężczyzn, to forma sprzeciwu wobec polityki wydawnictw sprowadzającej się do publikowania powieści, nie wspomnień, firmowanych nazwiskami osób sławnych. Całkowicie pomija się prawdziwego autora „ducha” (ghost). Decydujące o publikacji kryterium stanowi popularność niezwiązana z twórczością literacką. Joyce omawia tę kwestię we wspomnianym wcześniej wywiadzie.
Wypada wspomnieć jeszcze wątek kolejnej postaci wydającej książkę w oparciu o przygotowane przed laty przez głównego bohatera, czy raczej spreparowane, bo nieprawdziwe, materiały.

Joyce publikując powieść w Wielkiej Brytanii zastosował pewien „podstęp”. Książka ukazała się pod tytułem Memoirs of a Master Forger zaś jako autora podano Williama Heaneya, czyli głównego bohatera. Oczywiście nie ukrywał, że jest autorem. Informację na ten temat zamieścił na swojej stronie internetowej. Jak podaje, zabieg taki wydawał się stosowny między innymi ze względu na wielowarstwowe kłamstwa i fałszerstwa zawarte w powieści. Był również powód prozaiczny, a mianowicie polityka zamówień wielkich domów księgarskich

Powieści Joyce'a jako autora o ugruntowanej pozycji plasują się w środkowych rejonach list tytułów, tworzonych w oparciu o wcześniejsze wyniki sprzedaży, zamawianych przez dystrybutorów i księgarnie. W efekcie zamówienia są raczej zmniejszane aniżeli zwiększane, prowadząc w konsekwencji do spadku sprzedaży, bezpośrednio uzależnionej od liczby egzemplarzy eksponowanych w księgarniach. Równia pochyła.

Wydanie książki pod przybranym nazwiskiem gwarantuje odcięcie od wcześniejszych wskaźników. Dzięki takiemu zabiegowi Memoirs of a Master Forger to największy sukces komercyjny Joyce'a, przebijający pięciokrotnie dotychczasowy rekord.

Wrócę jeszcze do poezji której Joyce poświęca nieco miejsca. Odniosłem wrażenie, że autor w pewnym sensie bawi się z czytelnikiem. Otóż nazwisko bohatera to Heaney, zaś występujący w utworze weteran ma na imię Seamus, zaś Seamus Heaney to irlandzki poeta, laureat nagrody Nobla. Nie wiem czy jest to zabieg celowy, może przypadek, niemniej czytelnik ma prawo do skojarzeń...

Odpowiada mi klimat How to Make Friends with Demons. Autor w pełni panuje nad wykreowanym światem. Zabiera czytelnika na włóczęgę po mieście. Odwiedzamy głównie puby. Wplata Joyce w opowieść niesamowite historie poszczególnych miejsc. Barwny, budujący nastrój dodatek.

W stosunkowo krótkim utworze zawarto imponujące bogactwo wątków. Wspomnę tylko o pogmatwanym życiu rozpadającej się rodziny, niespokojnym romansie, przeszłości znaczonej okultyzmem, a wreszcie o bohaterach, postaciach barwnych, a jednocześnie nieróżniących się w sposób szczególny od osób mijanych na ulicach. Zawiść, zazdrość, strach, miłość, cierpienie, niepokój... To opowieść o człowieku, który musi nauczyć się żyć ze swoimi demonami. Pełna ironicznego humoru, opowiedziana przejrzystym językiem, mimo wszystko zabarwiona optymizmem, historia.

Lektura How to Make Friends with Demons to dobrze spędzony czas.

W 2009 roku Memoirs of a Master Forger wyróżniono British Fantasy Award.

Wydawnictwo: Night Shade Books

Data wydania: 2010

Oprawa: miękka

Stron: 298

Cena: 14,95$

The Half-Made World - Felix Gilman

2010-10-24T22:46:00.000-05:00

W felietonie Mały konstruktor odkrywa literaturę Jacek Dukaj przytaczając jako przykłady utwory J. Lake'a i K. Schroedera przybliża zjawisko zwane world-building. Śmiało można przyjąć, że założenia, typowe dla omawianego rodzaju fantastyki, stanowią podstawę w oparciu o którą Felix Gilman, niejako skonstruował The Half-Made World. Dosłownie i w przenośni.

Niedokończony świat, wciąż nieukształtowany w pełni na zachodnich rubieżach, to sprawnie zbudowana, a przede wszystkim przedstawiona, arena wydarzeń. Jawi się niczym odbicie w mrocznym zwierciadle podboju Ameryki Północnej w XIX wieku. Prym wiodą dwie dominujące siły. Line, będąca wyrazem rozwoju przemysłowego, a przede wszystkim linii kolejowych, z niepohamowaną konsekwencją przemieniająca kontynent zgodnie z przyjętym wzorem, wykluczającym różnorodność oraz dobro, czy raczej interes jednostki. Człowiek funkcjonuje jako mało istotny, wymienialny w razie potrzeby, element. W założeniu bezduszna siła przemysłowo-totalitarna, podporządkowana nieludzkim Engines przemierzającym bezkresne przestrzenie. Line przetacza się przez nowy świat sięgając coraz dalej na zachód.

Po drugiej stronie Gun, manifestacja sił nadprzyrodzonych. Demoniczni agenci zaciekle walczą w obronie interesów swych ciemiężycieli. Przedstawiciele Gun są starannie wybierani spośród rewolwerowców i łotrów wszelkiego autoramentu. Prócz perfekcyjnego władania rewolwerem znakomicie posługują się kłamstwem i podstępem, a co najważniejsze demon dosiadający agenta obdarza opętanego nadludzką sprawnością i odpornością. W odróżnieniu od Line, Gun stawiają na jednostki wyjątkowe, niepokorne, pozbawione skrupułów, zdolne do haniebnych uczynków.
Obie siły terroryzują kontynent walcząc o wpływy. W pył rozniesiono Czerwoną Republikę reprezentującą interesy ludzi.

Gilman przyjął ciekawą koncepcję sprowadzającą się, by rzecz ująć w najprostszych słowach, do walki zła ze złem. Ukazuje konflikt poprzez losy trójki bohaterów. Kreacja postaci jest zdecydowanie jednym z najsilniejszych atutów powieści.

Agent Creedmor i oficer Lowry toczą nieustanny pojedynek. Łączy ich jednak niezdolność przeciwstawienia się mocodawcom. Lowry, typowy produkt przemysłowej machiny, gnębiąc podwładnych sam nie jest wolny od strachu o własny los. Biurokratyczne i militarne struktury Line wymuszają określone zachowania. Lawirowanie pośród zasad i przepisów pozwala nie tylko na osiąganie kolejnych stopni w karierze zawodowej ale przede wszystkim gwarantuje zachowanie głowy.

Osoby gustujące w poszukiwaniu drugiego dna bez problemu odnajdą podobieństwa w tym względzie do realnego świata. Nie tyle do systemów totalitarnych, chociaż oczywiście również, ale głównie do korporacyjnego wyścigu szczurów. Jednak jest to wyłącznie moja interpretacja.

Creedmor jest rzecz jasna nie tylko przeciwnikiem ale też przeciwieństwem oficera Line. Indywidualista, bandyta, morderca, kłamca, oszust. Do worka można wrzucać niemal wszystkie negatywne cechy i określenia. Służba na rzecz Gun tłumi ludzką naturę. Creedmor nieustannie bada granice podporządkowania demonowi. Typowy czarny charakter Dzikiego Zachodu.

W środek konfliktu trafia doktor psychologii Liv Alverhuysen. Przybywa z ukształtowanej od wieków części świata. Losy bohaterki, jej sposób postrzegania otoczenia, pozwalają racjonalnie spojrzeć na wydarzenia i nieustający konflikt. Wyrwana, z własnej woli, z kultury rozwiniętego kraju przechodzi szok cywilizacyjny.

Gilaman wyśmienicie panuje nad przedstawionym światem. Bez wątpienia przyczyniają się do tego sugestywne opisy oraz duża troska o szczegóły, drobiazgi pozwalające wczuć się w klimat otoczenia.
Muszę przyznać, że zaskoczyła mnie nierówna fabuła. Doskonały, błyskotliwy początek, zawiązanie akcji, wprowadzenie bohaterów na scenę w pierwszej połowie książki wypadają znakomicie. Niestety dalej powieść prezentuje się znacznie słabiej. Akcja traci impet, spowalnia, co niestety nie ma związku z przedstawionymi wydarzeniami. Brakuje porywającego rozmachu. Gilman zamyka się w stosunkowo niewielkiej przestrzeni, nieprzystającej do bogactwa pierwszych stron.

W wywiadzie opublikowanym w lutym w magazynie Locus autor zapowiada, że historia The Half-Made World będzie składać się z dwóch lub trzech części, zatem można spodziewać się kontynuacji.
Wydawnictwo TOR reklamuje powieść jako steampunk. W moim odczuciu autor przekracza granice konwencji, zapuszczając się w dziwne, ciekawe obszary.

Wyadawnictwo: TOR

Data wydania: październik 2010

Oprawa: twarda

Stron: 480

Cena: 25,99$

Shades of Milk and Honey - Mary Robinette Kowal

2010-10-19T21:10:00.002-05:00

Shades of Milk and Honey to wyprawą do dziewiętnastowiecznej Anglii czasów regencji.

Historię Jane Ellsworth, panny na wydaniu, autorka skonstruowała na wzór powieści Jane Austen doprawiając utwór fantastycznymi elementami.

Właściwie zacznę od końca: urocza książka. Pomimo sceptycznego nastawienia, a może właśnie dlatego, ponieważ nie spodziewałem się zbyt wiele (tu odzywają się bezsensowne uprzedzenia, które za sprawą Shades of Milk and Honey wyrzucam do kosza), lektura sprawiła wiele przyjemności.

Kowal niezwykle sugestywnie przedstawia fragment życia młodej, inteligentnej, kobiety podporządkowanej obowiązującym wzorcom zachowań, z jasno określonym miejscem i rolą do odegrania w światku angielskiej prowincji. Bohaterka pomimo wewnętrznego buntu podporządkowuje się normom, wręcz jest strażniczką zasad w odniesieniu do siostry, zaś podstawowym celem/marzeniem jest zdobycie odpowiedniego mężczyzny. Sprawę, w mniemaniu rodziny, pogarsza wiek, 28 lat, wciąż młoda, zbliża się jednak do niebezpiecznej granicy, koszmaru staropanieństwa. Oczywiście jak na romans przystało uczucia odgrywają szalenie istotną rolę. Przekonana o niedoskonałości własnej urody, szczególnie w porównaniu do olśniewającej siostry, nie dostrzega zalet, które zdają się fascynować mężczyzn.

Tu wypada wspomnieć o magii. Glamour, iluzja doskonałości, jawi się jako sztuka, specyficzny talent, pożądany i rozwijany przez wyższe sfery. Panowanie nad iluzją, tworzenie trwałych obrazów, scen, udoskonalanie wnętrz, to umiejętności wpajane młodzieży, szczególnie panienkom od wczesnych lat. Glamour obok śpiewu, gry na instrumentach, prowadzenia konwersacji itp., jest elementem wychowania panien obdarzonych talentem. Jane wybija się pod tym względem ponad przeciętność.

Autorka z dużą troską o szczegóły przedstawia życie, świat wyższych sfer. Malowniczy język i wartka akcja są niewątpliwie atutami niezbyt długiego utworu. Niezwykle przyjemna odmiana, oderwanie od fantastyki cięższego kalibru. Sposób nawiązania do twórczości J. Austen, autorka wspomina o tym wprost, w ujęciu Kowal zdecydowanie mi odpowiada w odróżnieniu od kwiatków takich jak Pride and Prejudice and Zombie.

Shades of Milk and Honey to pierwsza powieść Mary Robinette Kowal.

Wydawnictwo: TOR

Data wydania: 2010

Oprawa: twarda

Stron: 304

Cena: 24.99$

Fantastyczna podróż muzyczna # 2 - Steampunk i mechaniczna muzyka

2010-09-26T17:23:00.000-05:00

Wurlitzer Band Organ
The Musical Box Society

Steampunk obecnie jest nie tylko nurtem w literaturze lecz również ruchem skupiającym fanów. Fan jako zwierze uparte i zakręcone podejmuje działania często niewytłumaczalane dla przeciętnych pożeraczy chleba. Nie o tym jednak, przynajmniej nie do końca.

Gogle, pilotka, wysokie buty, lotnicza kurtka, szpicruta, ewentualnie cylinder, kamizelka, zegarek na łańcuszku, zaś w przypadku pań często powłóczysta suknia i wymyślne nakrycie głowy, jasno wyrażają upodobania właściciela przebrania. Bywa, że strój i muzyka wielu osobom wystarczają, zaś po książki sięgają niezbyt chętnie. Moda taka.

Niejedna kapela obrała steampunk jako główny punkt odniesienia w twórczości. Efekty końcowe bywają różne. Generalnie nie przepadam, chociaż kilka perełek można znaleźć.

Znacznie ciekawszym zjawiskiem jest muzyka wydobywana z przedziwnych mechanicznych konstrukcji powstałych na przełomie XIX i XX wieku. Katarynka - brzmi przecież znajomo.

Bacigalupo Flute Barrel Organ
The Musical Box Society

Sama koncepcja mechanicznej muzyki sięga kilkaset lat wstecz, niemniej rozkwit i najwymyślniejsze konstrukcje bez wątpienia powstały w epoce pary.

Największą popularnością, prócz widywanych na ulicach katarynek, cieszyły się pianole, czyli pianina z mechanicznymi przystawkami umożliwiającymi odtworzenie utworu zapisanego na perforowanym papierze nawiniętym na specjalnie przystosowaną rolkę. Budowano również samodzielne przystawki, kompatybilne z fortepianami.

Pierwsze urządzenia powstały pod koniec dziewiętnastego wieku. Wśród muzyków i kompozytorów "nagrywających" na papierowych rolkach nie brakuje nazwisk osób wybitnych.

Paderewski nagrywa. Lipsk 1906 r.
The Pianola Institute

Film poniżej w doskonały sposób obrazuje zasady działania pianoli. Muzyka wykorzystana w trakcie prezentacji to jedna z kompozycji Chopina.

Obecnie działa wiele firm specjalizujących się w renowacji mechanicznych instrumentów. Pasjonaci dokonują rzeczy niezwykłych. Doskonałym przykładem są zamieszczone powyżej fotografie. Jednak wyobraźnię pobudzają najbardziej urządzenia wprawione w ruch. Film poniżej to demonstracja odrestaurowanej "szafy grającej". Pierwszorzędne! No i mosiądz lśni...

Reblitz Restorations Inc.

Brandon Sanderson - Zawodowiec

2010-09-12T09:07:00.000-05:00

Pierwszą pozycję Sandersona, którą dołączyłem do zbioru znalazłem na półce w Half Price Books, czyli w księgarni sieci łączącej sprzedaż tanich książek z działalnością antykwaryczną. Po lekturze wybranych losowo stron, zdecydowałem Z mgły zrodzonego (The Final Empire - rozpoczyna trylogię Mistborn) kupić, a przede wszystkim umieścić na początku listy lektur. Tym samym zakończyłem stosunkowy długi odpoczynek od fantasy. Podobało się, nawet bardzo, może z drobnymi wyjątkami. W każdym razie niby tom otwierający ale zgrabnie zakończony, jakby autor nie był do końca przekonany, czy nastąpi ciąg dalszy. Nastąpił. Niemal w tym samym czasie pojawiła się w księgarniach część druga: The Well of Ascension. Wydawca zarzucił przynętę i osiągnął zamierzony rezultat. Tym razem kasjer, w innej księgarni, bez zmrużenia oka wybił pełną cenę, przegapiłem bowiem pierwsze dni książki na rynku (zazwyczaj 20%-30% zniżki). Cóż, wierność klasycznym księgarniom, chociaż nie bez skoków w bok, to kosztowna słabość. Na The Hero of Ages czekałem rok. Generalnie lektura trylogii sprawiła mi dużo przyjemności. W ubiegłym roku sięgnąłem po kolejną pozycję. Warbreaker (Siewca wojny) którego chyba już zawsze będę kojarzyć z Best Served Cold J. Abercrombiego. Utwory ukazały się niemal równocześnie. Przeczytałem jeden po drugim i do dziś mam lekki mętlik w głowie. Mylę wątki i bohaterów. W każdym razie Warbreaker sprawia wrażenie eksploatowania pomysłów niewykorzystanych w trylogii, ewentualnie próbę stworzenia świata w oparciu o podobny mechanizm. Niestety nieudaną. Wszystkie wspomniane utwory Sandersona charakteryzuje pewna rzemieślnicza systematyczność i konsekwencja przebijająca z opisów, uwypuklona w dodatkach zawierających precyzyjne reguły w oparciu o które światy skonstruowano. Rzetelna robota.
Nie wzbudza zatem zdziwienia, że wydawnictwo TOR po śmierci Roberta Jordana powierzyło Sandersonowi dokończenie serii Koło czasu. Sądząc po życzliwym przyjęciu The Gathering Storm wydawnictwo dokonało dobrego wyboru. Już wkrótce, a mianowicie na początku listopada ukaże się kolejna część cyklu Towers of Midnight. W przyszłym roku wydawca zamierza wypuścić na rynek A Memory of Light.
Sanderson oprócz kontynuacji dzieła Jordana oraz serii Alcatraz, dla młodszych czytelników, rozpoczyna właśnie nowy cykl, tym razem sygnowany wyłącznie własnym nazwiskiem, The Stormlight Archive. Pierwsza część The Way of Kings trafiła do sprzedaży ostatniego dnia sierpnia.
W ramach promocji książki autor wyruszył w trasę. Miałem przyjemność uczestniczyć w jednym ze spotkań w księgarni należącej do sieci Borders.
Wizyta Sandersona przyciągnęła wielu czytelników, a przede wszystkim fanów Koła czasu. Sprawnie poprowadzone spotkanie odbywało się w oparciu o schemat: przeczytanie wybranego fragmentu, pytania i odpowiedzi, podpisywanie książek.
Nowy cykl ma składać się z dziesięciu odsłon. Przynajmniej autor przyjął takie założenie. Nie wyklucza jednak, że wydawca zechce podzielić jeden, czy więcej tomów na dwie części, ze względu na objętość. Kiedy patrzę na The Way of Kings, tysiąc stronicowe tomisko, zabieg taki wydaje się wielce prawdopodobny. W każdym razie dziesięć to liczba szczególna w kreowanym świecie.
Nie mam wątpliwości, że TOR wiąże z nową serią wiele planów. Jedno spojrzenie wystarczy by w sposobie wydania, szacie graficznej itd. odnaleźć punkty zbieżne z sagą Jordana. Nie każdej pozycji, a właściwie mało której, wydawnictwo zapewnia tak bogatą oprawę. Kolorowe ilustracja na wewnętrznych stronach okładek, kolorowe mapy, a wreszcie ilustracje rozpoczynające poszczególne rozdziały. Twarda oprawa, z eleganckim tłoczeniem, papier gatunkowo lepszy od zazwyczaj stosowanego (przynajmniej w dotyku), obwoluta z pobudzającą wyobraźnię ilustracją mają przekonać czytelnika, a przynajmniej nabywcę, że oto obcuje z dziełem wiekopomnym. Krótko rzecz ujmując seria na miarę Koła czasu.
Współpraca z Sandersonem bez wątpienia przynosi pożądane rezultaty, zważywszy, że po kilku dniach sprzedaży The Way of Kings zajmuje siódme miejsce na liście Best Sellers (kategoria Hardcover Fiction 09,09,2010) The New York Times.
Wracając do spotkania. Profesjonalista to zdecydowanie najlepsze określenie.

Za chwilę zabraknie miejsc

Jasno przedstawione reguły pozwoliły uniknąć zamieszenia. Żadnych spoilerów mogących zepsuć przyjemność innym, głośne powtarzanie pytań zadawanych przez uczestników spotkania, tak by wszyscy wiedzieli o czym mówi itd. Przyjazna atmosfera, życzliwe zainteresowanie autora, żarty i rzeczowe odpowiedzi.
W trakcie podpisywania książek dedykacja dla każdego, uśmiech, krótka rozmowa, uścisk dłoni, podziękowanie. Autor chętnie występował w roli niedźwiedzia pozując do zdjęć, przykładem jest fotografia na początku wpisu.
Osobny rozdział to zgromadzeni czytelnicy. Obserwując paradę ciekawych postaci wracałem do opisów fanów w książce Normana Spinrada. Przyznam, że niektóre osoby prezentowały doprawdy imponującą, graniczącą z obsesją, znajomość Koła czasu.
Nie wiem czy pierwszy tom The Sthormlight Archive będzie na tyle interesujący bym sięgnął po kolejne części. Przygodę z Kołem czasu zakończyłem po lekturze Oka świata. Nie mam jednak wątpliwości, że jeżeli Sanderson opublikuje kolejną powieść niezwiązaną z żadną serią, ewentualnie nową trylogię, to chętnie przeczytam.
Spotkanie było niezwykle ciekawym doświadczeniem. Mam tylko jedno zastrzeżenie: czułem się jak konsument, nie czytelnik.

The Unincorporated Man - Dani Kollin i Eytan Kollin

2010-09-05T00:15:00.000-05:00

The Unincorporated Man to klasyczna dystopia. Utwór przedstawia zakorzenioną w czasach współczesnych czytelnikowi spójną, logicznie uzasadnioną, niepokojącą wizję przyszłości. Justin Cord, tytułowy bohater, multimilioner zostaje wybudzony po 300 latach hibernacji. Świat w tak zwanym międzyczasie uległ totalnemu przeobrażeniu. Degeneracja konsumpcyjnie nastawionego społeczeństwa, skupionego przede wszystkim na zaspakajaniu własnych potrzeb, uzależnionego od wirtualnej rzeczywistości, prowadzi do Wielkiego Upadku. W wyniku długiego, bolesnego procesu cywilizacja zachodu powstaje niczym feniks i przybiera oblicze społeczności korporacyjnej. Każdy człowiek zostaje włączony do systemu i funkcjonuje na zasadzie korporacji. Otrzymuje portfel 100 tyś. akcji, z czego 5% przechodzi automatycznie na rzecz rządu, co zastępuje konstytucyjnie zakazane podatki, a 20% trafia do rąk rodziców. Obywatele za edukację płacą akcjami w wyniku czego schodzą poniżej 50%. Marzeniem jest wykupienie pakietu kontrolnego i odzyskanie prawa do samodzielnego podejmowania decyzji. Pracownik otrzymuje wyłącznie część wynagrodzenia odpowiadającą procentowi posiadanych aktywów. Akcjonariuszom przypada pozostała część. Każdy ma prawo zakupić walory innego człowieka. System gwarantuje zatrudnienie, dach nad głową i komfortowe życie. Czytelnik poznaje podstawowe założenia świata wraz z bohaterem ostrożnie wprowadzonym w nowy, przynajmniej teoretycznie wspaniały, zaawansowany technologicznie świat.

Bracia Kollin wiele miejsca poświęcili na logiczne uzasadnienie mechanizmów rządzących światem, a nawet przygotowali precyzyjny, kompletny system prawny, stanowiący istotny element utworu. Trudno doszukać się błędów. Prezentacja zasad wielokrotnie przypomina wykład, choć niestety dosyć często łopatologiczny i nudnawy. Panowie skupili się na trzech aspektach: prawnym, ekonomicznym i społecznym, a jednocześnie nie zapomnieli o futurystycznej wizji wspieranej nanotechnologią. To kompletny, przemyślany świat.

Justin Cord funkcjonuje na marginesie społeczeństwa, bowiem nie został włączony do systemu. Desperacko walczy o zachowanie takiego stanu, a jednocześnie stara się przybliżyć ideę wolności, nieznaną z założenia, innym. Właśnie w oparciu o batalię związaną z zachowaniem pełnej niezależności skonstruowano linię fabularną. W moim odczuciu fabuła stanowi najsłabszy element utworu. Często wieje nudą. Nawet jeżeli poczynania bohaterów są należycie uzasadnione, to trudno nazwać je porywającymi. Autorzy włączają elementy dramatu sądowego i powieści sensacyjnej lecz brakuje pewnej dynamiki sprawiającej, że przejęty czytelnik we właściwych momentach, wstrzymując oddech pochłania stronę po stronie.

Walka z systemem przybiera momentami groteskowe formy. Nie mogłem wyzbyć się wrażenia, że oto Justin Cord niczym Mel Gibson, wcielający się w rolę szkockiego rebelianta, na okazałym rumaku zagrzewa do boju niechętnych współtowarzyszy, tudzież w finałowych scenach z przejęciem wykrzykuje freedom. Wierność ideałom głównego bohatera przedstawiono w naiwnie infantylny sposób. Muszę przyznać, że znacznie więcej emocji wywołuje dyżurny czarny charakter, zły do szpiku kości korporacyjny aparatczyk, bezwarunkowo wierzący w słuszność idei stojących u podstaw obowiązującego systemu.

Rozczarowuje zakończenie. Akcja toczy się stosunkowo powoli niemal przez całą powieść. Pod koniec nie przyspiesza lecz wydarzenia zostają opisane w wyjątkowo skrótowej formie, jakby autorom zależało na dobrnięciu do końca. Niezwykle irytujący zabieg. Dodatkowo finałowe wydarzenia bez problemu można przewidzieć. Powieść skonstruowano jako samodzielną całość, niemniej na rynku dostępny jest już tom drugi The Unincorporated War, którego zapowiedzieć można odczytać z ostatnich stron części pierwszej.

Pomimo licznych wad nie jest to utwór zły. Wielki plus dla autorów za sposób opisania wirtualnej rzeczywistości, nie tyle oryginalny co przejmujący. Odpowiada mi również prezentacja racjonalnych argumentów przytaczanych by uzasadnić funkcjonowanie systemu opartego na wykluczeniu pełnej wolności jednostki. Za równie ciekawą uznaje koncepcję funkcjonowania człowieka na zasadach rynkowych jako notowanej na giełdzie korporacji.

W powieści takiej jak The Unincorporated Man śmiało można poszukiwać nawiązań, odwołań czy podobieństw do innych utworów, chociażby Heinleina lub filmów, tu niezłym przykładem jest Śpioch Allena. Oczywiście jeżeli kogoś to bawi.

Warto jeszcze dodać, że powieść uhonorowano w tym roku Prometheus Award przyznawaną przez Libertarian Futurist Society

Wydawnictwo: TOR

Data wydania: 2010 (pierwsze wydanie 2009)

Oprawa: miękka

Stron: 496

Cena: 15,99$

Who Fears Death - Nnedi Okorafor

2010-08-17T22:31:00.002-05:00

Nnedi Okorafor znana jest na amerykańskim rynku za sprawą utworów skierowanych do młodszych czytelników. Jako główny temat twórczości obrała Afrykę. Who Fears Death, pierwsza powieść przeznaczona dla dojrzałego odbiorcy, mam tu na myśli raczej wiek aniżeli stan emocjonalny, to przejmująca historia rozgrywająca się prawdopodobnie w niezbyt odległej przyszłości na obszarze obecnego Sudanu. Dokładne określenie miejsca akcji w odniesieniu do współczesnego podziału administracyjnego nie jest możliwe, chociażby ze względu na nazewnictwo regionów stworzone z myślą o utworze.

Pierwotną inspiracją był jeden z artykułów Emily Wax opublikowany w 2004 roku dotyczący bestialstwa w czasie walk plemiennych w Sudanie, a szczególnie wykorzystania gwałtu jako niezwykle skutecznej broni w konflikcie etnicznym. Powieść Okorafor to spojrzenie na starcie plemion Okeke i Nuru oczyma młodej kobiety. Główna bohaterka została poczęta w wyniku gwałtu, urodziła się jako mieszaniec. Ewu - dzieci zrodzone z gwałtów stanowią przekleństwo dla obu plemion. Nigdzie nie są w pełni akceptowane, natomiast często uznawane za przejaw zła, źródło agresji i nieszczęść. Czytelnik obserwuje zarówno brutalny akt jak i następstwa którym matka z córką stawiają czoła.

Okorafor zręcznie wykorzystuje wędrówkę bohatera, raczej bohaterki, by przedstawić egzotykę (z mojego punktu widzenia) świata przedstawionego. Afryka w ujęciu autorki jest krainą w której technika i magia są naturalnymi elementami, przy czym zaawansowane technologie stanowią spuściznę minionej epoki, wciąż jednak znajdują zastosowanie w codziennym życiu. Znacznie istotniejszym wydaje się być element magiczny. Czarownicy i zmiennokształtni przemierzają krainy Afryki. Autorka czerpie z bogatej tradycji kontynentu wykorzystując jednocześnie elementy charakterystyczne dla realizmu magicznego rezygnując tym samym z ujęcia charakterystycznego dla klasycznych utworów fantasy.

Oczywiście Who Fears Death to przede wszystkim opowieść o ludziach. Okorafor dużo miejsca poświęca relacjom pomiędzy bohaterami. Większe wrażenie sprawia przede wszystkim znajomość kultury i mentalności. Człowiek funkcjonujący w ramach pewnej społeczności, mocno związany z kulturą, przekraczający, lub niezdolny przekroczyć, granicę wyznaczoną przez tradycję jest kluczowym elementem utworu. Wszystko to opisane z punktu widzenia dziewczyny borykającej się z ograniczeniami wypływającymi z tradycyjnego postrzegania miejsca kobiety w grupie. Zapewne określenie fantastyka feministyczna, podobno dziwo takie funkcjonuje, jest nadużyciem, nie można jednak zaprzeczyć że Okorafor prezentuje kobiecy punkt widzenia. Chwilami wręcz w nadmiarze, że wspomną tylko rozważania na temat znaczenia łechtaczki, regularne wzmianki o miesiączkowaniu czy wreszcie opisy erotycznych uniesień (z łechtaczką ściśle związanych).

Myślę, że utwór w pewien niedopowiedziany sposób stanowi specyficzną manifestację znaczenia poszanowania korzeni i kultury. Mogę jedynie domniemywać (podkreślam domniemywać) świadomą, odpowiedzialną postawę rodziców autorki, imigrantów z Nigerii, zdolnych przekazać córce głęboki szacunek, a nawet więcej, dla tradycji, kultury i miejsca pochodzenia. Potwierdzeniem przypuszczenia w zasadzie jest cała powieść. Chociaż niektóre rozwiązania fabularne wydają się nieporadne, zaś sposób prowadzenia opowieści pod koniec powieści nuży, to ładunek emocjonalny związany z Afryką zawarty na kartach utworu nie może być przypadkowy.

Wydawnictwo: DAW

Data wydania: 2010

Oprawa: twarda

Stron: 304

Cena: 24.95$

Kraken - China Miéville

2010-08-08T08:05:00.000-05:00

Rozważenia tyczące motywu miasta w twórczości Miéville'a niemal za każdym razem trącić będą banałem. Przyjmijmy zatem jako pewnik, że rola to niebagatelna i kluczowa dla konstrukcji oraz przebiegu wydarzeń, bez względu na formę opowieści. Podobnie rzecz wygląda w Krakenie, w którym autor powraca do Londynu, odstawiając na boczny tor fikcyjne Nowe Crobuzon, Besźel czy Ul Qoma.

Z Natural History Museum znika w tajemniczych okolicznościach olbrzymich rozmiarów eksponat - potężny słój z doskonale zakonserwowaną kałamarnicą. Tak rozpoczyna się gonitwa ulicami Londynu, a zarazem przewodnik po religiach, kultach i wierzeniach miasta. Czytelnik obserwuje przebieg wydarzeń z perspektywy pracownika muzeum, kuratora odpowiedzialnego za właśnie zaginionego przedstawiciela rodzaju Architeuthis, gwałtownie wciągniętego w wir akcji.

Bohater wkracza w świat niedostrzegany dla przeciętnych londyńczyków. Przemierza ulice i zakątki tworzące specyficzny rodzaj organizmu, z jasno wyznaczonym punktem centralnym, wyposażonego w swego rodzaju system immunologiczny, wytwarzający nietypowe przeciwciała w chwilach zagrożenia. Prawdziwe oblicze Londynu jawi się jako wielkie religijne targowisko. Tylko wybierać: wiarę, apokalipsę, proroka, formę obrzędu. To rynek dostosowany do indywidualnych upodobań, obsesji czy lęków nabywcy. Każda potrzeba zostanie zaspokojona, bez względu na poziom absurdu. Poszukiwacze prawdziwej wiary mile widziani, kolekcjonerzy wyznań również.

Założenia świata wymagają zestawu stosownych bohaterów. Przez Krakena przetacza się zatem parada nietypowych a dziwnych postaci. Na czele maszerują przedstawiciele policji, a konkretnie specjalnego wydziału do spraw fundamentalistów i sekt, z czarownicą w pierwszym szeregu; zaraz obok wyznawcy Krakena, doszukujący się cech boskich w zaginionej kałamarnicy. Jest i zabójczo niebezpieczne podziemie kryminalne, kierowane przez gadający tatuaż na plecach przypadkowego śmiertelnika, a na wyróżnienie zasługuje wzbudzająca paniczny strach demoniczna para o nieokreślonej przeszłości: Goss i Subby - mężczyzna w towarzystwie chłopca, bezlitośni zabójcy. Oczywiście nie brakuje także przedstawicieli przeróżnych kultów. Miéville miesza w londyńskim kotle, zmuszając bohaterów do wyboru strony konfliktu - zagłada lub ocalenie.

Oczywiście wątek przewodni stanowi poszukiwanie tytułowego Krakena, z apokalipsą w tle. Prócz tego autor prowadzi kilka równorzędnych linii, tak że każda z frakcji skupiających grona niezwykłych postaci otrzymuje pięć minut, by zaprezentować swoje cele i motywy. Autor całkiem sprawnie panował nad ciągiem wydarzeń i bohaterami przez zdecydowaną większość opowieści. Niestety ostatnie mniej więcej sto stron rozczarowuje. Wkrada się nieład, utrudniający rozeznanie, w jakim kierunku zmierza twórca. Zachwianiu ulega relacja pomiędzy przyczyną a skutkiem, kolejne warstwy tajemnicy, gwałtowne zawirowania i zwroty w ramach poszukiwań rozwiązania zagadki wbrew pozorom nie są atutami, wręcz przeciwnie - poszarpana akcja irytuje nieznośnie, a autor zdaje się ofiarą własnej, chwilami niepohamowanej wyobraźni. Sytuacji nie poprawia specyficzne poczucie humoru: elementy pomyślane jako zabawne, chociażby związek zawodowy chowańców, wypadają raczej blado. Wszystko to sprawiło, że z rosnącym zniechęceniem oczekiwałem zakończenia.

Nieporozumieniem jednak byłoby stwierdzenie, że Miéville popełnił książkę złą. W moim odczuciu zabrakło nieco samokontroli nad zakończeniem. Choć Krakena umiejscowiłbym nieco poniżej The City & The City (którym to utworem autor trafia niemal idealnie w moje upodobania), to najnowsza książka zapewnia solidną dawkę pozytywnych doznań. Zapewne miłośnicy mitologii Cthulhu błyskawicznie odnajdą nawiązania do twórczości Lovcrafta: parafrazując Miéville'a, za oczywiste można przyjąć, że przy pisaniu o krakenie w odpowiednim kontekście Samotnik z Providence zagląda przez ramię.

Krakena odbierać można również jako wypowiedź na temat wiary i religii w ujęciu szerszym, niż tylko warstwa fabularna utworu. Absurdalne, dziwaczne kulty ukazują, jak idiotyczne formy przyjąć może religia. Negatywny stosunek do zjawiska zdaje się wyrażać autor słowami jednej z bohaterek niemal na początku książki.

Wzmianka o niepohamowanej wyobraźni wyłącznie w negatywnym kontekście stanowi jednak nadużycie. Kraken to popis czystej inwencji twórczej. Ładunek pomysłów jest doprawdy imponujący, a niektóre z nich z powodzeniem można rozwinąć w odrębnych utworach, przy czym mam na myśli formy dłuższe, bowiem gotowych opowiadań wyodrębnić można przynajmniej kilka. Miasto jako centrum wydarzeń, a nawet świata, w połączeniu z sugestywnymi opisami, zaludnione odpowiednimi mieszkancami, z pewnością zadowoli osoby gustujące w miejskich legendach oraz amatorów dziwnych tworów i bytów. Pomimo irytujących niedociągnięć z pewnością warto poznać tę raczej absurdalną aniżeli niepokojącą wizję Londynu.

.
Recenzja dla Poltergeist
.

Wydawnictwo: Del Rey

Data wydania: 2010

Oprawa: twarda

Stron: 528

Cena: 26.00$

Gateways - Elizabeth Anne Hull

2010-07-31T20:38:00.000-05:00

Wybór dostępnych w księgarniach antologii zadowoli zapewne niemal każdego amatora opowiadań. Buszując pośród książek łatwo zauważyć przede wszystkim dwa rodzaje zbiorów, a mianowicie tematyczne (wojownicy, koty, smoki, apokalipsa, czego dusza zapragnie) i coroczne. Wyjątkową zatem jest chwila gdy na rynku pojawia się pozycja zawierająca prace twórców będące wyrazami uznania dla wybitnego pisarza, choć w omawianym przypadku stosowniejszym wydaje się określenie osobistość fantastyki.

Elizabeth Ann Hull postanowiła w jednym tomie zebrać opowieści napisane by oddać hołd Frederikowi Pohlowi. Na zaproszenie odpowiedziało wielu cenionych autorów znających prywatnie lub zawodowo, co często idzie w parze, autora „Gateway – brama do gwiazd”. Efektem końcowym jest niezwykły zbiór „Gateways”.

Niezwykły z trzech powodów:

Powód pierwszy i najważniejszy to Frederik Pohl, człowiek legenda. Nie trzeba zapewne opisywać znaczenia wielokrotnie nagradzanej twórczości, pracy jako redaktora czy prezydenta SFWA.

Osoby zainteresowane historią fantastyki z pewnością powinny odwiedzić blog: http://www.thewaythefutureblogs.com/ wystarczy, że opisuje życie i pracę.

Po drugie ze względu na dobór autorów. Wypada wymienić, w kolejności alfabetycznej, przynajmniej wybranych: Greag Bear; Gregory Benford; David Brin; Cory Docrtorow; Neil Gaiman; James Gunn; Joe Haldeman; Larry Niven; Mike Resnick Vernon Vinge; Gene Wolfe.

We wszystkich pracach widoczne są odniesienia do twórczości F. Pohla.

Ciekawe informacje zawarto w notach tyczących bezpośrednich kontaktów z F. Pohlem. To trzeci powód skłaniający do zakupu. Nie brakuje scen z życia zabarwionych licznymi anegdotami. We wstępie E.A.Hull w uroczy sposób opowiada o mężu.

Nie będę omawiać poszczególnych opowiadań. Prezentują różny poziom, nie ma to jednak znaczenia. Twórczość Frederika Pohla wywarła na mnie duży wpływ, szczególnie kiedy byłem nastolatkiem. Dołączam „Gateways” do kolekcji, stanie na honorowym miejscu obok „Platinum Pohl”.

Wydawnictwo: Tor

Data wydania: 2010

Oprawa: twarda

Stron: 416

Cena: 25.99$

Nights of Villjamur - Mark Charan Newton

2010-07-10T12:43:00.000-05:00

Po raz kolejny dostałem nauczkę, by nie zwracać uwagi na oceny innych dotyczące książek których przeczytanie rozważam. Tym razem dałem się zwieść pochlebnym opiniom wyszperanym w sieci na temat powieściowego debiutu Newtona. Generalnie oczekiwałem mrocznego fantasy z rozmachem.

Teoretycznie wszystkie elementy występują: wyspiarskie imperium, mroczna stolica, kultyści, artefakty, konflikty, spisek, przejawy okrucieństwa, dziwne rasy, ożywieni, jest nawet wątek kryminalny no i seks w różnych konfiguracjach też. Dużo wszystkiego, ... zbyt dużo. W tle nadchodzące zlodowacenie, które potrwa około pięćdziesiąt lat, zatem otoczenie nieprzyjazne, by nie napisać wrogie. Plebs ochłodzenie przypłaci życiem.

Bohaterowie wzorcowo wpisani w archetypy realizują konsekwentnie zadania. Dziwka jest dziwką, detektyw detektywem, zły złym, wszyscy na swoich miejscach. Rozczulił mnie wojownik albinos o homoseksualnych upodobaniach, a to dlatego, że orientacja ma się nijak do fabuły. Wiele postaci gości na kartach utworu ledwie chwilę, zapewne by wystąpić w kolejnych tomach, bowiem „Nights of Villjamur” to początek trylogii. Tak też powieść skonstruowano pod względem fabularnym. Autor inicjuje liczne wątki których rozwiązania można będzie poznać dopiero w przyszłych odsłonach historii.

W trakcie lektury niemal przez cały czas byłem lekko zirytowany. Szczerze chciałem zagłębić się w świat, pozwolić ponieść niezwykle wartkiej, pełnej zwrotów akcji. Niestety zabrakło iskry, tego specyficznego czegoś, co sprawia, że trudno przerwać lekturę. To niezbyt dobrze opowiedziana historia. Raczej nie sięgnę po kolejne tomy.

No i mrok mało mroczny.

Wydawnictwo: Spectra

Data wydania: 2010

Oprawa: twarda

Stron: 448

Cena: 26.00$

He Walked Among Us - Norman Spinrad

2010-07-05T14:03:00.000-05:00

Spinrad należy do autorów o których gdzieś się słyszało, coś tam wiadomo, ktoś wspominał. Znacznie słabiej wypada znajomość, bogatej przecież, twórczości. Trudno znaleźć pozycje opublikowane w języku polskim. W latach osiemdziesiątych utwory Spinrada gościły na łamach Fantastyki, zaś w ramach słynnej serii zeszytów Iskier wydano Wszystkie dźwięki tęczy. Wytrwały poszukiwacz odnajdzie zapewne jeszcze tekst w jednej ze stosunkowo nowych antologii.
W kwietniu 2010 na amerykański rynek trafił tytuł He Walked Among Us. Trudno książkę określić mianem nowej, wziąwszy pod uwagę perypetie autora z wydawcami. Po raz pierwszy pojawiła się w 2002 roku w formie elektronicznej, zaś w wydaniu klasycznym w Niemczech i Francji (2009r.). W każdym razie po ośmiu latach rodacy autora znaleźli pozycję na księgarskich półkach. Dlaczego trzeba było czekać tak długo?

Spinrad prezentuje historię człowieka podającego się za komika z przyszłości, który objawia się w czasach współczesnych czytelnikowi. Trafia pod skrzydła drugorzędnego agenta/łowcy talentów, na tyle jednak obrotnego by zapewnić podopiecznemu kontrakt gwarantujący stały program w telewizji. Do ekipy dołącza uznany pisarz sf, autor tekstów, oraz zafascynowana New Age trenerka pracująca nad osobowością komika.

Poszczególne postacie autor traktuje jako punkt wyjściowy do prezentacji różnych środowisk. Jest to zatem powieść o show biznesie, z wykładnią niepisanych reguł i prezentacją mechanizmów przygotowywania programu od doboru publiczności na wskaźnikach oglądalności skończywszy, zaś po drodze strona finansowa i problemy z produkcją.
Nie brakuje spostrzeżeń tyczących problemów autora związanych z napisaniem, wydaniem i otrzymaniem wynegocjowanego wynagrodzenia za powieść. Prawdziwą gratką dla zainteresowanych będą szczegóły „techniczne” związanych z pracą twórcy (wysokość wynagrodzeń, objętość utworów itd., itp.)
W końcu ruch New Age.

Spinrad bez wahania, kolokwialnie rzecz ujmując, wali między oczy. Nie szczędzi gorzkich, a jakże trafnych słów pod adresem światka związanego z produkcją telewizyjną. Obrywają równo wszyscy.
Przedstawia niezwykle interesujące i celne uwagi dotyczące fandomu w Stanach Zjednoczonych. Autor wielokrotnie szydzi z tępoty, naiwności, wręcz głupoty fanów. Prezentuje środowisko jako zbiór bezmyślnych, otyłych baranów (chociaż o IQ często powyżej przeciętnej), idealną masę nabywców tandetnych gadżetów, akcesoriów czy kiczowatych książek, a przede wszystkim podatną na wpływy i manipulacje. Wiele scen z konwentów zdaje się odzwierciedlać niezbyt przyjemne doświadczenia autora. Jeden z bohaterów, pisarz, przywołuje niekiedy słowa Spinarda „zasłyszane” na konwentach.
Przynajmniej kilkakrotnie zastanawiałem się na ile uwagi zawarte w utworze odnoszą się do mnie. W jakim stopniu upodobniam się do bezmyślnej masy wydającej pieniądze, z przeproszeniem szanownych czytelników, na bezużyteczne pierdoły i papierową chałę. O, brawo autor! To lubię, bez ogródek, celnie, boleśnie.

He Walked Among Us to utwór mocno osadzony w tradycji fantastycznej. Liczne odniesienia, często wprost, z podaniem autora i/lub tytułu utworu, jasno wskazują, że Spinrad pomimo niechęci do środowiska, sam stanowi jego nieodłączną część. Książka jest częstokroć odbiciem innych utworów, polemiką, a nawet próbą nowego ujęcia tematów już wcześniej poruszanych. Najbliżej zdaje się do Obcego w obcym kraju. To próba trzeźwego spojrzenia na wybrany fragment rzeczywistości w sposób charakterystyczny dla Nowej Fali, do której twórca chętnie się odwołuje.

Spinrad porusza się w dwóch obszarach: socjologicznych obserwacji i metafizycznych podróży.
Pierwsza sfera, socjologiczna stanowi najsilniejszy atut powieści. Metafizyczne odloty w kierunku Zen i New Age zdecydowanie do mnie nie przemawiają. Przejścia, drzwi, obcowanie z nadrzędnym bytem znajdują wprawdzie solidne umocowanie w fabule, niemniej nie potrafię zdobyć się na poważne traktowanie New Age, szczególnie w posthipisowskim duchu. Z tej perspektywy autorowi bliżej do bełkotliwych rojeń aniżeli rozważań filozoficznych.

Wypada wspomnieć jeszcze o jednej kwestii przeszkadzającej w odbiorze. Spinrad wykazuje specyficzną obsesję na punkcie tzw. Polish jokes. Na pierwszych stu stronach można odnaleźć ponad dziesięć odniesień do tego typu żartów. Oczywiście nie przytacza prymitywnych dowcipów wprost (poza jednym przypadkiem). Trudno też postawić zarzut by drwił z Polaków, absolutnie nie (chociaż o życzliwości na podstawie tekstu mówić nie można) To raczej odnotowanie, wygasającego na szczęście, zjawiska. Problem (dla mnie) po stu stronach zanika, chociaż w serduchu pozostaje nieprzyjemne mrowienie. Trudno oprzeć się wrażeniu, na podstawie obserwacji, że rodacy w Stanach Zjednoczonych zapracowali na ordynarne dowcipy, co nie znaczy że można je tolerować.

Jak wspomniałem wcześniej najsilniejszą stroną powieści jest warstwa socjologiczna, obraz współczesnych Stanów Zjednoczonych obdarty ze złudzeń. Wprawdzie książka jest niezwykle nierówna, często miałem ochotę porzucić lekturę, szczególnie gdy autor zapuszcza się w rejony New Age, to ze względu na bezkompromisowy zapis rzeczywistości zdecydowanie warto przeczytać.
Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że wydawca nie mógł zdecydować się na publikację ze względu na możliwe negatywne przyjęcie ze strony czytelników, o których He Walked Among Us w znacznej mierze opowiada. Cóż, ścieżkę przetarł w delikatniejszej formie Cory Doctorow. W Makers porusza w pewnym stopniu podobne tematy, a książka została stosunkowo dobrze przyjęta. Powieść Spinrada czytana po Makers wydaje się tracić nieco na sile. Tym samym maleje prawdopodobieństwo wydawniczej klapy.

He Walked Among Us trudno określić jako fantastykę. Odbiór utworu zależy od indywidualnego nastawienia czytelnika, który sam musi odpowiedzieć na pytanie, czy Ralf komik z przyszłości, rzeczywiście z przyszłości przybywa? Szaleniec, czy emisariusz?

Wydawnictwo: TOR

Data wydania: 2010

Oprawa: twarda

Stron: 544

Cena: 27.99$

Ghosts of Manhattan - George Mann

2010-05-31T18:24:00.000-05:00

Do zakupu Ghosts of Manhattan zachęca stylizowana na lata dwudzieste okładka. Wprawdzie poprzednia powieść Manna nie pozostawiła zbyt dobrych wspomnień, niemniej dałem się uwieść. Pierwszy steampunkowy superbohater – brzmi o tyle idiotycznie co intrygująco. Czytelny druk, duże litery, przynajmniej oczy odpoczną. W sam raz na weekend.
Poszukiwacze nowych rozwiązań będą rozczarowani. Autor w moim odczuciu w pełni świadomie wykorzystuje dobrze znane schematy, konstruując utwór nieodparcie przywodzący na myśl komiksy. Wyjątkowy i tajemniczy bohater, bajecznie bogaty rzecz jasna, walczy z dyżurnym złym, wspierany przez upartego gliniarza. W tle wielka miłość, czyli urodziwa wokalistka występująca na deskach klubu prowadzonego przez gangstera. Brzmi znajomo? Oczywiście! Tak ma być. Do tego w zawrotnym, iście komiksowym, tempie poprowadzona akcja. Pościgi, mordobicia, krew, strzelaniny.
W zasadzie mam tylko jedno zastrzeżenie. Nie rozumiem dlaczego autor wybrał taką, a nie inną konwencję. Myślę, że książka zyskałaby nawet, gdyby zrezygnował z budowania alternatywnego świata. Epoka w której osadził fabułę broni się doskonale sama. Samochody spalające węgiel, zimna wojna pomiędzy USA a Wielką Brytanią, udziwnione telefony i inne urządzenia, przeszkadzają. Podświadomie przenosiłem co kilka chwil akcję do świata znanego z powieści kryminalnych i filmów gangsterskich.
Mann zdaje się poszukiwać pomysłu na serię którą czytelnicy przyjmą życzliwie. The Affinity Bridge sprawia wrażenie pierwszego tomu cyklu Newbury & Hobbes. Ghosts of Manhattan również wyczerpuje znamiona pierwszego tomu. Obie książki można też uznać za osadzone w tym samym świecie, a oddalone w czasie. Jestem przekonany, że w przypadku Ducha (tak się bowiem zwie superhero) kontynuacja nastąpi...
Ilustracja pierwszorzędnie oddaje klimat utworu. Rzut oka i wiem co zastanę pomiędzy okładkami. Ot, takie pulp fiction, doskonałe na leniwe sobotnie popołudnie pomiędzy piwem, a grillowaną karkówką.

Wydawnictwo: Pyr
Data wydania: 2010
Oprawa: miękka
Stron: 237
Cena: 16$

Gardens of the Sun - Paul McAuley

2010-05-22T08:04:00.000-05:00

Przestrzeń, galaktyki, niezmierzone obszary kosmosu, zatrzęsienie cywilizacji, ras, skupisk i czego dusza jeszcze zapragnie, to chleb powszedni wielu tworów literackich, zaskakujących czytelnika, w mniemaniu autorów, nietuzinkową wyobraźnią. Paul McAuley dokonał w moim odczuciu rzeczy niezwykle interesującej. Zamknął bogactwo space opery w Układzie Słonecznym. Pokazał jak wiele można zmieścić w warstwie fabularnej i kreacji świata wykorzystując „zaledwie” jeden system planetarny. Więcej, Gardens of the Sun, kontynuacja The Quiet War, wykracza poza ramy konwencji. Otrzymujemy mieszankę z fantastyką naukową we wspólnym mianowniku, z dużym naciskiem na naukową. Powieść McAuleya wolna jest od naiwności, wypływającej ze stanu wiedzy, utworów sprzed kilkudziesięciu lat, w których autorzy snuli rozważania tyczące cywilizacji zamieszkujących poszczególne planety. Serwowany obraz znajduje mocne podstawy w badaniach naukowych.

Pierwszy tom przybliża, między innymi, zasady rządzące światem we wszystkich aspektach, od układu planetarnego w którym rzec cała się rozgrywa po stosunki społeczne. W Gardens of the Sun autor wykorzystuje wcześniejszą konstrukcję umiejętnie wprowadzając kolejne elementy, powstrzymując się jednak od rewolucyjnych zmian. Dzięki temu w większym stopniu rozbudowuje warstwę fabularną, choć rzecz jasna nie brakuje barwnych opisów świata stanowiących jeden z kluczowych elementów utworu. Czytelnik poniekąd wie czego się spodziewać w tym względzie. To logiczne rozwinięcie koncepcji tomu pierwszego.

Jak na kontynuację przystało spotykamy bohaterów znanych z The Quiet War. Poznajemy dalsze przypadki kluczowych aktorów przedstawienia w powiązaniu z losami społeczności w jakich przyszło im funkcjonować. McAuley prezentuje zatem niewielkie grupy, chociażby uciekinierów poszukujących spokojnej przystani w Układzie Słonecznym, zbiorowiska większe wzorowane na greckich polis czy wreszcie mocarstwa umocowane na Ziemi. Nie brakuje też outsiderów, grupy stanowiącej skrzyżowanie awangardy ewolucyjnej z fanatyzmem sekty, wyznającej koncepcję ekspansji gatunku i idei.

Autor przeprowadza swego rodzaju symulację wprowadzenia w życie utopijnych, lecz nienowych koncepcji. Czy możliwe jest zastąpienie statusu majątkowego przez pozycję wynikającą z kompetencji i użyteczności jednostki dla większej grupy? Jak stworzyć idealną społeczność w której wszyscy dzielić będą ideały, marzenia i cele? Podoba mi się realne podejście do tego typu kwestii. McAuley nie daje prostych odpowiedzi. Tu nic nie musi się udać ponieważ autor tak postanowił i z uporem maniaka wprowadza założenia w życie.

Jednostka, grupa, społeczność, wreszcie gatunek. To uproszczona struktura w oparciu o którą autor snuje wszelkiego rodzaju rozważania i buduje fabułę. Podobnie rzecz wygląda w przypadku eksploracji kosmosu: Ziemia, Układ Słoneczny, dopiero na końcu perspektywa przekroczenia kolejnej granicy.

McAuley, jak zaznaczył w informacji na końcu książki, wykorzystał elementy i postacie pojawiające się w innych, krótszych formach. Trzeba przyznać, że do pewnego stopnia jest to widoczne. Poszczególne wątki biegną niejako obok siebie. Mają oczywiście zbieżne punkty, gdy losy bohaterów przecinają się lecz stanowią raczej zbiór historii osadzonych w tym samym świecie.

W końcowych partiach powieści wydłużeniu ulegają odstępy czasu pomiędzy kolejnymi odsłonami. To już nie dni i miesiące lecz lata. McAuley wykańcza i zamyka wątki jasno dając do zrozumienia, iż tom drugi jest ostatnią odsłoną przygód wielu postaci. Być może autor powróci jeszcze do świata utworu lecz będzie to zupełnie inna historia prawdopodobnie z nowymi aktorami.

Wydawnictwo: Pyr
Data wydania: 2010
Oprawa: miękka
Stron: 411
Cena: 16$

Nagrody Nebula rozdane

2010-05-16T17:58:00.000-05:00

"The Windup Girl" najlepszą powieścią. Wprawdzie myślałem, że nagroda trafi do VanderMeera, niemniej powieściowy debiut Bacigalupiego jak najbardziej zasługuje na wyróżnienie.
Lista laureatów w poszczególnych kategoriach dostępna jest na stronie SFWA.
Projekt Nebula zatem zakończony.
Zastanawiam się w jakiej części mój dobór lektur w tym roku pokryje się z przyszłorocznymi nominacjami.

Tim Akers

2010-05-04T19:25:00.000-05:00

Heart of Veridon to debiut powieściowy Tima Akersa. Sprawnie napisana opowieść z pogranicza steampunk. Miasto, sterowce, mechaniczne istoty, wątek kryminalny, dynamiczna akcja. Doprawdy niezła lektura, chociaż nie byłem początkow pewien czy tomik kupić. No i nie kupiłem. Książkę w formacie kieszonkowym wydało wydawnictwo Solaris należące wówczas do BL Publishing (czyli świat Warhammera). Przyznaję, że nie darzę estymą produktów BL Publishing, zatem nie dałem uwieść się atrakcyjnej okładce Heart of Veridon i notce zamieszczonej na ostatniej stronie. Do tego debiut w formacie kieszonkowym... Zaszufladkowałem Akersa przed przeczytaniem powieści. Nieładnie.

Zdanie zmieniłem dopiero w trakcie konwentu, który odbył się pod koniec minionego roku, nieco po premierze książki. Młody autor, a właściwie jego słowa, sprawiły, iż zapałałem chęcią przeczytania Heart of Veridon. Jak na złość w konwentowych księgarniach tomiku nie znalazłem, a i wieczorny wypad po megaksięgarniach nie przyniósł pożądanego rezultatu. Przeczytałem zatem nieco później, tym razem pozytywnie nastawiony. Nie zawiodłem się. Nie jest to utwór wybitny, niemniej interesujący. Niezły debiut autor strzelił.

Od tego czasu przyglądam się poczynaniom Tima Akersa, oczekując na kolejną powieść. Z przyjemnością odnotowałem fakt, że nowa książka The Horns of Ruin zostanie wydana przez PYR. Normalny format, miękka oprawa (PYR wszystkie tytuły wydaje w ten sposób). W zapowiedziach wydawniczych opublikowanych na blogu, stoi jak wół: listopad 2010. Do tego okładka już gotowa.

Tym razem kupię z pewnością.

Wpis okołofantastyczny

2010-05-03T21:00:00.000-05:00

Przydarzyła mi się rzecz niezwykle przyjemna, mianowicie ktoś zaproponował mi bilet na zbliżający się wielkimi krokami koncert grupy, której muzykę cenię. Upominek okazał się być pakietem w skład którego prócz biletu wchodzi wejściówka za kulisy po koncercie. Tu nastąpił drobny zgrzyt, bowiem za kulisy po koncertach nie chadzam. Rzecz jasna darowanemu koniowi... i tak dalej. Bywało niegdyś, że zażywałem tej wątpliwej atrakcji, niestety nie znajduję sensownego powodu by sport taki czynnie uprawiać. Nie wiem co mógłbym artyście powiedzieć, zakładając, że miałby ochotę ze mną rozmawiać. Wyraz uznania daję przychodząc na koncert. Przebywanie w towarzystwie obcych ludzi, w tym wypadku muzyków, kompletnie mnie nie kręci. O czym niby miałbym z nimi rozmawiać? Z miną twardziela twardszego od skały poklepać po ramieniu zapewniając że jest super? Oczywiście gdybym zdołał przepchać się przez grono pozornie niezainteresowanych twardych twardzieli czy panienek z kisielem w majtkach. Rzecz jasna w przypadku niektórych wykonawców wejściówki można kupić wraz z biletem za grubszą kasę, tyle, że wówczas muzyk wciąż jest w pracy, a ta część przedstawienia nie interesuje mnie kompletnie.

Do czego zmierzam. Sobotnie wydarzenie przywołało wspomnienia z kilku konwentów, gdzie zachodziło zjawisko orbitowania wokół autora. Fan wchodzi na orbitę okołoautorską i dąży do kontaktu. Tu sytuacja pozornie tylko odmienna jest w istocie bardzo podobna do imprez za kulisami. Oczywiście zapewne fajnie jest walnąć browara z kimś kogo twórczość się ceni, tyle że co? To nadal jest obcy człowiek, którego, poza twórczością, kompletnie nie znam. Jeżeli chce zadać pytanie, robię to w trakcie spotkania autorskiego, gdy chcę zdobyć autograf idę i proszę o podpis. Autor/autorka jest w pracy, przynajmniej tak to odbieram, mniej lub bardziej przyjemnej, to już zależy zapewne od osobistych upodobań. Mogę w knajpie wkręcić się do stolika, czy przejąć stołek przy barze obok osoby obranej na celownik i mamrolić banały. Mam poklepać po ramieniu i powiedzieć jest super? Idiotyzm, szczególnie gdy książkę kupiłem, autograf mam, a na panelu zadałem pytania.

Znam baranów, którzy potrafią po kilku słodkich zdaniach zmieszać rozmówcę z błotem w sposób niezwykle wulgarny. Oczywiście muzyk/autor może dać w mordę, czego raz byłem świadkiem, niemniej nadal nie rozumiem czemu takie zachowanie ma służyć? Wypływa z chęci pochwalenia się, dowartościowania?

Czym innym jest, przynajmniej w moim odczuciu, poznanie artysty w okolicznościach które nie mają związku z działalnością zawodową. Takie niezobowiązujące sytuacje mogą prowadzić do niezwykle sympatycznych następstw towarzyskich.

i to by było na tyle

czasami człowiek musi...

Czas Fantastyki

2010-04-25T19:33:00.000-05:00

Świeżo ściągnięty, wciąż niestety jestem zmuszony do korzystania z e-kiosku, nie o tym jednak.
Felieton Jacka Dukaja przeczytałem w pierwszej kolejności. Pierwszorzędny! Autor odnosi się do "The Windup Girl". W zasadzie miało być mnóstwo ochów i achów ale nie będzie. Najlepiej przeczytać i tyle. Dodam tylko, że zdecydowanie podzielam zdanie autora. Szkoda, że tak niewiele tego typu tekstów się pojawia. Niestety w Wirtualnej Polsce w tym roku felietonów J.D. jak na razie nie zauważyłem.
Wracam do lektury. Spis treści sugeruje interesującą zawartość. Teraz rozmowa z R. Kosikiem.
Czasami człowiek musi... i taki to właśnie wpis.

Alas, Babylon - Pat Frank

2010-04-22T20:25:00.000-05:00

Powieść ukazała się po raz pierwszy w 1959 roku, czyli w czasach zimnowojennych, a przede wszystkim realnego, przynajmniej w świadomości ludzi, zagrożenia nuklearnego. W szkołach nauczano podstawowych zachowań w przypadku atomowego uderzenia, zachęcając dzieci, by chowały się pod ławkami, co jak wiadoma miało za zadanie nie tyle uchronić przed anihilacją lecz wpoić społeczeństwu złudne przeświadczenia, że coś można zrobić by przeżyć.

Pat Frank należał do osób świadomych realnego zagrożenia oraz następstw użycia broni masowej zagłady. Po zakończeniu drugiej wojny światowej zagadnienie to stanowiło jeden z podstawowych tematów jego publikacji w prasie, a przede wszystkim powieści, z których Alas, Babylon cieszył się największym uznaniem.

Utwór ukazuje społeczność Fort Repose, niewielkiej amerykańskiej miejscowości, w obliczu konfliktu. Frank przedstawia mieszkańców przed, w trakcie i po uderzeniu nuklearnym. Prezentuje wachlarz postaw i zachowań, kreśląc interesujący obraz prowincji końca lat pięćdziesiątych. Czytelnik obserwuje zatem niemalże sielankę dnia powszedniego przed uderzeniem. Poznaje mieszkańców, ich namiętności, zalety, wady, życie codzienne, czy wreszcie stosunki społeczne i obyczajowe. Ciekawe spostrzeżenia dotyczą Murzynów, czy miejsca i zadań przewidzianych dla kobiet. Obecnie relacje ukazane w powieści uznawane są za mocno niepoprawne politycznie. Warto jednak podkreślić, że nie odzwierciedlają poglądów autora lecz stanowią niemalże kronikarski zapis rzeczywistości.

Autor spokojnie przygotowuje grunt pod nadchodzące wydarzenia, wysyła, wydawać by się mogło oczywiste sygnały o nadchodzącym zagrożeniu. Oczywiste dla czytelnika, nie zaś dla bohaterów osadzonych w prozie dnia codziennego, w pewien sposób przyzwyczajonych do niepokojących informacji związanych z nieustającymi utarczkami mocarstw. W końcu dochodzi do uderzenia.

W Alas, Babylon występują niemal wszystkie elementy uznawane obecnie za klasyczne w powieściach poruszających podobne tematy. Można uznać, że utwory zbliżone w klimacie do powieści Franka, publikowane w tym okresie, stanowią źródło późniejszych postapokaliptycznych filmów, książek i opowiadań. Przykładowo w fazie bezpośrednio poprzedzającej uderzenie obserwujemy histeryczne wręcz gromadzenie zapasów. Autor niejako tworzy specyficzny przewodnik, sugerując jakie kroki należy przedsięwziąć, które dobra mogą okazać się użytecznymi. Po uderzeniu, bohaterowie muszą zadbać o podstawowe produkty, po wyczerpaniu zapasów, by dalej funkcjonować.

Niezwykle ciekawie wypadają próby wykorzystanie dostępnych urządzeń technicznych oraz leczenia dostępnymi środkami.

W utworze nie brakuje również przemocy, band grasujących w okolicy. Stanowi to niejako pretekst zmuszający mieszkańców do podjęcia próby odbudowy szczątkowych chociażby struktur zapewniających względne bezpieczeństwo. Z powieści przebija jednocześnie wiara w ludzi, zdolność zaadaptowania się do nowych warunków, podjęcia wysiłku celem przywrócenia względnej normalności, działania w imię wspólnego dobra.

Przemoc w Alas, Babylon, podobnie jak cała powieść jest stonowana, niejako mniej krwawa. Znacznie częściej autor ukazuje następstwa, nie zaś sam moment agresji czy napadu. Amatorzy krwawych jatek, czy gnijących ciał będą zapewne rozczarowani, to nie ten rodzaj książki.

Nie bez przyczyny wspominam, że elementy pojawiające się w powieści stały się punktem wyjściowym innych utworów. Lektura przypomniała mi film Nazajutrz (The Day After) z 1983 roku, który zdaje się wręcz stanowić rozwinięcie Alas, Babylon. Wprawdzie w filmie miasteczko położone w pobliżu bazy rakietowej jest celem ataku, zaś Fort Repose leży w sercu nieskażonej enklawy, to oba utwory prezentują to samo zagadnienie. Wspominam o Nazajutrz bowiem w filmie tym, podobnie jak Frank w książce, twórcy zadbali niezwykle o realizm wydarzeń. W pierwszych sekwencjach filmu występują przykładowo prawdziwi żołnierze postępujący zgodnie z obowiązującymi w armii procedurami.

Czytając Alas, Babylon często wspominałem właśnie film, który zrobił na mnie piorunujące wrażenie. Po lekturze obejrzałem Nazajutrz kolejny raz. Dla mnie film z książką stanowią pewną całość. Przedstawiają te same zagrożenie z różnych perspektyw czasowych. Ponad dwadzieścia lat różnicy i dwa niezwykle podobne obrazy.

Wydanie którym dysponuję opatrzono słowem wstępnym Davida Brina. Jak znaczący wpływ Frank wywarł na autora Listonosza najłatwiej ocenić porównując obie książki.

Alas, Babylon nie jest dziełem wybitnym, niezaprzeczalnie jednak znaczącym. Książkę cenie przede wszystkim za wierne oddanie realiów świata współczesnego autorowi. Amatorzy wyłącznie utworów klasyfikowanych obecnie jako typowa postapokalipsa nie będą raczej zadowoleni. Książkę Franka trudno nawet określić jako fantastykę, bardziej sensowne wydaję się uznanie za fikcję. Przedstawiał przecież wydarzenia nie tylko realne lecz dodatkowo osadzone współcześnie, w odróżnieniu np. od Kantyczki dla Leibowitza, opublikowanej po raz pierwszy w tym samym roku, co książka Franka.

Alas, Babylon zdecydowanie zasługuje na uwagę.

Wydawnictwo: Harper Perennial Modern Classics

Data wydania: 2005 (wydanie pierwsze 1959)

Oprawa: miękka

Stron: 323

Cena: 12,95$